‘Erdogan, bah wat eng!’ De eerste app van Nintendo is een poppetje in een roze kamer die je de kleren van het lijf vraagt en alles bevestigt. Antwoorden kun je delen met je vrienden. Razend populair, maar waarom eigenlijk?

Bij de komst van de sociale media stikte het ervan: de cultuurkritische essays over hoe exhibitionistisch we allemaal geworden waren. Hoe we onbeschaamd bikini- en babyfoto’s deelden. Maar vooral ook hoe we onze hele ziel en zaligheid de wereld in slingerden, alsof we ongegeneerd een openbaar dagboek bijhielden.

Mooi was die tijd. Facebook is inmiddels een muurkrant die dagelijks volloopt met advertenties en nieuwsberichten. Om nog maar te zwijgen over de haat die er welig tiert. Een veilige, intieme omgeving om je geheimen of levensgeluk mee te delen is het allang niet meer. En dat baart Facebook zorgen, lekte vorige week uit. Niet alleen omdat het bedrijf zo geweldig benieuwd is naar je trouwfoto’s, maar vooral omdat meer persoonlijke posts van vrienden een reden zijn om terug te blijven keren naar Facebook. En dus uiteindelijk weer meer op advertenties te klikken.

Hoe maak je mensen weer wat openhartiger, op het wilde, onveilige web? Miitomo, de eerste app van de Japanse gamefabrikant Nintendo, doet een poging. De app werd iets meer dan twee weken geleden gelanceerd en is inmiddels al vier miljoen keer gedownload, met meer dan één miljoen dagelijkse gebruikers.

Voor wie niet in die categorie valt: Miitomo (spreek uit: Mee-Toh-Moh) houdt het midden tussen een spelletje en een sociaal medium. Een Freudiaans experiment, zou je het ook kunnen noemen. Een martelgang, zo u wil. Het woord ‘leuk’ lijkt in elk geval niet op z’n plaats. ‘Verwarrend’, is misschien beter.

Kafkaësk, noemde Quartz de Miitomo-ervaring, en misschien is dat wel het treffendst. Met als verschil dat je nu niet veranderd bent in een levensgrote kever, maar in een verontrustend goedgehumeurde mini-me. Dit evenbeeld (een Mii genaamd) zit opgesloten in een kleine kamer met roze streepjesbehang. Eruit kun je niet. En het enige waarop je kunt klikken ben jezelf, waarna je Mii de meest intieme vragen op je begint af te vuren. Wanneer je voor het laatst gehuild hebt, bijvoorbeeld. Of welke geur je doet denken aan vroeger. En welk antwoord je ook geeft, je superego vindt het allemaal geweldig en herkenbaar. Wat logisch is, aangezien het hier gaat om je virtuele evenbeeld. Maar waarom blijft dat ding je dan de hele tijd overhoren? Zoveel vragen, zoveel vragen.

Antwoorden kun je delen met vrienden, die zich ergens in het Miitomo-universum in soortgelijke roze kamers bevinden. Af en toe komen ze op bezoek, en ook die ontmoetingen ontwikkelen zich al snel tot ongemakkelijke interviewsessies. Toch is dat de belofte van Miitomo: dat je op een speelse wijze meer over je vrienden te weten komt. In de praktijk levert het echter vooral een dwingende vorm van introspectie op. Nintendo krijgt op deze manier gigantische hoeveelheden data binnen, simpelweg door je jezelf erom te laten vragen. Waar de spontane bekentenissen van Facebook, Twitter of Instagram ophouden, daar beginnen de kruisverhoren van Miitomo.

Waar was je bang voor in je jeugd?
Naar wat voor muziek luister je om je te concentreren?
Aan wat denk je het eerste als het over ninja’s gaat? (ik verzin dit niet)

Je Mii wordt als een gratis psychoanalyticus, die je probeert te verleiden tot het betere graafwerk. En om het navelstaren nog iets op te leuken kun je je Mii ook aankleden in gekke pakjes en daarvan foto’s maken.

Is dat leuk? Misschien ben ik niet eerlijk genoeg of gewoon zo oppervlakkig dat de lol er snel vanaf gaat. Uit verveling besloot ik op een gegeven moment maar een hotdog-kostuum aan te schaffen. Het werd er niet direct veel leuker op.

Maar ergens moet Miitomo toch ook aantrekkingskracht hebben. De app wordt geprezen, en groeit in een rap tempo. Waarschijnlijk is het dus juist die lulligheid. Een veiliger omgeving dan deze roze kamer krijg je niet en zo is Miitomo misschien wel een medicijn tegen het giftige onlineklimaat. Hoe vaak je ook tegen je Mii blijft zeggen dat het een eikel is, hij blijft er vrolijk bij lachen. Je kunt er jezelf in je referendum-standpunt bevestigen. En ook bevriende staatshoofden kun je er ongestoord beledigen.

Slate noemde Miitomo een narcistische, dystopische visie op de toekomst van de sociale media. Misschien is dat het wel. Maar dan alleen omdat we zelf best zin hebben ons in een roze kamer op te sluiten.