<div class="lead">
Vertrouwen had men al nooit in Griekenland: de toetreding tot de eurogroep was een politiek besluit. Nu moet het land boeten voor de bredere vertrouwenscrisis in Europa.
</div>
Het ging uiteindelijk dus allemaal om vertrouwen. De eerste <a href="http://www.nytimes.com/interactive/2015/07/13/world/europe/document-text-of-the-euro-summit-statement-on-greece.html" target="_blank">zin</a> van het vannacht bereikte akkoord spreekt boekdelen: ‘De Eurotop onderstreept de cruciale noodzaak om het vertrouwen met de Griekse autoriteiten te herstellen als een vereiste’ (voor nieuwe leningen). Hier staat met zoveel woorden dat een land het vertrouwen is opgezegd en dat er slechts zicht is op herstel als het zich onderwerpt aan de uitvoering van een reeks maatregelen waarop de geldschieters streng zullen toezien. Pas wanneer blijkt dat het Athene ernst is zal ‘worden overwogen’ nieuwe leningen te verstrekken. Dat kan dus nog wel even duren.
Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zegt men, maar in het geval van Griekenland is er eigenlijk nooit vertrouwen geweest. Dat was al zo ten tijde van de toetreding tot de eurozone. Gemeten naar de criteria kon je niet verwachten dat Griekenland zich daar aan zou kunnen houden. Het was uiteindelijk een politiek besluit. Begrijpelijk, maar had het dan niet voor de hand gelegen deze keer ook een echt politiek besluit te nemen? Nu is het halfbakken. Enerzijds schrikt Europa terug voor een Grexit, anderzijds houdt het vast aan afspraken die voor de Grieken vooralsnog meer ellende betekenen. Er is nog niet een begin van een echt perspectief op economische en sociale verbetering – het moet vooral bloeden om schulden geheel of gedeeltelijk af te lossen om weer in aanmerking te komen voor nieuwe leningen.
Hoeveel vertrouwen kun je daarin hebben?
De vertrouwensbreuk is natuurlijk breder en dieper. De tegenstellingen tussen eurolanden zijn toegenomen en binnen die landen is de verdeeldheid over Europa groter dan ooit. Een akkoord was noodzakelijk, maar voor opluchting is het wat vroeg. Dertien jaar na de invoering beginnen we een aardig idee te krijgen van de kansen en de risico’s van de euro. Er zijn <a href="http://ec.europa.eu/priorities/economic-monetary-union/docs/5-presidents-report_en.pdf" target="_blank">voorstellen</a> in omloop om ‘Griekse toestanden’ te helpen voorkomen. Als er nu ook nog wat tijd uitgetrokken kan worden om het daarover eens te worden, zou dat ons vertrouwen geen kwaad doen. Blijft de vraag of alleen Griekenland daarvoor leergeld moet betalen.

Frits van Exter

Vertrouwensbreuk geldt niet voor Griekenland, maar voor heel Europa

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips