<div class="lead">
Nee, het komt niet door de nieuwste berichten over terreurdreiging dat de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV) er nu komt. Dit ging er wel aan vooraf.
</div>
Zou het toeval zijn? In de week dat de Amerikanen alarm slaan over de terreurdreiging in Europa, omarmt de Nederlandse regering een wet die onze spionnen meer afluistermogelijkheden geeft dan ze ooit hebben gehad. Als het parlement toestemming geeft, kunnen AIVD en MIVD straks grote stromen van communicatie via de kabel aftappen, analyseren en desnoods inzien en afluisteren – of dat nu gaat om telefoontjes, tweets, emails of whatsappjes .
Ja, dat is toeval. Die nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV) bevindt zich al zeker anderhalf jaar in de krochten van de Haagse bureaucratie. Tijdens het debat over de aanslagen in Brussel – ruim twee weken geleden – kondigde premier Rutte al aan dat de wet vandaag op de agenda van zijn ministerraad zou komen.
Dat duurde zo lang omdat de verstrekkende maatregelen eerst op internet ter consultatie zijn voorgelegd en 1100 veelal kritische reacties kregen. Maar volgens de premier is er vervolgens uitgebreid met fracties overlegd omdat het kabinet bang was dat de wet anders zou sneuvelen. Haast iedereen erkent dat de uitbreiding van bevoegdheden nodig is. Maar een deel van de Kamer maakt zich zorgen of de geheime diensten met enkel toezicht achteraf wel voldoende in de tang gehouden worden.
In de laatste versie van de wet is nu een check vooraf opgenomen door een nieuw te vormen Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) waarin rechters zitting hebben. Rutte verwacht dat de nieuwe wet nu met ‘een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid’ wordt aangenomen, zei hij vorige week al in de Kamer .
Ook de berichten uit de Verenigde Staten waren niet zo verrassend als ze wellicht leken. De Volkskrant <a href="http://www.volkskrant.nl/buitenland/toezichtsorgaan-homeland-security-europa-kan-dreiging-nauwelijks-bijbenen~a4281744/" target="_blank">meldde</a> gisteren dat de toezichthouder op het Amerikaanse ministerie voor Binnenlandse Veiligheid zich zorgen maakt over aanslagen in Europa. Behalve de aanslagen in Parijs en Brussel zouden er afgelopen jaar 22 pogingen zijn verijdeld. Dat brengen de Amerikanen onder meer expliciet in verband met het misbruik door jihadisten van vluchtelingenroutes.
Van die risico’s was Europa zelf al enige tijd op de hoogte. En toen na de aanslagen in Parijs in november bleek dat een paar daders mee waren gekomen met de asielstromen, werden overal de dreigingsbeelden aangepast – ook in Nederland. Vluchtelingen worden hier bij binnenkomst gefouilleerd, vingerafdrukken afgenomen en hun bagage gecontroleerd. Ook mag de politie sindsdien telefoons en computers uitlezen.
Toeval dus. Maar natuurlijk zijn de nieuwe bevoegdheden van de geheime diensten wel degelijk een rechtstreeks gevolg van de steeds complexere dreiging van jihadistische terreur. Terroristen opereren steeds vernuftiger, terwijl autoriteiten proberen ze voor te blijven door nieuwe bevoegdheden te verzamelen. Dat is sinds 9/11 een waarheid als een koe.

Jaco Alberts

Waarom de nieuwe Wet op de Inlichtingendiensten er nú komt

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips