Niet minder dan ‘het wissen van de geschiedenis,’ noemt essayist Pascal Bruckner het. De uitdrukking van een moe Frankrijk, aldus historicus Pierre Nora. In het land is ophef ontstaan over een voorgestelde hervorming van het middelbare schoolcurriculum.

Scholen krijgen in de onderbouw meer vrijheid en het verplichte onderwijs in de oude talen en Duits vervalt. Maar het zwaarst onder vuur liggen de plannen voor  aanpassing van het geschiedonderwijs. In de media buitelen academici, publicisten en politici over elkaar heen over wat de Franse leerling over het verleden zou moeten leren. Gisteren demonstreerden leraren in de straten van Parijs.

Dat klinkt bekend. Bijna tien jaar geleden woedde in Nederland een eigen Historikerstreit. Onder leiding van Frits van Oostrom was toen een Canon van de Nederlandse Geschiedenis opgesteld, waarin vijftig vensters een blik op het verleden wierpen. Volstrekt arbitrair, vonden academici die indeling. En ook de uitgelichte onderwerpen kregen het zwaar te verduren. Nationalistisch, eurocentristisch en met slechts marginale aandacht voor zwarte bladzijden als slavernij en collaboratie, vond men. Na jarenlang gebakkelei werd in 2009 uiteindelijk besloten de canon niet als verplichting, maar slechts als inspiratiebron op te pakken.

In Frankrijk gaat men er zoals gebruikelijk nog iets harder in. Volgens Bruckner, die sinds de aanslag op Charlie Hebdo zijn strijd tegen islamisering heeft opgevoerd, spreekt uit de voorgestelde invoering van een module islamgeschiedenis ‘een verlangen vijanden van de Franse identiteit en de vrijheid te behagen.’ ‘J’y vois une tentative délibérée d’amputation des traditions nationales,’ aldus de essayist. Maar ook beroemd historicus Pierre Nora wreekt de nieuwe nadruk op kolonialisme, slavernij en de islam. ‘Dit gebrek aan richting weerspiegelt een van de ergste identiteitscrisissen uit de geschiedenis van Frankrijk.’

Een beetje vreemd is die kritiek wel. Zo’n vijf jaar geleden liepen Franse historici juist nog te hoop tegen de bouw van een nationaal historisch museum. Te veel gericht op een positieve, eenduidige Franse identiteit en met te weinig aandacht voor de zwarte bladzijden, was hun felle kritiek. Het prestigeproject van Sarkozy werd er uiteindelijk door afgeblazen.

Nu wordt er juist gestreden om die Franse identiteit in het geschiedonderwijs te behouden. In vijf jaar tijd is de Franse geschiedenis flink veranderd.