Een dag na de terreuraanslagen in Brussel zit de angst er goed in. Wat zijn de lessen die we kunnen trekken? Vrij Nederland sprak met Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.

Wat zijn lessen na Brussel? De aanslagen lijken gepleegd door het netwerk dat ook verantwoordelijk was voor Parijs. Dat is niet geruststellend.
‘Een razend ingewikkelde vraag zo 24 uur na de aanslagen. Wat je kunt zeggen, net als na Parijs, is dat het voor terroristen mogelijk blijkt om onder de radar te blijven. Ondanks alle intensivering van samenwerking die nationaal en internationaal die plaatsvindt.
Het is dus ongelooflijk belangrijk om met de diensten aan de voorkant heel hard te werken aan vroegsignalering. Overigens zonder dat we dat ongericht doen, natuurlijk. Ook bij Brussel lijkt het te gaan om ervaren mensen die goed opgeleid en getraind zijn, al dan niet in Syrië. Dat baart mij zorgen: zo professioneel als ze opereerden.’

Het dreigingsniveau in Nederland is niet verhoogd, maar in welke zin wordt het dreigingsbeeld in Nederland aangepast naar aanleiding van Brussel? Na Parijs kwam er bijvoorbeeld meer aandacht voor het misbruik van de vluchtelingenroute.
‘Zo snel passen we dat beeld niet aan. We kijken natuurlijk wel voor onszelf naar de veranderende dreiging, maar daar is nu nog geen goed zicht op. Wat is de trigger geweest? Heeft dat te maken met de arrestatie van Abdeslam? Lag dit plan er al? Was er sprake van een versnelling? Er moet nationaal en internationaal nog heel veel worden uitgezocht.
We hebben wel meteen maatregelen genomen die passen bij het huidige dreigingsbeeld, en die de veiligheid bevorderen. We kunnen de angst die er is natuurlijk niet ontkennen. Maar we kijken ook goed: hoe lang houden we die scherpere maatregelen aan?’

Er klinkt meteen de roep om controles aan de ingang van de vliegvelden in plaats van bij de balies.
‘Dat is natuurlijk het verplaatsen van het probleem. Dezelfde dreiging is dan iets verder van de voordeur. Misschien dat er daar minder mensen zijn. Met de luchthaven Schiphol spreken we al langer over de veiligheid. De Koninklijke Marechaussee patrouilleert intensiever in de buitengebieden. Drie professionele terroristen met bagagekarretjes en een hoedje op gedragen zich toch anders. Iemand van de marechaussee kan ze vervolgens aanspreken. Natuurlijk loop je nog steeds de kans dat zo’n terrorist zich alsnog opblaast, maar je voorkomt misschien wel iets veel ergers.’

Veel voorgestelde maatregelen lijken vaak ook een beetje op het je beschermen tegen de vorige aanslag.
‘Ja, die discussie speelde ook na de aanslagpoging in de Thalys. Toen ontstond de discussie: moeten we de toegang tot de Thalys niet net zo gaan beveiligen als in een vliegtuig. Daar hadden wij toen ook onze twijfels over.’