Een dode olifant op zijn rug met zijn poten in de lucht – duidelijker kan de omslag van het boek over de teloorgang van de Republikeinse Partij niet zijn. In het boek R.I.P. G.O.P., geschreven door de Democratische opiniepeiler Stanley Greenberg, wordt voorspeld dat de ‘blauwe’ Democratische golf in 2020 zo overweldigend zal zijn dat het de Republikeinse Partij zal verbrijzelen.

Greenberg staat sinds 1992, toen hij voor Bill Clintons campagne werkte, bekend als de man van de cijfers en de focusgroepen. Een campagnestrateeg in hart en nieren. Dus niet iemand die je kan afdoen als een Democratische dromer. Greenberg schrijft dat de leegloop bij de Republikeinse Partij – van millennials, vrouwen en hoogopgeleiden – in een stroomversnelling is geraakt. Hoe meer de Republikeinse Partij de partij van Trump wordt, hoe harder bepaalde demografische groepen weglopen. Greenberg ziet bij de Democraten het tegenoverstelde gebeuren. Niet alleen scoorde de partij een overwinning in de Congresverkiezingen van vorig jaar, maar de dynamiek en het activisme van Democratische kiezers is ongekend hoog. Met een Republikeinse partij die verschrompelt tot een anti-immigratiepartij is het conservatisme tot sterven gedoemd, meent Greenberg.

Van minderheid tot meerderheid

Het is niet voor het eerst dat een politiek boek de ondergang van de Republikeinse partij aankondigt. The Emerging Democratic Majority, geschreven door journalist John B. Judis en politicoloog Ruy Teixeira, voorspelde zeventien jaar geleden dat de demografische ontwikkeling in de VS – van een overwegend wit land tot een land waar minderheden een meerderheid vormen – verkiezingsoverwinningen voor de Democratische Partij zou opleveren. Die verwachting werd niet waargemaakt. Ze was wellicht te voorbarig, gaven de schrijvers later toe. En de focus van de Democraten op identiteitspolitiek ondermijnde de economische boodschap die veel meer bevolkingsgroepen verbindt.

Wat Democraten nu verbindt, schrijft Greenberg, is hun afkeer van Trump. Greenberg schrijft dat het onmogelijk is geworden om Republikeinse en Democratische kiezers in een focusgroep bij elkaar te zetten. De haat tegen Trump overheerst elk gesprek.

De inkrimping van de Republikeinse partij tot de partij van Trump is ook buiten Washington merkbaar. In vier staten heeft het partijorgaan van de staat aangekondigd geen voorverkiezingen te zullen houden. Trump heeft inmiddels drie tegenstanders, maar zij zullen dus volgens de partij in die staten niet op het stembiljet staan. Blijkbaar is dit een direct gevolg van druk van de Trump-campagne. Hoewel de drie mannen geen landelijke bekendheid genieten, hebben ze wel jarenlang de partij vertegenwoordigd als gouverneurs en congresleden. De drie willen de partij hervormen tot een centrumrechtse partij. Ze vragen zich af: ‘Wil de Republikeinse kiezer een verkiezingsproces dat meer op Rusland of China lijkt dan op onze Amerikaanse traditie?’