Volgende week beginnen de openbare hoorzittingen in het impeachment-onderzoek van het Huis van Afgevaardigden. Drie topdiplomaten komen aan bod. Alle drie mensen met een lange staat van dienst op binnen het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Zowel onder Democratische als Republikeinse presidenten. Daarmee komt de inlichtingencommissie die het onderzoek leidt, met zwaar geschut.

Want het drietal heeft al achter gesloten deuren getuigd dat een ‘quid pro quo’ de essentie van Trumps beleid in Oekraïne was. Die als volgt in elkaar stak: President Zelensky van Oekraïne zou een ‘openbare’ verklaring moeten afleggen over een corruptieonderzoek naar de zoon van Democratisch presidentskandidaat Joe Biden. In ruil zou Oekraïne de 400 miljoen dollar aan militaire steun, die het volledige Congres had geautoriseerd, alsnog ontvangen.

Nu de contouren van de afpersing duidelijk zijn geworden, kan de openbare hoorzitting wellicht ook een antwoord geven op de vraag waar de minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo was toen zich dit allemaal afspeelde. Van de getuigenis van Marie Yovanovitch, de voormalige ambassadeur in Oekraïne, weten we dat Pompeo haar niet verdedigde tegen de lastercampagne die rechtse media zoals FOX en de zoon van de president tegen haar voerde. Integendeel, hij haalde Yovanovitch terug naar Washington en vermeed elk gesprek met haar.

Zwaar geschut

Bill Taylor, een oude rot in de diplomatie, die Yovanovitch opvolgde als ambassadeur, zal volgende week ook getuigen. Het transcript van zijn getuigenis achter gesloten deuren is deze week vrijgegeven. En het is vernietigend voor Trump. Het wordt nu al gezien als de ‘smoking gun’ van de afzettingsprocedure omdat het de ‘quid pro quo’ in detail beschreef. Trump sloeg onmiddelijk terug en noemde Taylor een ‘Never Trumper’ en een ‘radicale ongekozen bureaucraat.’ Van Pompeo geen woord. Hij verdedigt de man die hij zelf heeft aangesteld, niet.

Mike Pompeo heeft een lange staat van dienst in de regering-Trump. Wat op zich al opmerkelijk is, aangezien veel leden van Trumps kabinet inmiddels zijn vervangen. Pompeo werd eerst aangesteld als directeur van de CIA en volgde vervolgens de ontslagen Rex Tillerson op als minister van buitenlandse zaken. Er wordt gespeculeerd over zijn politieke ambitie. De afgelopen maanden heeft hij meerdere malen Kansas bezocht, blijkbaar met het oog op een mogelijke verkiezingscampagne voor senator van de staat. Hij zou, zo gaan geruchten, ook presidentiële ambitie hebben. Wellicht is zijn positionering als een mogelijke senator,  de reden dat hij nu zwijgt. Hoe dan ook, het feit dat hij niet voor zijn eigen mensen opkomt als Trump hen aanvalt, is overduidelijk gebleken.

Waar was Pompeo?

De belangrijkste vraag aan Pompeo is echter nog niet gesteld. Wat wist Pompeo van Rudy Giuliani’s, de persoonlijke advocaat van president Trump, activiteiten in Oekraïne? Wanneer wist hij daarvan? En heeft hij als minister iets gedaan om de schaduwpolitiek die Giuliani voerde te blokkeren, of er tegen te protesteren?

Het zijn vragen die Pompeo niet zal kunnen ontwijken. Als het niet in een openbare hoorzitting ter sprake komt, dan zal het ambtenarenapparaat van het ministerie haar eigen minister onder druk zetten. Want diplomaten zijn blijkbaar wel bereid om een boekje open te doen over bedreiging die Trump is voor de nationale veiligheid.