Nepnieuws komt echt niet alleen in Amerika voor

Facebook en Google gaan ‘beter hun best doen’ in de strijd tegen nepnieuws, schrijft de Volkskrant (via Blendle) vandaag. Er verschijnen namelijk nogal wat onjuiste berichten, die volgens kritische journalisten en gebruikers de verkiezingsuitslag in Amerika hebben beïnvloed. Daar heeft Trump vooral van geprofiteerd. Volgens een berekening van Buzzfeed is 38 procent van het politieke nieuws van drie populaire rechtse Facebookpagina’s onwaar of onjuist, terwijl dit voor 19 procent van het nieuws op linkse pagina’s geldt. Tel daarbij op dat maar liefst 66 procent van de Amerikaanse volwassenen Facebook en Google gebruikt om aan nieuws te komen en de rekensom is compleet: de kans is groot dat zij nepnieuws onder ogen krijgen.

Daarom gaat Facebook zijn algoritme aanpassen en kiest Google voor een wijziging in het advertentiebeleid.

Hoe zit dat in Nederland? Verschijnt hier ook nepnieuws? Ja, schrijft Trouw (via Blendle). Zo’n zestig websites zouden volgens de krant onjuiste of misleidende berichten de wereld insturen. Een recent voorbeeld is het nieuws dat tijdens de Sinterklaas-intocht in Meppel een zesjarig meisje door de politie naar huis werd gestuurd, omdat zij tegen de afspraak in zwart geschminkt was. Dat bleek complete onzin te zijn.

Vooral onjuist medisch en politiek nieuws doen het goed, evenals berichten over vluchtelingen, Zwarte Piet en moslims. Volgens Peter Burger, die aan de Universiteit Leiden onderzoek doet naar dit soort ‘broodje-aapverhalen’, bevestigt zulk nieuws ‘het beeld en de angst van mensen die op deze artikelen klikken’. Hij noemt de populariteit van deze berichten ‘zorgelijk’ omdat ze ‘maatschappelijke onrust’ veroorzaken.

Nepnieuws wordt in kaart gebracht door de Hoax-Wijzer. Een mooi en zinvol initiatief, alleen jammer dat het collectief de laatste tijd minder actief lijkt te zijn.

Waar zijn deze onjuiste of misleidende berichten dan wel te vinden? Een korte zoektocht op internet, waarbij de woorden ‘asielzoeker’ en ‘Zwarte Piet’ vaak voorkomen, brengt ons bij het bericht ‘Knettergek! Man met hakbijl gearresteerd bij intocht Sinterklaas’. Dit bericht is afkomstig van De Dagelijkse Standaard, een weblog die ooit werd opgericht door Joshua Livestro, hoofdredacteur van Jalta.nl. Volgens de rechtse site ging het om een man ‘die geen Nederlands spreekt’. Vervolgens eindigt het bericht: ‘Goh, wat zou hier aan de hand kunnen zijn zeg: een buitenlander. Hakbijl. Sinterklaas/druk feest. Iemand die een gokje wil wagen?’

Als dit bericht al niet onjuist is (het ging namelijk om een Pool die ook ander gereedschap bij zich had en gewoon op weg was naar een vriend), dan is het zeker wel misleidend.

Nu maar hopen dat het bericht over Facebook en Google ook echt waar is.