Annemarie van Gaal dreef als toezichthouder voor AFM ‘steeds verder af van haar eigen gevoel’. Maar wat haar nou precies zo zwaar viel blijft onduidelijk.

Wekenlang deed ze er nogal mysterieus over, maar eindelijk heeft Annemarie van Gaal dan toch iets losgelaten over haar onverwachte vertrek bij de Autoriteit Financiële Markten. Ze was zich werkelijk rot geschrokken van alle berichtgeving daarover, schreef Nederlands bekendste zakenvrouw en tv-personality in haar kersverse column in de Telegraaf. ‘Ik snap best dat hoge bomen veel wind vangen, maar ik ben geen boom.’

Daar kun je een discussie over voeren. Wars van publiciteit is de presentatrice van het realityprogramma Dubbeltje op zijn kant en veelgevraagd spreker in ieder geval nooit geweest. Ook niet bang voor het geven van een onomwonden mening trouwens, getuige haar vele pittige columns in het Financieele Dagblad. Juist díe elementen speelden een grote rol bij haar benoeming in de raad van toezicht van de AFM. En ook dat ze zich er zo voor inzette ‘consumenten weerbaarder te maken op financieel gebied’, aldus een trotse toezichthouder afgelopen zomer in een persbericht.

De buitenwereld reageerde verrast op haar benoeming. De vorige raad van toezicht was in opspraak geraakt vanwege nevenactiviteiten van een lid en de voorzitter. Minister Dijsselbloem van Financiën scherpte de regels aan, waarna bijna de voltallige raad opstapte. De vrije geest Van Gaal, die bekend stond om haar vele – betaalde en onbetaalde – contacten met de financiële wereld, leek dus nogal een risico. Zelf liet ze zich, zoals gebruikelijk, in duidelijke taal uit over haar voornemen: ‘Ik zal me in mijn nieuwe rol zeker niet laten temmen,’ tekende ze strijdlustig op in haar allerlaatste column in het FD. Wel stopte ze met haar opiniestukjes, omdat het haar beter leek niet meer ‘massaal wenkbrauwen te laten fronsen’.

Dat is precies wat toch gebeurde, met haar zeer voortijdige opstappen in januari. Een maand eerder onthulde de journalistieke website Follow the Money dat Van Gaal zich zeker twaalf keer voor lezingen had laten inhuren door instellingen die onder toezicht van AFM staan. Die onthulling werd alom gezien als de motivatie voor haar vertrek. De ‘nevenactiviteiten’ vond ze belangrijker dan haar werk bij AFM, zei ook Dijsselbloem tegen nieuwszender RTLZ. Niets van waar, reageerde Van Gaal verbolgen op de aantijgingen. Haar lidmaatschap van de raad viel gewoon ‘niet te combineren met een aantal dingen die ik in mijn leven, zakelijk en privé, wil blijven doen.’ Bij die cryptische verklaring hield ze het.

Tot nu dus. Ze had de afgelopen maanden ontdekt hoe ‘lastig’ het is om ‘geketend door het leven’ te gaan, verklaarde ze gisteren in de Telegraaf die haar meteen na haar aftreden had weten te strikken als columnist. ‘Niet meer in te kunnen gaan op spontane uitnodigingen van televisieprogramma’s om te praten over nieuwe fiscale regels; geen bevlogen discussies meer met bankdirecteuren en geen financiële adviezen meer geven aan gescheiden vrouwen in hun zoektocht naar een onafhankelijk leven. Ik dreef steeds verder af van het leven dat ik leidde en dat ik gewend was, maar vooral van mijn eigen gevoel.’

Je zou verwachten dat Van Gaal zich dit allemaal al vóór haar beslissing tot het lidmaatschap had gerealiseerd. Bovendien lijken mij een aantal van die activiteiten niet zo’n groot probleem. Wie kan er nou iets hebben tegen het voeren van bevlogen discussies en het geven van goedbedoelde adviezen? Gecompliceerder wordt het als je je voor die discussies en adviezen laat betalen. Dan dreig je je onafhankelijkheid als toezichthouder te verliezen.

Maar alleen onbezoldigd af en toe een mening te verkondigen, dat was nou kennelijk ook weer niet haar bedoeling.