Het rommelt al geruime tijd in de Amsterdamse taxiwereld. In Amsterdam zijn straattaxi’s georganiseerd in zogeheten Toegelaten Taxiorganisaties (TTO’s). Alleen als een chauffeur lid is van zo’n TTO, mag hij of zij mensen van straat oppikken. Deze TTO’s worden door de gemeente streng gecontroleerd, een doorn in het oog van veel taxichauffeurs. En sinds de komst van Uber, dat veel goedkoper werkt dan traditionele taxibedrijven, staan de tarieven van reguliere straattaxi’s onder druk. Bovendien groeit het aantal taxi’s in Amsterdam de laatste jaren explosief, terwijl de markt niet meebeweegt. Er zijn nu naar schatting zo’n zesduizend taxi’s in Amsterdam actief, terwijl dat er anderhalf jaar geleden nog duizend minder waren. Het gevolg: minder werk tegen lagere tarieven. Chauffeurs staan soms uren te wachten op een ritje bij de standplaatsen. Velen hebben moeite het hoofd boven water te houden.

Uber als grote boosdoener

In de ogen van veel taxichauffeurs is Uber de grote boosdoener: sinds Uber is het met de verdiensten kommer en kwel. Op 1 februari van dit jaar werd op berichtendienst Telegram het (anonieme) kanaal WegMetUber werd geopend. ‘Ons doel is om deze ziekte, Uber, te bestrijden!!! Weg ermee! Deze groep is alleen voor mensen die ready zijn het gebouw van Uber binnen te stormen. HET IS TIJD VOOR EEN REVOLUTIE!’

Via via was ik lid geworden van dit kanaal, omdat ik net vijf maanden als Uber-chauffeur had gewerkt (en daarover publiceerde bij de Volkskrant). Ik ben van wel meer van dit soort kanalen en groepen lid. Groepen waarin taxi’s te koop worden aangeboden, groepen waarin ritjes onderling worden verdeeld, groepen waarin wordt gewaarschuwd voor controles van politie en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), dat toezicht houdt op het taxiwezen. In die groepen wordt oneindig veel… tja… geouwehoerd. Het gaat er vaak grof aan toe. Er wordt heel veel gescholden op de gemeente, op Uber, op elkaar. Je krijgt een kijkje in de onderbuik van de Amsterdamse taxiwereld.

‘Nodig iedereen uit die ready is om Uber te laten verdwijnen. Alles en iedereen is welkom. Neem je bakstenen, vuurwerk en molotovs mee!’

Omdat ik al maanden in dit soort groepen meekijk, was ik niet buitengewoon onder de indruk van de oproep die in de loop van februari in het WegMetUber-kanaal werd verspreid. ‘Dinsdag 20 maart het Uber gebouw binnenvallen om 16.00!!!! Nodig iedereen uit die ready is om Uber te laten verdwijnen. Alles en iedereen is welkom. Neem je bakstenen, vuurwerk en molotovs mee!’

Ik dacht: ja, ja, het zal wel, eerst zien dan geloven. Wat meespeelde, is dat er zegge en schrijve 284 mensen waren lid van dat kanaal. Op een totaal van zesduizend taxichauffeurs in alleen Amsterdam kun je dat met de beste wil van de wereld geen overweldigende aanhang noemen. En ten slotte had ik al een paar in het water gevallen taxistakingen en -protesten meegemaakt.

Een slapend bestaan

Een week later, op 5 maart, komt het AD ’s ochtends met het bericht ‘Chauffeurs beramen aanval op taxidienst Uber’. Omdat ik over Uber schrijf, zit ik in de kaartenbakken als Uber-expert. De hele dag bellen redacties van Pauw, DWDD, Hart van Nederland en EenVandaag.

Ik zeg steeds hetzelfde: dat het rommelt in de taxiwereld, maar dat ik dit niet erg serieus neem. Desalniettemin nemen bijna alle landelijke media het nieuws over. Het Parool kopt die dag op de voorpagina: ‘Taxioorlog laait op: Uber is doelwit’.

Heb ik het verkeerd gezien? Was dit toch een serieuze bedreiging? Dat zou best eens kunnen. De politie neemt de bedreigingen in ieder geval wel serieus. Er loopt een onderzoek, verklaart een woordvoerder. Het enige dat ik kan constateren, is dat de beheerder van het WegMetUber-kanaalin de loop van de dag alle opruiende berichten verwijdert, en dat het kanaal sindsdien een slapend bestaan leidt.

Daarmee lijkt de kous af. Op naar het volgende negatieve Uber-nieuwtje: een zelfrijdende Uber-auto heeft iemand doodgereden in Arizona.

