<div class="lead">
De ochtenden van 22 september. Het varkenshoofd van Cameron, Volkswagen speelt vals en een filmpje waarin John Lennon toehoorders met een verstandelijke beperking belachelijk maakt.
</div>
‘There’s no such thing as bad publicity,’ luidt het credo van pr-lui vaak, maar die stelling kan overboord zodra de premier van een land in het nieuws komt omdat hij zijn genitaliën in de mond van een dood varken zou hebben gestoken. De biografie die Lord Ashcroft van David Cameron schreef, is met de beste wil van de wereld niet uit te leggen als goed nieuws. De Conservatieve leider zou tijdens zijn studententijd deze merkwaardige actie ondernomen hebben als onderdeel van een ontgroeningsritueel van een drankclubje. Let wel, zou, want het boek bevestigt het verhaal zelf niet; het verhaal is deels gebaseerd op een foto, maar de vermeende bezitter daarvan wil niet reageren.
Toch zal #PigGate Cameron nog wel even achtervolgen. Reputatieschade, heet dat in jargon. En geheel ondenkbaar is het niet. Het studentencorps heeft in Groot-Brittannië beslist geen goede naam; vooral aan Oxford gebeuren <a href="http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2015/09/21/david_cameron_and_the_pig_true_or_not_the_men_of_piers_gav_and_other_drinking.html" target="_blank">de vreemdste dingen</a>.
En dan zijn er nog de andere openbaringen uit het boek. Zo zou hij cocaïne in zijn woning hebben gedoogd en als student wel eens een jointje hebben gerookt. Daar is natuurlijk niets mis mee, alleen staat het haaks op het zero tolerance-beleid van Cameron. Zelfs de beste spindoctor van de wereld zal de hieruit voortvloeiende reputatieschade niet kunnen voorkomen. En Cameron mag dan in 2020 niet meer verkiesbaar zijn, tot die tijd kan enige geloofwaardigheid toch geen kwaad. Vanuit links variëren de reacties van hoongelach tot woede-uitbarstingen. Ondertussen ontkende een woordvoerster alles.
Voor Volkswagen bleek een simpele ontkenning niet meer genoeg, en dus bood directeur Martin Winterkorn gisteren <a href="http://qz.com/506834/today-it-cost-volkswagen-17-billion-to-say-sorry/" target="_blank">zijn excuses aan</a>. Het autoconcern heeft in Amerika 500 duizend dieselwagens verkocht die voorzien zijn van manipulatieapparatuur. Deze technologie zorgt ervoor dat de emissie van schadelijke stoffen binnen de perken blijft als de auto getest wordt. De bewuste Volkswagens zijn hierdoor veel slechter voor het milieu dan ze lijken.
De gevolgen lijken in eerste instantie fors. Volkswagen hangt een boete van 17 miljard euro boven het hoofd, terwijl de aandelen van het concern meer dan 20% aan waarde zijn verloren. De reputatieschade naar aanleiding van #VolkswagenGate lijkt dus groot. Tegelijkertijd: Volkswagen was in het eerste halfjaar van 2015 het grootste autoconcern van de wereld. Hele volksstammen zijn er klant, en die zullen dat vermoedelijk blijven. Want ja, overstappen is duur en een hoop gehannes, en bovendien, tegen die tijd is de storm allang gaan liggen.
Kun je eigenlijk postuum reputatieschade leiden? Die vraag is ineens relevant nadat <a href="https://www.youtube.com/watch?t=41&amp;v=rb0-vF9bWR4" target="_blank">een filmpje</a> van een Beatles-concert tot verontwaardiging leidde. Het probleem: de toehoorders hadden allen een verstandelijke beperking, en dat vond John Lennon zo geestig dat hij er schijnbaar wel de draak mee moést steken.
<iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/rb0-vF9bWR4?start=41&#038;feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
Zo kennen we Lennon niet, want de goede man was een icoon van vrede en (vrije) liefde, dus het internet is in rep en roer. Alleen: zo kennen we Lennon wél. De verhalen over zijn goede daden zijn even talrijk als die over <a href="https://broadly.vice.com/en_us/article/you-dont-have-to-imagine-john-lennon-beat-women-and-childrenits-just-a-fact" target="_blank">zijn losse handjes</a>, en je hoeft bepaald geen detective te zijn om daar achter te komen.
Vraag is alleen: willen we dat wel? Of is reputatieschade alleen echt schadelijk als het ons uitkomt?

Jeroen Pen

De Ochtenden: #PigGate, #VolkswagenGate en #LennonGate

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips