Een nieuwe website laat iedereen tegen betaling Tinder-gebruikers bespioneren. Het einde van het taboe, of de zoveelste vorm van naming en shaming?

Er viel even een ongemakkelijke stilte. Veelzeggende blikken werden uitgewisseld, afwachtend wie van de twee het dan maar zou zeggen. En toen uiteindelijk toch het antwoord: ‘Uh. Ja. Via Tinder dus.’

Waar gebeurd, en onlangs nog. Terwijl het inmiddels toch zo vanzelfsprekend zou moeten zijn. Naar verluidt zitten 1,2 miljoen Nederlanders op datingapp Tinder, en dat daar dan relaties ontstaan: dat is niet meer dan logisch. Het taboe leek bovendien haast verdwenen. Toen ik een paar jaar geleden studenten interviewde over online daten stonden ze nog op hun anonimiteit. Inmiddels is Tinderen een gezelschapsspel geworden dat hardop in cafés en treincoupes gespeeld wordt. Maar dat ongemak, is het daarmee helemaal verdwenen?

Deze week werd een nieuwe app gelanceerd, die je precies laat zien wie van je vrienden op Tinder zitten. Dat wil zeggen: tegen betaling van 4,99 dollar mag je drie zoekopdrachten invoeren, waarna de app je dan vervolgens vertelt of het een Tinderaar is of niet. Het programma heet Swipebuster en is volkomen legaal. De gegevens haalt het programma uit de Tinder-app via API; de functionaliteit die andere ontwikkelaars de mogelijkheid geeft plug-ins te bouwen.

Nu al zorgt de app voor ophef. Want hoe massaal we allemaal ook Tinderen, helemaal van harte gaat het kennelijk nog altijd niet. Swipebuster zou dan zomaar het laatste zetje kunnen zijn om het taboe omver te werpen. Alhoewel: de app richt zicht specifiek op de echt stiekeme Tinderaars, de bedriegers en smiechten die eigenlijk gewoon een ring om hun vinger en een vrouw achter het aanrecht hebben, maar niettemin de stoute Tinderschoenen aantrekken. Vreemdgangers inderdaad, die door Swipebuster genadeloos ontmaskerd kunnen worden.

Vooral in Amerika raakt dat aan een bredere discussie over Tinder. Volgens een onderzoek vorig jaar zou 42 procent van de Tindergebruikers eigenlijk een relatie hebben en 30 procent zelfs getrouwd zijn. Door Tinder werd dit luid ontkend, maar het imago van bedriegersapp raakt ze maar moeilijk kwijt. De Secondlove voor de massa, zou je het kunnen noemen. Een milde vorm van online vreemdgaan.

En nu is er dus Swipebuster, waarmee je ook je eigen bedriegende echtgenoot kunt ontmaskeren. Saillant is alleen dat de maker van de app zelf aangeeft een ander doel voor ogen heeft. In een interview met Vanity Fair legde hij deze week uit dat het hem om iets anders te doen is. Via zijn app wil hij mensen bewust maken van hoe slecht ze op hun privacy letten, hoezeer ze doen aan ‘oversharing’ en hoe bedrijven als Tinder daarvan misbruik maken. Het volk opvoeden, wil de maker, voor 4,99 per gebruiker.

Over ongemak gesproken. Want inderdaad: als je geld wil verdienen aan andermans gêne is Tinder nog steeds een perfect doel.

Zijn schaamte en vernedering nu werkelijk het meest effectieve middel zijn voor het ‘opvoeden’ van mensen?

De betaalde app Swipebuster toon zo het bredere ongemak dat dit soort privacyprotesten hebben. Vorig jaar werd de database van vreemdgangerssite Ashley Madison gehackt, met enigszins vergelijkbare motieven, hoewel ook die data uiteindelijk vooral gebruikt werden als chantagemiddel. In principe is het vergroten van bewustzijn over privacy uiteraard lovenswaardig, en een lek, een hack of een onthulling zorgen in elk geval voor veel aandacht. Maar of schaamte en vernedering nu werkelijk het meest effectieve middel zijn voor het ‘opvoeden’ van mensen? Dat vermoeiende argument, dat mensen vooral zélf voorzichter moeten zijn in hun online gedrag: daarvan is Swipebuster de geperverteerde vorm. En hoe waar ook: uiteindelijk zijn het vooral de technologiebedrijven die, al dan niet onder druk, beter voor je data moeten zorgen.

Wellicht sluit Tinder naar aanleiding van Swipebuster haar API, dan zou het in elk geval nog ergens goed voor geweest zijn. En als ze het verdiende geld ook nog even overmaken naar de Electronic Frontier Foundation, dan kan iedereen weer rustig verder swipen.