Incidenten

Maar dan begint half maart in verschillende Telegram- en WhatsApp-groepen voor taxichauffeurs een nieuwe oproep te circuleren:

‘MEGA TAXI STAKING
VOOR ALLE TAXI CHAUFFEURS
DINSDAG 20 MAART
16.00 UUR VERZAMELEN’

Het is niet zeker of achter deze oproep dezelfde mensen zitten als achter het WegMetUber-kanaal, maar de keuze voor dezelfde dag en hetzelfde tijdstip als de geplande bestorming op het Uber-hoofdkantoor is opvallend. De politie verklaart later desgevraagd dat de twee incidenten los van elkaar staan.

De volgende dagen blijft de oproep in verschillende groepen circuleren. Er wordt een nieuwe Telegram-groep aangemaakt: MEGA TAXI STAKING, waarin wordt gedreigd de stad ‘plat te gooien’. De woede richt voornamelijk tegen Uber en het handhavingsbeleid van de gemeente.

Op 19 maart, één dag voor de geplande staking, zitten er 497 leden in de MEGA TAXI STAKING-groep, maar slechts een handvol deelnemers bepaalt de discussie. Vanaf vijf uur vliegen de berichten heen en weer. De meeste deelnemers communiceren door middel van audioboodschappen met elkaar. Hieronder een greep uit wat er zoal wordt gezegd.

‘Boys, staken gaat niks doen tegen Uber en gemeente. Je kan beter die auto’s slopen, brandje bij Uber-kantoor. ’

Souf: ‘Die uber gasten hebben schijt, niet gedoucht, auto vies.’
Burak: ‘Uber is slaaf van de joden.’
Aslan: ‘Boys, staken gaat niks doen tegen uber en gemeente. Je kan beter die auto’s slopen, brandje bij uber kantoor. Gewoon letterlijk oorlog beginnen met ze.’
Hicham: ‘Als we gaan staken horen we ons te gedragen.’
Nafeez: ‘Ik zeg bombarderen die handel.’

Gealarmeerd, wellicht door dit soort taal, schrijft de Amsterdamse wethouder Pieter Litjens (Verkeer) in de loop van de dag een brief aan de directies van alle TTO’s. Via sociale media hebben hem berichten bereikt dat taxichauffeurs ‘uit onvrede met het handhavingsbeleid acties willen houden.’ Hij wijst erop dat een demonstratie van tevoren moet worden aangemeld en waarschuwt dat het blokkeren van wegen strafbaar is.

Onder andere De Telegraaf, AT5 en Het Parool berichten over de brief van Lintjens. Wanneer die nieuwsberichten in de stakingsgroep worden gedeeld, struikelen de leden over elkaar heen.

Mo: ‘Litjens lacht ons uit.’
Youssef: ‘Wie bedreigt Litjens? We gaan voor zijn deur staan.’
Aziz: ‘Wie weet waar hij woont dan?’

Ondertussen wordt de harde kern bang dat er dankzij de brief van de wethouder morgen niemand komt opdagen. Achraf: ‘Boys, niet vergeten, er zijn nu al drie artikelen gekomen over de staking. Als er morgen niks gebeurt, lacht de overheid ons allemaal uit!!! Morgen moet het gebeuren. Ruïneer de hele stad.’

‘Kankerwethouder’

Om 23.58 uur mengt een zekere Mike zich in de discussie. Hij suggereert flyers te laten maken waarin de standpunten uiteen worden gezet ‘en dat alle blauwe kentekenchauffeurs op verkiezingsdag Amsterdammers gratis naar het stemlokaal zullen vervoeren. Dat verwacht niemand en zo krijg je de publieke opinie aan jouw kant.’

Die suggestie valt niet in goede aarde: Shad: ‘flyers?’ Karim: ‘Waarom gooi je deze shit in de groep?’ Abdel: ‘hahahahaha.’ Shad: ‘Mensen zien ons als stuk vuil.’

‘Jongens, niet bang zijn. Laat zien dat we mannen zijn. Ze lachen ons nu al uit, die kanker Hollanders.’

Om 01.54 uur neemt Hicham een audioboodschap in de Telegram-groep op. ‘Kankerwethouder zijn hoerenmoeder. Ik heb allemaal schijt. Politie, handhaving, AT5, Telegraaf… Jullie mogen mijn ballen zuigen, jullie kankerhoerenmoeders. Morgen gaan we jullie ruïneren, ouwe. Weet je waarom? Omdat jullie geen genade voor ons hebben, nu zullen wij ook geen genade hebben. Jongens, niet bang zijn. Laat zien dat we mannen zijn. Wat wil je? Dat ze ons uit gaan lachen op Facebook? Ze lachen ons nu al uit, die kanker Hollanders.’

