De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Vandaag: hoe herken je een terrorist in de mensenmassa? Niet.

Een jongen van negentien stak gisteren een vrouw dood in Londen, in de buurt van Russel Square. Zwaaiend met een mes verwondde hij nog vijf anderen, drie mannen en twee vrouwen. Wat vaststaat is dat de geestelijke gezondheid van de jongen een ‘significante factor’ is geweest. Of het om een terrorist gaat is nog niet duidelijk, het is ‘een mogelijkheid die wordt onderzocht.’

‘De veiligheid van de inwoners van Londen heeft mijn eerste prioriteit’, sprak de Londense burgemeester Sadiq Khan. ‘Ik roep alle Londenaren dringend op om kalm en waakzaam te blijven. Meld verdachte zaken alstublieft aan de politie. We hebben allemaal een belangrijke rol te spelen als ogen en oren voor onze politie- en veiligheidsdiensten, en we moeten er samen voor zorgen dat Londen beschermd is.’

We doen ons best en letten op ‘verdachte zaken’. We melden verdachte pakketjes, zitten spiedend in de trein, roepen ‘hé, wat moet dat!’ naar hangjongeren en kijken elke baard preventief wat langer na. Ja, die waakzaamheid gaat je niet in de koude kleren zitten. Goddank verlichten professionele profilers onze lasten. In een toffe reportage in de Volkskrant lezen we hoe profiler Tony zijn werk uitvoert. Hij krijgt, zegt-ie, betaald om te kijken. Als hem iets opvalt, schakelt hij de politie in. Hij is waakzaam, zodat wij rustig Pokémon kunnen vangen in de tuin van onze chagrijnige buurman.

Tony speurt de menigte af. Hebbes: ‘Die met dat rode petje is op zoek naar een probleem. Zijn vriend trouwens ook.’ Het was ons niet opgevallen. Weer beet: ‘Het is hartje zomer en die tas is erg groot voor deze gelegenheid.’ Daar zit iets in. ‘Dat kan een nest puppy’s zijn, maar ook een bom.’ ‘Sinds de aanslag op de Bataclan in Parijs willen alle grote evenementen profilers hebben’, zegt zijn baas, Jim van Huizen. Tony en zijn collega’s hebben elke dag wel iets te profilen, en nog komt Jim handen te kort.

Het is simpel. Als je zoekt naar een terrorist, ga je ‘m niet vinden.

In Frankrijk is een speciale garde van 84 duizend man opgesteld, die de anti-terreur-werkzaamheden van het leger voor een deel op zich neemt. Profilers kwadraat: 40 duizend militairen, en 44 duizend werknemers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Tot de garde speurklaar is blijft het Plan Sentinelle actief. Daarbovenop meldden duizenden Fransen zich aan als reservist, waarvan er vierduizend worden ingezet als extra beveiliging bij grootschalige evenementen.

Hoe werkt dat eigenlijk, vroeg de Volkskrant-verslaggever, een terrorist herkennen in de mensenmassa? ‘Niet’, zegt Tony. ‘Het is simpel. Als je zoekt naar een terrorist, ga je ‘m niet vinden. Een terrorist probeert op te gaan in de mensenmassa.’

In 2005 bliezen islamitische extremisten zich op in de metro, vlak onder datzelfde Russel Square in Londen. Drie bommen ondergronds, een in de bus. 56 mensen kwamen om het leven, 700 raakten gewond. ‘Een van de terroristen die zich opbliezen in de metro in Londen, is vlak van tevoren teruggelopen omdat hij zijn wisselgeld was vergeten’, zegt Mari van Dorst, adviseur bij Kenniscentrum Evenementenveiligheid. ‘Dat verwacht je niet van een zelfmoordterrorist.’

Maar wat dan wel? Het gewone, dat is pas verdacht.