Dana Lixenbergs Imperial Courts 1993-2015: ‘Dit is ons leven’

In maart 1993 reed Dana Lixenberg voor het eerst Imperial Courts binnen. Original Gangster Tony Bogard zat naast haar op de bijrijdersstoel. Lixenberg had Bogard daarvoor meerdere malen opgezocht in zijn huis aan de rand van Watts. Als gerespecteerd leider van de Imperial Courts PJ Watts Crips was hij het aangewezen contact om binnen te komen. Bogard was sceptisch, argwanend. Hij had al zo vaak mediabusjes zien komen en gaan, om zijn buurt daarna in stereotype beelden en soundbites op tv terug te zien. Bovendien: wie kon hem garanderen dat Lixenberg niet voor de FBI of de lokale politie werkte?

Een jaar daarvoor was de wijk Watts nog volop in de media als het dramatische epicentrum van de Rodney King-rellen. De hele wereld had via amateuropnames kunnen zien hoe taxichauffeur King was mishandeld door een groep blanke politieagenten. Toen de agenten in april 1992 werden vrijgesproken, brak de hel los.

Lixenberg was in die periode in Los Angeles voor een Vrij Nederland-reportage over de nasleep van de rellen. Maar na dat verhaal kwam ze terug. Ze was geïnteresseerd geraakt in de gangcultuur en alle bewoners die ermee te maken hadden. Het doel was om verstilde, ondramatische zwart-wit portretten te maken, zonder de bekende clichématige verwijzingen. En daarvoor had ze Bogard nodig.

Uiteindelijk ging hij overstag en Lixenberg mocht meerijden. Onder de rook van de megalomane kruising van highways en freeways verscheen een reeks pastelgroene huizenblokken met betraliede ramen en grote unit-nummers op de muren. Ze parkeerden naast een kale speelplaats, de hangplek van een groep middelbare mannen. Bogard stapte uit en voegde zich bij zijn vrienden. Lixenberg werd genegeerd.

Terug naar Imperial Courts

Nu was het aan haar om bewoners zover te krijgen zich te laten vastleggen. Misschien was het haar grote 4×5 inch camera die een aantal buurtbewoners overhaalde mee te werken. Een camera die dwingt tot rust, planning en samenwerking. Die maand kreeg Lixenberg voor het eerst toegang tot een buurt die voor buitenstaanders tot dan toe gesloten leek. Vanaf dat moment keerde Lixenberg geregeld terug naar Imperial Courts, maar pas in 2008 nam ze haar camera weer mee. Door de enthousiaste reacties van de bewoners begon ze nieuwe portretten te maken en breidde ze het project uit met filmopnames.

Sommige portretten uit 1993 zouden geen vervolg krijgen. Dat van DJ bijvoorbeeld. Vier jaar na het portret uit 1993 kreeg hij levenslang voor de moord op de eveneens geportretteerde Spider. En vriendengroep The Fresh Crew is inmiddels uit elkaar gevallen: twee van de vier zitten een lange gevangenisstraf uit. Maar voor anderen ging het leven door. Toussaint is inmiddels opa en tegelijkertijd kersverse vader van zijn tweeling Ty’Onne en Ty’Onna. En Floss probeert na jarenlange jeugddetentie op het rechte pad te blijven en heeft een baan in het plaatselijke ziekenhuis.

Oktober 2015. Op het terrein naast het centrale gymlokaal liggen de kiloknallers al te roken. Voor de kinderen is er een popcornmachine en uit de overstuurde boxen klinken diepe hiphopklanken. Vandaag laat Lixenberg het resultaat van al die jaren werk aan de bewoners van Imperial Courts zien. Haar kofferbak ligt vol met fotoboeken, die ze tijdens een georganiseerde buurtbarbecue gaat uitdelen aan de gemeenschap. De boeken worden op een grote tafel gelegd en Lixenberg begint met signeren.

Langzaam druppelen de bewoners het terrein op. Een jonge vrouw met een lippiercing en een getatoeëerde hals neemt een gesigneerd exemplaar in ontvangst en begint direct te bladeren. ‘Er is zoveel gebeurd op dit kleine oppervlak,’ zegt ze. ‘Voor ons is dit boek een herinnering aan vroeger.’ Op 12-jarige leeftijd werd ze zelf per ongeluk geraakt tijdens een schietpartij op straat. Ze overleefde het ternauwernood. ‘De dood is een vanzelfsprekend onderdeel van ons bestaan.’

Lixenberg wordt uitgelaten begroet door een vrouw met paarse nepwimpers en een knalgele jurk. Het is J 50, die in verschillende levensfases werd vastgelegd. De 28-jarige Floss zit op een bankje aan de rand van het terrein en bladert door het boek met zijn zoontje Kashmir op schoot. Het bendeleven heeft hij achter zich gelaten. ‘Mensen van buiten denken dat je een keuze hebt om lid te worden van een gang. Maar je wordt erin geboren. Als je vader erbij hoort, hoor jij er ook bij.’

Het terrein vult zich met steeds meer mensen, die zich in kleine groepjes rond het boek buigen. Er wordt gelachen om gedateerde kleding en gezwegen als er een foto van een R.I.P monument verschijnt. Op de straat rond het terrein rijden patrouillerende politiewagens voorbij en op de achtergrond klinkt het constante geratel van helikopters. Het lijkt de bewoners niet te deren. This is us, zeggen ze met het boek in hun handen. This is our life.