‘Jij bent een schaap’

Op de ochtend van 20 maart is het aantal leden van de stakingsgroep gegroeid tot meer dan zeshonderd. De hele dag is er onduidelijkheid over waar de staking gaat plaatsvinden en wat er dan vervolgens gaat gebeuren. Net voor het afgesproken tijdstip wordt de definitieve locatie bekendgemaakt: het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord.

Om even voor vijven zegt Fahd in de groep: ‘Salaam Aleikum. Echt waar jongens, wie niet vandaag komt, hè. Wie niet stalen ballen heeft…. Jij bent een schaap. Wij hebben nu soldaten nodig. Kom! KOM!’

‘Massaal met z’n allen komen. Het is neuken of geneukt worden. Kies maar broeder.’

Om 17.15 uur roept Hicham: ‘Ah flikkers! Stille hoeren. Alsjeblieft! Massaal met z’n allen komen. Het is neuken of geneukt worden. Kies maar broeder.’

Op het NDSM-terrein hebben zich dan precies 27 auto’s verzameld. Politieauto’s en motoren rijden heen en weer. Van alle taxi’s is – om identificatie te voorkomen – het daklicht verwijderd. De sfeer is chaotisch maar gemoedelijk, de agressieve taal uit de chatgroepen ontbreekt. Er is geen woordvoerder. Verschillende chauffeurs praten door elkaar heen. De bekende standpunten worden herhaald: te strenge handhaving, teveel onzinnige regeltjes, oneerlijke concurrentie van Uber. DENK-politicus Numan Yilmaz (inmiddels met voorkeurstemmen in de Amsterdamse gemeenteraad gekozen) maakt zijn opwachting en spreekt de chauffeurs toe: als jullie allemaal op DENK stemmen worden de taxiproblemen opgelost.

Uiteindelijk wordt in overleg met de politie besloten een ‘stille tocht’ te organiseren door de IJ-tunnel naar het centrum. Een half uurtje later verschijnt de stoet die inmiddels is uitgedund tot niet meer dan twintig auto’s in de Valkenburgerstraat en valt vervolgens op het Mr. Visserplein uit elkaar.

Dreigen helpt

Ik vind het lastig, zo niet onmogelijk, om uit dit verhaal een conclusie te trekken. Je zou kunnen zeggen dat taxichauffeurs alleen maar klagen en niks doen.

Je zou ook kunnen zeggen dat dreigen helpt. Want wanneer een handvol jongens iets bedreigends roept op een Telegram-kanaal, wordt dat vervolgens opgepikt door de media waarna de politiek en de politie zich gedwongen voelen te reageren. Of je zou kunnen zeggen dat de overgrote meerderheid van de Amsterdamse taxichauffeurs keurige burgers betreft en dat slechts een handvol geweld goedkeurt.

En je zou ten slotte kunnen zeggen dat je met dit verhaal een podium geeft aan een (piepklein) groepje dat dat in geen enkel opzicht verdient.

‘Rellen met knuppels’

En hoe gaat het verder met de taxichauffeurs? Na afloop van de ‘staking’, om 19.38 uur, zegt Bilouch zuchtend in de stakingsgroep: ‘Ik ga jullie één ding zeggen: wethouder Litjens staat nu lachend en snuivend aan de tafel want er is niks gebeurd. Geen effect op hem. Tijdverspilling man.’ Een ander: ‘Broer, praten, praten, praten bereikt helemaal niks. Media, bereikt helemaal niks. Weet je wat iets bereikt? Chaos. Dat bereikt wat.’ Bilouch: ‘Wolla, ik sta helemaal achter jou man. We moeten rellen met knuppels.’

‘Weet jij hoe de islam is gegroeid? Niet met knuppels, maar met geduld, met mooie woorden. Als jullie gaan rellen broeders… ik doe daar niet aan mee.’

Fahd (opgewonden): ‘Vriend, ga jij rellen met knuppels? Zij komen met guns. Wat ga jij doen tegen de staat? Wat ga jij winnen? Heb jij weleens nagedacht over hoe onze godsdienst werkt? Weet jij hoe de islam is gegroeid? Niet met knuppels, maar met geduld, met mooie woorden. Niet met grote mond, smijten, toeteren, rellen, wat gaan we daarmee bereiken? En wie lacht ons dan uit? Wie wijst met zijn vingers? De Hollanders. Als jullie gaan rellen broeders… ik doe daar niet aan mee. En ik denk dat de meeste mensen in de Amsterdamse taxiwereld daar ook niet aan mee gaan doen.’

Ondertussen zijn er alweer verschillende nieuwe Telegram-stakingsgroepen aangemaakt. ‘Landelijke staking!!! Wij zijn Uber zat en willen aantonen dat Uber uit Nederland moet verdwijnen.’