Fotodocument: Hoe exact kunnen we het weer eigenlijk voorspellen?

Vraag een willekeurig iemand naar diens vakantie-ervaring en je hebt een grote kans dat in het antwoord het weer aan bod komt. Ook ik betrap mijzelf erop. Als ik niets beters weet te verzinnen spreek ik de grootste gemeenplaats uit: ‘lekker weertje’.

Wat meer diepgang in een gesprek over temperatuur, luchtvochtigheid en aantal zonuren zou op zijn plaats zijn. Het weer is op meer van invloed dan enkel op onze gemoedstoestand, onze vakanties en relaties. Verre van banaal is de invloed van de weersomstandigheden op onze gezondheid en onze voedselvoorziening. Klimaatverandering als gevolg van de opwarming van onze aarde is van groot belang voor hoe onze toekomst er uit zal zien.

Fotograaf Marica Kolcheva ziet het belang van het weer al sinds haar kinderjaren in. Als zevenjarige zou ze met haar vader op avontuur, kamperen in de bossen van Bulgarije. Vader Kolcheva zou haar leren een tent op te zetten en kampvuren te bouwen. Marica’s teleurstelling was dan ook enorm toen heftige regenval het uitje letterlijk in het water deed vallen. Alles had ze er op dat moment voor over gehad om het weer te kunnen veranderen.

Het verregende uitje van Marica is het begin van haar fascinatie met de vraag of wij het weer kunnen beïnvloeden. Kunnen we het laten regenen of de zon laten schijnen? En hoe exact kunnen we het weer eigenlijk voorspellen?

Deze vragen spelen niet alleen in het hoofd van een destijds zevenjarige maar zijn ook het onderwerp van de meteorologie, de wetenschap die het weer en de atmosfeer bestudeert.

De mens heeft een oeroude behoefte aan overheersing van de natuur en de weersomstandigheden. Vroeger deed men pogingen tot beïnvloeding door het uitvoeren van rituelen als een regendans of door een offer te brengen aan de weergoden Tegenwoordig hebben we daar moderne wetenschappelijke technieken voor als cloud seeding, waarbij chemicaliën aan wolken worden toegediend. Het doel hiervan is de hoeveelheid vocht en de temperatuur in de wolken te beïnvloeden en als gevolg daarvan de hoeveelheid regen, hagel of sneeuw.

De fotoserie ‘Meteorologica: Observations’ toont naast rituelen en bijgeloof met name het geavanceerde onderzoek naar het weer en de weersvoorspelling. In de eenentwintigste eeuw is dit onderzoek verbonden aan big data, kunstmatige intelligentie en supercomputers.

Hoe geavanceerd de technieken tegenwoordig ook zijn, het voorspellen van het weer blijft een moeilijke zaak. Naar verluidt ontvangt het KNMI na een onjuiste voorspelling een stortvloed aan boze reacties.

De serie van Marica Kolcheva is nog niet af, ze blijft aan haar onderwerp werken. Deze foto’s zijn een deel van het werk waar de fotograaf het Stipendium Dialoog 2018 voor ontving. Dit stipendium waarin de Stichting Dialoog samenwerkt met Fotodok en Vrij Nederland dient ter ondersteuning van jonge documentairefotografen en hun verhalen.