Klöppt niks van

Oproep tot geweld

Nieuws

Klöppt niets van

Verhaal van de Week

Natasja Gibbs

Interview

Influencers of vervuilers?

Hannah Prins

Het regent consultants

Meer, meer, meer

Hans Against the Machine

Dobbelen op de dood

Digital Families

Koninklijke onvoldoende

Miljoennota

Vrouwelijke bodybuilders

Cultuurtip

Analyse

<div class="page" title="Page 1">
<div class="section">
<div class="layoutArea">
<div class="column">
<p>De verkiezingen in Hongarije worden op verschillende manieren interessant. Voor het eerst sinds de toetreding tot de EU, twee decennia geleden, zullen de Hongaren de Europese Parlementsverkiezingen houden op dezelfde dag als de verkiezingen voor lokale overheden en burgemeesters. Naast de 21 Hongaarse leden van het Europees Parlement zullen Hongaren 3177 burgemeesters – onder wie die van Boedapest – kiezen, ongeveer 16.500 lokale raadsleden, 432 districtsraden en 33 stadsraden.</p>
<p>De Europese verkiezingen worden traditioneel gezien als een belangrijke kans voor de zwakke en versnipperde oppositie van het land. De kieswetten van Hongarije, speciaal ontworpen om de zittende Fideszregering te begunstigen, dwingen oppositiepartijen van links tot uiterst rechts om campagne te voeren in een coalitie. In de Europese verkiezingen staat het proportionele kiesstelsel partijen echter toe om apart te concurreren en meestal beter te presteren dan bij nationale verkiezingen, althans wat het aantal behaalde zetels betreft. Dat komt niet noodzakelijk doordat kiezers de oppositie willen steunen of de regering willen straffen. Het nationale kiesstelsel van Hongarije is nu zo scheef, met gerichte en enigszins gemanipuleerde herindelingen en beloningenvoordewinnaar, dat de populistische en nationalistische partij Fidesz van premier Viktor Orbán, die ongeveer de helft van de nationale stemmen wint, twee derde van alle parlementszetels kan winnen en zijn meerderheid kan behouden.</p>
<p>De aankondiging van de Fideszregering om lokale verkiezingen te houden tegelijk met de stemming voor het Europees Parlement op 9 juni, werd door velen met argwaan begroet. Er werd gespeculeerd dat het weer een verkiezingsinstrument was om de zittende partij te bevoordelen. Dit is echter niet per se het geval, en het samenvoegen van de twee verkiezingen kan zowel voor- als nadelig zijn voor kandidaten die de regering steunen. De opkomst van kiezers voor het Europees Parlement, evenals voor lokale verkiezingen, is over het algemeen laag in Hongarije, rond de 30 tot 35 procent.</p>
<div class="page" title="Page 1">
<div class="section">
<div class="layoutArea">
<div class="column">
<p>Het toevoegen van lokale verkiezingen aan de mix maakt de stemming wel interessanter. Stedelijke kiezers zijn doorgaans meer betrokken bij Europese Parlementsverkiezingen, en Fidesz hoopt misschien dat het combineren van deze verkiezingen met burgemeestersraces de plattelandsopkomst zal verhogen. Bij de lokale verkiezingen van 2020 in Hongarije wonnen verschillende oppositieburgemeesters in grote steden, waaronder de hoofdstad Boedapest. Fidesz wint misschien met de EU-stemmen vanuit de dorpen, maar loopt ook het risico de opkomst van de oppositie in de steden te mobiliseren en enkele lokale zetels te verliezen.</p>
<p>Een andere belangrijke Hongaarse politieke ontwikkeling kan de race interessant maken. Péter Magyar was enkele weken geleden nog vrijwel onbekend voor het Hongaarse publiek. Sindsdien is de zakenman en ex-echtgenoot van voormalig minister van Justitie Judit Varga een fenomeen. Dit ex-Fideszlid is een publieke hardcore klokkenluider van de regering-Orbán geworden, met een pijnlijke timing voor de mensen die al vijftien jaar aan de macht zijn, in een land dat onlangs is afgegleden naar een autocratie binnen de EU.</p>
<p>De nuchtere realiteit is dat in de volledige afwezigheid van een geloofwaardige en verenigende politieke oppositiekracht in Hongarije om de heerschappij van Fidesz uit te dagen, Hongaarse kiezers gretig op zoek zijn naar een nieuw lichtpuntje. Blijkbaar zelfs als dat betekent dat ze zich wenden tot een voormalig zakenman van Fidesz die het huidige regime hevig bekritiseert, documenten lekt en meer bewijs belooft. In een recente peiling had Magyar al een naamsbekendheid van 68 procent. 13 procent van degenen die van hem hadden gehoord, zei dat ze zeker op hem zouden stemmen, terwijl nog eens 20 procent zegt het te overwegen. Magyars intrede in het publieke debat heeft de campagneplannen van Fidesz in de war geschopt, maar het speelveld niet gelijk gemaakt voor de gefragmenteerde en diep verdeelde oppositiepartijen van Hongarije.</p>
<p>De reden dat Magyar geen significant deel van de oppositiestem krijgt bij EU-verkiezingen is eenvoudig. Hij mag namelijk niet meedoen. De deadline voor registratie van nieuwe partijen was al verstreken toen Magyar zijn politieke kruistocht begon. Dus zijn enige optie is om zich aan te sluiten bij een bestaande kleine Hongaarse partij en onder diens vaandel mee te doen. Hij heeft echter nog geen overeenkomst bereikt. Bovendien heeft Magyar geen functionerende organisatie noch kandidaten om deel te nemen aan de Europese of lokale verkiezingen.</p>
<p>Hij heeft al aangekondigd dat hij niet zal samenwerken met een van de bestaande grote oppositiepartijen, en iets meer dan een maand is zeker niet genoeg tijd om kandidaten te vinden en te screenen voor een nieuwe, onbezoedelde Hongaarse oppositie. Mocht hij al iets bij elkaar weten te scharrelen, dan kan de steun voor een lijst van volledig onbekende kandidaten op basis van Magyars naamsbekendheid leiden tot de verkiezing van vertegenwoordigers waarover kiezers geen kennis of controle hebben, en die hen mogelijk niet effectief kunnen vertegenwoordigen in het Europees Parlement.</p>
<p>De nieuw verworven roem van Magyar zal er waarschijnlijk niet toe leiden dat hij kandidaat staat of een rivaliserende partij leidt vóór juni. Maar het bewijs van corruptie dat door het ex-Fideszlid is blootgelegd, kan de steun voor de door schandalen geplaagde regerende partij van Hongarije ondermijnen.</p>
<div class="info-box">
<div class="page" title="Page 1">
<div class="section">
<div class="layoutArea">
<div class="column">
<p>Kata Moravecz is onderzoeker en analist op het gebied van politiek bij de Central European University, Wenen.</p>
<p>György Folk is een Hongaarse journalist gevestigd in Brussel. Hij is medeoprichter van de gespecialiseerde website EUrologus en draagt regelmatig bij aan Hongaarse onafhankelijke mediakanalen, zoals HVG.</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


György Folk

Kata Moravecz

Hongarije is in de ban van een klokkenluider