Overal in Europa is verzet tegen de koopzondag. Maar de Grieken moeten er nu verplicht aan. Het laat zien hoezeer de hervormingseisen gedreven worden door een nietsontziend geloof in de vrije markt.

Eigenlijk waren de regels er nog helemaal niet zo streng. Zeker niet als je ze vergelijkt met die in andere landen. Maar toch moet ook de Griekse koopzondag volgens de Eurogroep op de schop.

Al op de derde pagina staat de eis weggestopt in een bijzin, als een van de door de OECD (Organisation for Economic Cooperation and Development) aanbevolen ‘ambitious product market reforms’: Sunday trade. Om de handel te verbeteren, moet in Griekenland ook op zondag geconsumeerd kunnen worden.

Het is niet voor het eerst dat die koopzondag in Griekenland een punt is. Precies een jaar geleden trad een wet in werking waardoor winkels in bepaalde toeristische gebieden onder voorwaarden op zondag mochten opengaan. De wet stuitte destijds al op grote weerstand. Zowel de Grieks orthodoxe kerk, kleine ondernemers als vakbonden uitten felle kritiek. Syriza, destijds nog oppositiepartij, schreeuwde moord en brand. Toch kwam de wet er, hoewel er nog in april en mei van dit jaar stakingen tegen plaatsvonden.

Maar nu moet koopzondag dus worden uitgebreid, omdat, in de woorden van de OECD: ‘remaining administrative burdens to business operation and weak competition hinder productivity and investment’.

De eis is echter opmerkelijk. Zoals Vox vanochtend al aankaartte: veel landen uit de Eurozone – Duitsland voorop – hebben veel striktere regels. Nota bene deze week, woedt in Groot-Brittannië een fel debat over de kwestie. De nieuwe regering wil de openingstijden verruimen, terwijl zelfs grote supermarktketens als Tesco tegen zijn omdat het werknemers zou benadelen. Deze maand laaide de kwestie koopzondag ook in Nederland weer even op. Ook in Frankrijk woedt een discussie. Ikea kreeg er in 2008 nog een fikse boete voor het opengaan op zondag. Verzet is er ook in Noorwegen. In Duitsland verschillen de regels per staat, maar houden veel zaken hun deuren op zondag gesloten.

Overal in Europa wordt dus gebakkeleid over die zondagsopening. Maar met als argument economische voordelen moeten de Grieken ons nu dus voorgaan in het zondagse winkelen. Het zou de werkgelegenheid immers verbeteren, alsook de economie in het algemeen een boost geven.

Uit een enquête bleek dat 74 procent van de Griekse winkeliers niks merkt van de beloofde omzetstijging van de koopzondag. Bijna de helft van de winkels kan het zich niet veroorloven op zondag open te gaan en 95 procent piekert er niet over meer mensen aan te nemen.

Dat de Grieken binnen Europa naar verhouding al de meeste uren werken, kan een verklaring zijn voor hun felle strijd tegen de koopzondag. Het beperkt aantal Grieken dat erin geslaagd is een baan te vinden, kan het zich haast niet veroorloven bezwaar te maken tegen extra uren.

Überhaupt zijn de economische voordelen van de koopzondag omstreden. Sommige economen menen dat het de inkomsten van winkels gewoon uitsmeert, terwijl winkels meer kosten maken aan. Dat werknemers een dag meer kunnen werken is uiteraard waar, maar dan moeten winkeliers uiteraard wel geld hebben ze aan te nemen.

Ach, die koopzondag: als je naar de rest van de geëiste bezuinigingen en hervormingen kijkt is die misschien wel het minste probleem. Maar toch: het laat zien hoezeer de hervormingseisen gedreven worden door een nietsontziend geloof in de vrije markt. Griekenland moet mee in de vaart der consumenten. Ook op zondag moet er gekocht worden. Van welk geld, daar heeft men het niet over.

In Ede stemde men in een referendum onlangs tegen de koopzondag. Gisteren kwam die er toch. Misschien kunnen Edenaren een schouder bieden aan de Grieken in deze donkere dagen.