#zeghet, want we zijn er nog lang niet

Het doel: seksueel misbruik bespreekbaar maken. Het medium: Twitter. De hashtag: #zeghet.

Seksueel misbruik is een onderwerp dat me aan het hart gaat. Sinds ik voorzichtig begon te spreken over mijn eigen ervaringen merkte ik dat vrijwel iedere vrouw iets heeft meegemaakt dat niet helemaal (of helemaal niet) gewenst was, en zich daarvoor schaamt. Bang is. Toen cabaretière Anke Laterveer vorige week bij Pauw haar verhaal deed, was ik niet eens verbaasd over de ronduit respectloze reacties die ze kreeg op twitter. Ik vatte ze samen en schreef een verweer. Vervolgens lanceerde dichter en zangeres Stella Bergsma op de hashtag #zeghet, om vrouwen (en mannen) aan te moedigen op Twitter hun verhaal te doen, hoe klein of groot ook.

Binnen nog geen 24 uur stonden er honderden verhalen te lezen van vrouwen (en mannen!) die niet eerder hun verhaal durfden, konden of wilden vertellen. Van mannen die in een volle trein tegen je aan komen staan rijden tot schokkende incestverhalen: het hele spectrum kwam aan bod. De hashtag was en bleef trending. Missie geslaagd, zou je zeggen.

Want helpt het nou, zo’n hasthag? Gaat dat ervoor zorgen dat mannen hun handen thuishouden?

Maar zoals bij elke #ophef op Twitter volgen er na het initiële succes en na alle steunbetuigingen (‘Wat moedig dat je dit deelt!’) de voorzichtige twijfels, kanttekeningen, en uiteindelijk het onvermijdelijke cynisme dat het medium nu eenmaal eigen is. Want wat helpt het nou, zo’n hasthag? Gaat dat ervoor zorgen dat mannen hun handen voortaan thuishouden?

Vast niet. Veel mannen lieten op Twitter weten dat ze schrokken van de omvang van het probleem, van de verhalen die ze plotseling van naasten hoorden. Die bewustwording is cruciaal. Om met good ol’ Dr. Phil te spreken: ‘You can’t change what you don’t acknowledge.’ Om seksueel misbruik daadwerkelijk te bestrijden is het noodzakelijk dat iedereen – mannen, vrouwen, jong, oud – zich bewust is van de reikwijdte van het fenomeen, en de manier waarop seksueel geweld in de haarvaten van onze maatschappij is verweven. Pas dan kunnen we en masse verandering teweegbrengen. 

Er waren ook vrouwen die meldden dat ze niet konden aanzien hoe andere vrouwen zich massaal in een slachtofferrol wurmden. Alsof het een wedstrijdje zielig-doen betrof, in plaats van een reeks ontboezemingen. Vreemd: in mijn ogen lieten alle bekentenissen zien dat deze ‘slachtoffers’ over hun eigen angst en schaamte heen stapten om voor eens en altijd het heft in eigen hand te nemen. Dat is wat ‘bespreekbaar maken’ betekent.

Tot slot las ik ergens dat het leek of vrouwen onder de hashtag #zeghet een competitie deden wie de meeste lustgevoelens opwekt bij het andere geslacht. Alsof het feit dat een man zich niet kan bedwingen wanneer hij jou ziet iets zegt over of je mooi bent of niet. Misbruik heeft niet met uiterlijk te maken, maar met macht. Het is onwenselijk om een man die in jouw kruis grijpt een compliment te noemen: hoe knap je ook bent, niemand zit te wachten op een vreemde hand in z’n onderbroek.

De heftige reacties op #zeghet – de verhalen, steunbetuigingen, kanttekeningen én de allergische reacties – laten wat mij betreft zien dat het nodig is (en blijft) om seksueel misbruik bespreekbaar te maken. We zijn er nog lang niet.