De aanslag op Sjaak B., afgelopen weekend in Panama-Stad, is de tweede moordpoging in korte tijd op een verdachte uit het liquidatieproces. Een maand geleden werd Ali Akgun al met kogels doorzeefd in Istanbul.

‘De Malle’ luidt de bijnaam van Sjaak B. (1970). De studentikoos ogende veertiger wordt verdacht van het leveren van de moordwapens voor de liquidatie van drugshandelaar Kees Houtman (2005) en kroegbaas Thomas van der Bijl (2006). B. staat op dit moment terecht in het hoger beroep in het liquidatieproces, maar schuwde afgelopen jaar de rechtszaal, net als de in december vermoorde Ali Akgun.

Dit weekend zat B. teeten in restaurant Bella Vista in Panama-Stad. Opeen beveiligingscamera is te zien hoe een hitman hem onder vuurneemt. Over het motief is nog niets bekend. Eerder liet kroongetuigePeter la Serpe weten dat B. gebrouilleerd was geraakt met zijn medeverdachten.Volgens eerdere berichten van de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) stond devermeende wapenhandelaar ‘op de nominatie om te worden aangepakt’.

Sjaak B.
Sjaak B.

Nuis ‘De Malle’ dus ‘gepakt’. Waar La Serpe geen verklaring voor heeft isde bijnaam van Sjaak. Niemand die het uitlegt in de vele verhoren die hetliquidatieproces telt. Sjaak B. mag dan ‘mal’ zijn, volgens de eerstekroongetuige Peter La Serpe was hij allereerst en vooral een meervoudigemoordenaar. ‘Ik denk dat Sjaak meer liquidaties heeft gedaan dan Jesse R. Hij[Sjaak, red.] zegt dat hij vroeger voor Klepper en Mieremet heeft gewerkt. Hijheeft voor hen in de contraobservatie gezeten. De eerste liquidatie voerde hijuit toen hij zestien jaar was. Inmiddels heeft hij twintig liquidaties op zijnnaam staan, denk ik.’  

Het OpenbaarMinisterie vervolgde Sjaak B. echter niet als moordenaar, maar als deleverancier van de moordwapens en verboden wapenbezit. Hij had volgenskroongetuige La Serpe een imposante verzameling schiettuig. ‘Hij (Sjaak) lietme een tas zien, ik zag vijftien wapens, mitrailleurs, alles.’ En de handelaarwist verdomd goed dat z’n waar diende om de dodenlijst op te schonen, meende LaSerpe. ‘Het betrof geen schriftelijk lijstje. Het ging allemaal mondeling.Overigens werd niet over liquidatie of moord of dood gesproken, het ging op eenmanier die iedereen begreep. Zo hadden Jesse en Sjaak een handbeweging bedachtdie Fred (Ros, de andere kroongetuige, red.) en ik ook kenden. Die handbewegingbetekende dat we het over een liquidatie hadden.’

Panama-stad. Foto: Martha de Jong-Lantink via CC
Panama-stad. Foto: Martha de Jong-Lantink via CC

‘[Sjaak B.] vormt eenspilfunctie in de organisatie van Jesse R.’, schreven rechercheurs in hetliquidatieonderzoek. ‘Hij is vermoedelijk een onmisbare schakel tussen Jesse R.die in Spanje en/of Marokko verblijft en onbekende personen die in Nederlandverblijven.’ De liaison in Nederland voor Jesse toen deze zich in hetbuitenland schuilhield. Uit afgeluisterde telefoongesprekken concludeerde depolitie dat Sjaak in ieder geval zorgde voor Pauline en Francis, de vriendinnenvan Jesse R.. Als Pauline telefonisch een keertje klaagde over de service vanSjaak, stelde Jesse haar gerust. ‘Ik ga effentjes een andere manier verzinnen omdie Malle te pakken te krijgen.’
 

‘Sjakie uitAmsterdam’, de ‘vuurwapengekke’ zoon van een autohandelaar, was voor deopsporingsinstanties een oude bekende. Hij heeft zestien ‘antecedenten’ in hetherkenningsdienstsysteem van de politie, onder andere voor overtreding van deOpiumwet en de Wet wapens en munitie. Ook de rechercheurs van CIE kenden zijnnaam. Uit de processen-verbaal van deze dienst komt een ‘ondernemer’ naar vorendie van alle markten thuis is. ‘De vuurwapenhandelaar Sjakie biedt momenteelbaby-kalasjnikovs te koop aan voor vijfduizend euro en loopt er mee te leuren,’meldt een CIE-informant in mei van 2006. In oktober van dat jaar tekent eenverbalisant op: ‘Sjaak is nu een van de grootste die zich bezighoudt metliquidaties. Dit omdat hij met Jesse en Holleeder zaken doet.’

