Na de publicatie van het geredigeerde Mueller-rapport was de hamvraag voor de Democraten: starten we een impeachment-procedure of niet? Na overleg met haar fractie, hield Nancy Pelosi, leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden – vooralsnog – de boot af.

Pelosi wees op de onderzoeken die congrescommissies al hebben gestart naar Trumps belastingen, financiën en de betrouwbaarheidsverklaringen die het Witte Huis heeft afgegeven, onder andere aan schoonzoon Jared Kushner.

Verzet op alle fronten

Maar de afgelopen dagen werd duidelijk dat Trump zich op alle fronten tegen de toezichtfunctie van het Congres zal verzetten. ‘We zullen alle dagvaardingen van het Congres aanvechten,’ zei Trump.

Een greep:

  • Een commissie vroeg inzage in Trumps financiële documentatie van zijn accountantskantoor. Trump spande een rechtszaak aan tegen de voorzitter van de commissie en zijn accountants. Hij beriep zich op een uitspraak van het Hooggerechtshof die uit de 19de eeuw dateert, en in het begin van de 20ste eeuw is herroepen.
  • Een andere congrescommissie vroeg de belastingdienst Trumps belastingaangiften te overhandigen. De wet geeft het Congres brede bevoegdheid om belastingaangiften op te vragen. Voor de tweede keer miste de minister van financiën de deadline. Trump zelf heeft laten weten dat hij de stukken niet vrij wil geven.
  • Een congrescommissie heeft Carl Kline gedagvaard om door de commissie gehoord te worden. Kline was in het Witte Huis verantwoordelijk voor het afgeven van betrouwbaarheidsverklaringen. Een klokkenluider heeft al getuigd dat die verklaringen zijn afgegeven ondanks het feit dat de FBI, die het onderzoek doet, grote twijfels had. Een van de meest omstreden verklaringen betreft Trumps schoonzoon Jared Kushner. Kline werkt nu op het Pentagon. Trump weigert toestemming te geven voor Kline’s getuigenis.
  • De justitiecommissie heeft Don McGahn, voormalig advocaat wat het Witte Huis, opgeroepen als getuige. McGahn was een belangrijke bron van informatie voor Mueller. In diens rapport wordt McGahn 157 keer genoemd. McGahn werkt niet meer in het Witte Huis. Niettemin wil Trump zijn verschijnen als getuige blokkeren met als argument dat McGahn onder ‘presidentieel privilege’ valt. Maar McGahn is nu een burger en bovendien is hij met toestemming van het Witte Huis urenlang door speciaal aanklager Robert Mueller ondervraagt.
Ultieme wapen

Uiteindelijk zullen de blokkades die Trump opwerpt in de rechtszaal worden uitgevochten. Mogelijk tot het Hooggerechtshof toe. Wat betekent dat de Democraten in het parlement maanden, zo niet jaren, zullen moeten wachten op de documenten of voor ze getuigen kunnen ondervragen.

Het is een strategie die erop gericht lijkt om de Democraten uit te dagen een afzettingsprocedure te beginnen. Trump heeft al gezegd dat hij naar het Hooggerechtshof zal stappen om dat te voorkomen. Wellicht hoopt hij dat het conservatieve Hof hem gelijk zal geven. Onwaarschijnlijk, want het Hof heeft in de jaren negentig duidelijk gemaakt dat een impeachment-procedure een politieke kwestie is waar de justitiële macht geheel buiten staat.

Of misschien ziet Trump impeachment als zijn ultieme wapen in de verkiezingsstrijd van 2020. Alles is mogelijk.