Programma Themaweek ‘Tot Zover Darfur’

Expositie

‘Smallest witnesses’

Herinneringscentrum kamp Westerbork. Van 5 november t/m 7 januari 2008

Onderzoekers van Human Rights Watch in Darfur deelden kleurpotloden en schetsboeken uit aan kleine kinderen om zich mee bezig te houden terwijl er met hun ouders werd gesproken. De kleine getuigen tekenden spontaan over het onderwerp dat hen het meest bezighoudt: de oorlog. Herinneringscentrum kamp Westerbork exposeert een aantal van deze tekeningen. De expositie wordt 5 november om 11.00 uur geopend door Ruud Gullit.

Actie met basisscholen en kerken in Noordwijk

5 t/m 11 november

Bij de opening van de kindertekeningexpositie ‘Smallest witnesses’ zijn vijftig leerlingen uit groep 8 van basisscholen in Noordwijk aanwezig om later die week een spreekbeurt over het thema te houden. Overlevenden van vernietigingskampen uit de Tweede Wereldoorlog bezoeken de scholen om over hun ervaringen te praten. De basisschoolleerlingen laten op 9 november gezamenlijk blauwe ballonnen op in Noordwijk. Verschillende kerken in de gemeente Noordwijk besteden tijdens de preek aandacht aan de crisis in Darfur.

Pamflet Aart Zeeman

Deze week verschijnt het pamflet Tot zover Darfur’ van Aart Zeeman. Daarin stelt hij de vraag wat er gedaan kan worden aan de desinteresse voor buitenlandkwesties onder televisiekijkers. Hoe kan dit veranderene n vooral: wie moet het doen? De overheid, de publieke-omroepbazen of misschien journalisten zelf? Zee­man bespreekt dit met de situatie in Dar­fur als voorbeeld.

(Zie ook het interview met Aart Zeeman op pagina 38-39)

Preview ‘The devil came on horseback’

6 november, Verzetsmuseum, Amsterdam. 19.00-21.30 uur, borrel na afloop

Tot Zover Darfur en het Verzets­mu­se­um Amsterdam organiseren een speciale preview voor jongeren van de documentaire The devil came on horseback (zie pagina hiernaast), met na afloop een debat met onder anderen Jan Pronk, die twee jaar werkzaam is geweest als bijzonder VN-gezant in Soedan. Vrij Nederland-redacteur Harm Ede Botje leidt het debat.

De Nacht voor Darfur

Panama, Amsterdam 9 november, 20.00-23.00 uur

Onder leiding van cabaretier Dolf Jansen wordt in Panama in Am­ster­dam een manifestatie gehouden tegen het aanhoudende geweld in de Soedanese regio. Interviews met en optredens van onder anderen minister van Ontwikkelingssamenwerking Bert Koen­ders, Ruud Gullit, Pete Philly & Perquisite, Jan Jaap van der Wal en Lange Frans & Baas B. luis­teren de avond op. Een deel van de avond, waarop ook een nieuw initiatief wordt gepresenteerd om langdurige steun voor het verhelpen van het drama te waarborgen, is live te zien op Nederland 2.

Televisieavond

‘Tot Zover Darfur’

9 november, Nederland 2 20.30-22.00 uur

Nederland 2 is 9 op november de hele avond gewijd aan Darfur. De NOS en de gezamenlijke actualiteitenrubrieken van de Publieke Omroep hebben een speciaal programma samengesteld, met reportages, interviews en een live-verslag van verschillende manifestaties in het land.

Televisiedocumentaire

Rick Konijnebelt

5-9 november, RTL-Z Tussen 9.00 en 18.00 uur, op diverse tijdstippen

RTL-Z, het doorlopende nieuws­programma dat overdag op ?RTL 7 te zien is, zendt tussen?5 en 9 november regelmatig een tv-special over Darfur uit van Rick Konijnebelt, die begin oktober bij hoge uitzondering met camera toegang kreeg tot Darfur.

Fakkeloptochten

Herinneringscentra kamp Westerbork en kamp Amersfoort 9 november, aanvang 19.00 uur

In de nacht van 9 op 10 november 1938 verdreven Nazi’s en sympathisanten in heel Duitsland joden uit hun huizen en werden synagogen en joodse begraafplaatsen verwoest. De Kristallnacht was de opmaat voor een van de grootste genociden ooit. De traditionele fakkeloptochten ter herdenking van de Kristallnacht in kamp Westerbork en kamp Amersfoort staan dit jaar in het teken van de 200.000 slachtoffers in Darfur en de ruim 2,5 miljoen Darfuri die uit hun huis zijn verdreven.

Rode Fonteinen

Leidseplein, Amsterdam; Hof­plein, Rotterdam; Markt­plein, Apeldoorn, en andere steden 9 november

Als symbool voor het verspilde bloed van ruim 200.000 Darfuri kleuren de fonteinen op bovengenoemde pleinen rood.

Darfur/Darfur Collectie

Schouwburg Rotterdam 9 t/m 14 november, Opening: 9 november, 19.00 uur

Ze reizen sinds september 2006 de wereld rond: 150 foto’s uit Darfur. Beelden van afgebrande dorpen en het kampleven, maar ook portretten van de bevolking. Door de aanhoudende wreedheden in beeld te brengen en te exposeren, hopen de initiatiefnemers internationale steun voor het probleem te krijgen. De foto’s zijn het werk van zeven fotojournalisten en de Amerikaanse ex-marinier Brian Steidle. Ze worden levensgroot geprojecteerd en verschenen al op de muren van musea in Los Angeles, Berlijn en Milaan. Van 9 t/m 14 november zijn ze te zien aan de buitenzijde van de Rotterdamse Schouwburg. Hélène Caux, een van de fotografen en werkzaam voor UNHCR, opent de expositie.

Bouw replica vluchtelingenkamp

Schouwburgplein Rotterdam 9 t/m 14 november

Op het plein voor de Schouw­burg in Rotterdam bouwen ?Stich­ting Vluchteling en Oxfam Novib een replica van een vluchtelingenkamp. Het tentenkamp is te bezichtigen en bootst zo waarheidsgetrouw mogelijk het leven in een vluchtelingenkamp na.

Films en Documentaires

The Devil came on horseback

Annie Sundberg, 2007

Hoofdpersoon van deze onthullende en prijswinnende documentaire is ex-marinier Brian Steidle die bewapend met zijn fototoestel een confronterend ooggetuigenverslag van Darfur maakt. Hij vertrekt als waarnemer naar Darfur, maar keert al snel gedesillusioneerd terug naar de Verenigde Staten. Ondanks alarmerende rapporten van hem en zijn collega’s blijft de internationale gemeenschap toekijken hoe onschuldige burgers in Darfur worden uitgemoord. Steidle stapt naar de New York Times met zijn verhaal en met zijn foto’s, en groeit uit tot een belangrijke woordvoerder van de Darfur-beweging in de Verenigde Staten. In de film zijn beelden die van de etnische zuiveringen zijn gemaakt (door Steidle en anderen) op een knappe manier achter elkaar gezet.

Niet geschikt voor jonge kijkers.

Darfur Now

Ted Braun, 2007

Een feelgoodmovie over Darfur? Alleen Hollywood speelt het klaar om over de ellende in Darfur een opbeurende film te maken. De prachtig (in Darfur, Den Haag en Californië) gefilmde en sterk gemonteerde documentaire vertelt de inspirerende verhalen van zes mensen die zich inzetten voor Darfur. De film volgt een jonge Amerikaanse activist, de hoofdaanklager bij het Internationaal Strafhof, een VN-hulverlener in Darfur, de Darfuri-leider van een vluchtelingenkamp, een jonge moeder die zich na de moord op haar kind bij de rebellen aansluit, en een Hollywood-filmster. ‘Zes verhalen. Eén hoop’ is de slogan van de film.

Sand and Sorrow

Paul Freedman, 2007

De Nespresso-stem van George Clooney loodst de kijker langs de vele verschrikkingen van Darfur. Niet alleen de grootschalige genocide, de verkrachtingen en de erbarmelijke omstandigheden van de miljoenen vluchtelingen, maar ook het tekortschieten van de regering Bush en de internationale gemeenschap komen uitvoerig aan bod. De film is enerzijds een aanklacht tegen het geweld en dit falen, en anderzijds een lofzang op de Amerikaanse protestbeweging. Soms wat bombastisch en over the top, maar niet alleen de beelden van kapotgeschoten lichamen maken indruk.

