Literaire berichten

‘Vrij Nederland, word wakker.’ Met die woorden eindigt het voorwoord van het nieuwste nummer van Eutopia, tijdschrift voor politiek, cultuur en kunst. Uit welke slaap moet VN worden gewekt? Eutopia, dat de culturele dialoog tussen Europa en de islamitische wereld wil bevorderen, is teleurgesteld over VN’s filosofiespecial van afgelopen april, gewijd aan de meest vooraanstaande internationale denkers van dit moment. ‘Keurige namen’ leverde dat op, volgens hoofdredacteur Farhad Golyardi, maar geen verrassende: Bruno Latour, Judith Butler, Susan Neiman, Arthur Danto, Amartya Sen en Michael Ignatieff. Alleen die laatste twee haalden ook de top-100 (nummer 16 en 34) van ’s werelds grootste intellectuelen die vorig jaar werd samengesteld door twee vooraanstaande tijdschriften, het Amerikaanse Foreign Policy en het Britse Prospect. Via internet kon worden gestemd – ‘voor het eerst hadden ook veel niet-Europeanen en -Amerikanen een stem,’ schrijft Golyardi, en dat was aan het resultaat te merken: de top-10 bestond volledig uit moslims. Op nummer één de Turks-islamitische (in de VS woonachtige) geleerde Fethullah Gülen, die meer dan vijfhonderdduizend stemmen kreeg. Verder drie Nobelprijswinnaars: Muhammed Yunus op twee, Orhan Pamuk op vier en Shirin Ebadi op tien. Ook de Zwitserse moslimintellectueel Tariq Ramadan, gasthoogleraar in Rotterdam, haalde de top-10. Een belangrijke uitslag, zegt Golyardi, want de wereld is groter dan alleen het Westen.

Overigens was er destijds veel kritiek op de verkiezing van de Angelsaksische bladen; zoals vaker bij internetpolls waren er stemcampagnes georganiseerd. Zo was nummer één het resultaat van een fanclubactie van Fethullah Gülen, wat ook de hoofdredacteur van Prospect betreurde. Bovendien stonden er maar acht vrouwen in de top-100. Puntje voor een volgend jaar door VN en Eutopia samen te organiseren intellectuelenverkiezing?