Volgens Jesse R. deed Sjaak zaken met gewelddadige afscheidingsbewegingen als de IRA en de ETA

Dat klonk allemaalheel spannend, maar Sjaak B. was nooit aangehouden met een gevaarlijkehoeveelheid wapens. Oké, ze vonden ooit een soort explosief boodschappenlijstjein z’n rugzak met daarop wapens en hun prijs. En ja, hij reed ooit in eengepantserde auto, vergezeld van schimmige Oostbloktypes. 
In 2006 had de politieeen klein succesje. Sjaak B. kwam vast te zitten omdat agenten bij een controleeen vuurwapen in zijn zak hadden gevonden. Volgens zijn raadsman Marnix van deWerf had hij dat bij zich om zichzelf te beschermen. Sjaak B. zou zich bedreigdvoelen. Nog geen twee maanden daarna werd B. in zijn cel opnieuw gearresteerd.Nu op basis van de verklaringen van kroongetuige La Serpe, die beweerde dat B.zou hebben gezorgd voor de wapens voor de moorden op Thomas van der Bijl enKees Houtman.

Eindelijk leken deopsporingsambtenaren beet te hebben. Het OM verdacht B. er tevens van dewerkelijke eigenaar te zijn van de wapens die in 2003 in de Vinkeveense villavan Katja Schuurman gevonden werden. Ook die verdenking was gebaseerd op de beweringenvan kroongetuige La Serpe.

Maar het waren nietalleen de woorden van Peter la Serpe. Uit onverwachte hoek kreeg dit scenariosteun. Medeverdachte Jesse R. wees z’n voormalige vertrouweling Sjaak B. ookaan als de beheerder van het Vinkeveense wapenarsenaal. En daar bleef het nietbij. Jesse, die toen nog gedetineerd zat in Marokko, deed tegenover z’nNederlandse politiebezoek een heus boekje open over z’n vermeende kompaan.Volgens hem deed Sjaak zaken met gewelddadige afscheidingsbewegingen als de IRAen de ETA. ‘Als [de verkoop] niet zou lukken, dan mocht Sjaak deze wapens zelfverkopen’, parafraseerden de verbalisanten de verdachte. 

Het was opmerkelijkdat Jesse zijn oude makker Sjaak ineens voor de leeuwen gooide. Waar was hetmisgegaan tussen die twee? Kroongetuige La Serpe had wel een idee. Volgens LaSerpe baalde Jesse ervan dat Sjaak de wapenvondst in Vinkeveen niet op zich hadgenomen, terwijl Jesse ervoor had gezeten. En er was nog een ander akkefietje.Sjaak B. had Nedim Imaç, een van de beoogde slachtoffers op de dodenlijst,gewaarschuwd voor een op handen zijnde liquidatie. ‘Sjaak mocht die man’,volgens La Serpe. De opdracht voor de moord op Imaç, de voorzitter van devoetbalclub van Türkyemspor en drugshandelaar, zou volgens La Serpe gegevenzijn door de vorig jaar geliquideerde Ali Akgun.

Ook de CIE meldde alin 2006 dat ‘Malle Sjakie’ een probleem had. Hij zou ‘op de nominatie staan omte worden aangepakt’. Onzin, meldde de verdachte zelf.

De kroongetuige hadeen te grote fantasie, zei Sjaak B. destijds in de zittingszaal. B. was volvertrouwen over z’n rechtsgang. En hij kreeg vooralsnog gelijk. In 2010schorste de rechtbank zijn voorlopige hechtenis en in 2012 werd hijvrijgesproken als vermeend leverancier van de moordwapens voor Houtman en Van derBijl. Er restte slechts een veroordeling voor verboden wapenbezit. Het OM gingtegen de uitspraak in beroep, dat nu nog loopt. Tijdens de recente zittingenliet de B. zich niet zien op de extra beveiligde rechtbank Schiphol.