Eerst was Snapchat er alleen voor het voorbijgaande. Elk bericht een paar-seconden-vlieg. Nu kun je er ook herinneringen bewaren. Is de lol er daarmee af?

Veel mensen zullen de muziek van DJ Khaled misschien niet kennen. Maar de rapper en producer is een van de sterren van Snapchat. Althans: zijn Snapchat stories worden haast voortdurend geüpdatet en door miljoenen mensen bekeken. ‘No one has mastered Snapchat like DJ Khaled,’ schreef de New York Times begin dit jaar, en sindsdien is zijn bereik waarschijnlijk alleen nog maar gegroeid.

En dus was het niet eens zo verwonderlijk dat Khaled vorige week aankondigde ook de aanstaande geboorte van zijn zoon te gaan snapchatten. Schouders werden licht opgetrokken. Wat zou het ook, kon je denken. Eerder flashte beroemdheden al blote borsten of toonden ze talloze andere dronken uitspattingen. Een story bestaat op Snapchat toch maar maximaal 24 uur. Nog voor je last kreeg van spijt, schaamte of carrièreplannen was het beeld alweer verdwenen.

De gesnapchatte geboorte kon zo wel eens een nieuw hoogtepunt worden in de geschiedenis van Snapchat. Het ultieme symbool voor de nieuwe vorm van fotografie en film die het medium heeft gestimuleerd. Beeld is op Snapchat niet iets dat af is. Geen doel, maar alleen een middel. Beeld is er niet de vastgelegde ervaring waarbij je later reacties plaatst, maar de ervaring en de communicatie zélf. Een gesnapchatte geboorte mag onsmakelijk zijn – ik zal ‘m aan me voorbij laten gaan – feitelijk is het slechts een radicale variant van wat Snapchat normaal doet: het beeld ís de ervaring, de ervaring is het beeld. Zoals Snapchats huissocioloog Nathan Jurgenson het omschrijft: ‘By not trying treating social life as just about capturing moments as trophies, ephemeral social media [Snapchat, CvdW] is more familiar, it emphasizes everyday sociality, and that is anything but trivial.’

Daar gaat de hele filosofie van de kortstondigheid.

En toen maakte Snapchat gisteren bekend iets nieuws toe te voegen: met de functie ‘Memories’ kun je foto’s en verhalen voortaan opslaan, hergebruiken en opnieuw versturen. Daar gaat de hele filosofie van de kortstondigheid, zou je kunnen zeggen. ‘Will Snapchat’s New ‘Memories’ Feature Ruin the Stuff That Makes Snapchat Great?’ kopte New York Magazine. ‘The photo messaging service is less ephemeral than ever,’  aldus The Guardian.

Dat laatste is sowieso waar: ooit begon Snapchat met alleen maar verdwijnende kiekjes, dus dat het pure voorbijgaande ervan af is gegaan is duidelijk. Snapchat kruipt weer een beetje meer op richting Facebook en Instagram, waar het hele doel juist is om dingen vast te leggen en door extra veel mensen gezien te worden. Herinnering is, naarmate Facebook en Instagram langer bestaan, een steeds belangrijker deel van de aantrekkingskracht geworden. Facebook stuurt je sinds enige tijd zelfs dagelijks een melding: weet je nog, vier jaar geleden op deze dag?

Zal Snapchat nu inderdaad haar bijzondere karakter verliezen? Misschien, maar tegelijkertijd is wat Snapchat doet nog altijd anders. In de nieuwe functie Memories gaat het om een heel bewuste vorm van herinneren en vergeten.Terwijl Facebook je steeds meer probeert vast te leggen, geeft Snapchat je juist de regie. Dit wil ik wel bewaren en dit niet. Het tijdelijke en het blijvende kunnen waarschijnlijk heel goed naast elkaar bestaan. Tegelijkertijd maakt Snapchat zich hiermee een stuk aantrekkelijker voor een grotere groep gebruikers en voor – jawel – adverteerders. Allemaal nieuwe gebruikers die zelf ook kunnen spelen met het verdwijnende en het blijvende, met wat ze wel of niet aan hun herinnering willen toevoegen. De invloed die dat kan hebben op Facebook en Instagram: dat kan nog wel eens heel interessant worden. Op Instagram is het al trend je feed af en toe helemaal schoon te maken. Op het Internet dat maar zo moeilijk vergeet, zijn we steeds bewuster bezig met herinneren en vergeten.

Voor nu is het ook de vraag waarvoor Khaled kiest bij de geboorte van zijn zoon. En ook: wat vindt Snapchat daarvan? Toen alles vluchtig was, was niets te gek. Maar als we ons dingen kunnen gaan herinneren, zou ook daar zomaar wel eens verandering in kunnen komen.