Boeken

Woestijnnomaden

Arita Baaijens, 2003 Uitgever: Contact

Reizigster en schrijfster Arita Baaijens maakte in 2000 en 2002 per kameel twee reizen dwars door Darfur en schreef er een fascinerend boek over. De lezer wordt onmiddellijk meegesleurd in het verhaal. Met humor vertelt Baaijens over haar avonturen, maar bijna terloops schrijft ze ook over de ingewikkelde verhoudingen tussen de verschillende stammen en over de geschiedenis van het onherbergzame land waar ze doorheen reist. Op de achtergrond sluimert het conflict dat in 2003 in volle omvang zou losbreken.

Darfur: A Short History of a Long War

Julie Flint en Alex de Waal, 2005 Uitgever: Zen Books

Internationaal vermaard Darfur-kenner Alex de Waal kan niet meer naar Darfur reizen. Het regime in Khartoem wil niet dat mensen zoals hij te veel rondneuzen en dus ging collega Flint op stap. Flint en De Waal trekken op basis van gesprekken en documenten dezelfde conclusie als de Verenigde Naties, namelijk dat het regime in Khartoem rechtstreeks verantwoordelijk is voor de etnische zuiveringen in Darfur. In 134 pagina’s slagen Flint en De Waal erin om de achtergronden van het conflict op een rijtje te zetten. Een must voor iedere lezer die meer van de complexe situatie in Darfur wil begrijpen.

The Ambiguous Genocide

Gérard Prunier, 2005 Uitgever: Hurst & Co

Pruniers diepgravende analyse over Darfur is misschien wel het beste boek dat de laatste paar jaar over Darfur is verschenen. Prunier toont overtuigend aan hoe de tribale lappendeken van Darfur, na tientallen jaren van stelselmatige verwaarlozing, uit ideologische en geopolitieke motieven die weinig of niets met Darfur zelf te maken hebben, uiteen werd gescheurd, met alle gruwelijke gevolgen van dien. Arabier en Afrikaan, nomade en boer, het zijn geladen begrippen die door constante politieke manipulatie van buitenaf pas hun huidige inhoud kregen. Het is geen eenvoudig boek, maar wie iets van de huidige situatie in Darfur wil begrijpen, mag het niet overslaan.

Not On Our Watch. The Mission to End Genocide in Darfur and Beyond

Don Cheadle en John Prender­gast, 2007 Uitgever: Hyperion Books

Een handboek voor activisten, geschreven door de acteur Don Cheadle (hoofdrolspeler van de film Hotel Rwanda) en mensenrechtenactivist John Prendergast. Het boek is een allegaartje van praktische informatie, portretten van ‘gewone’ Amerikanen die actie voeren voor Darfur, reisverhalen en persoonlijke anekdotes van de twee actievoerende helden. De schrijvers geven weinig informatie over de achtergronden van het conflict in Darfur. Maar het boek leest lekker weg. En de toon is optimistisch. Ja, een brief schrijven aan een politicus helpt echt!

A Long Day’s Dying. Critical moments in the Darfur Genocide

Trouwe lezers van Reeves’ website www.sudanreeves.org zullen veel van dit boek herkennen, want het is een compilatie van zo’n honderdvijftig essays die Reeves eerder publiceerde. Reeves is met name sterk als hij de geschiedenis van de internationale reactie op het conflict in Darfur beschrijft. Hij nagelt de internationale gemeenschap aan de schandpaal en onthult hoe het regime in Khartoem de machthebbers in Washington, New York en Brussel manipuleert. Een naslagwerk. Met kaarten en de volledige teksten van de Veilig­heidsraadresoluties.

Computerspel

Darfur is Dying

Eric Reeves, 2007 Uitgever: Key Publishing House www.darfurisdying.com

Een educatief online computerspel ontworpen door studenten. Hoe overleef je een vluchtelingenkamp in Darfur? Wat doe je als je water gaat halen en de Janjaweed-milities liggen op de loer om je te vermoorden of te verkrachten? Verstop je, anders verlies je het spel.

Websites

www.savedarfur.org

De grootste coalitie van de Amerikaanse Darfur-beweging geeft veel achtergrondinformatie over het conflict. Met links naar alle acties.

www.standnow.org

De website van de Amerikaanse Darfur-studentenbeweging. STAND zoekt studenten in andere landen die zich willen aansluiten.

www.sudantribune.com

Goede informatieve site, met veel achtergronden en opinie.

www.unmis.org

Site van de VN-missie in Soedan.

www.24hoursdarfur.org

Een videocampagne. Je kan je eigen protestfilmpje maken en op de site zetten.