Een app waarmee je iemand op zijn of haar karakter kunt beoordelen leverde de bedenkster vorig jaar bedreigingen op. Nu is Peeple er toch, met kleine aanpassingen. En hij zou wel eens een hype kunnen worden.

Rond de eeuwwisseling was het eventjes het gesprek van de dag. En verbijstering was de overheersende emotie. Op internet bleek een site te bestaan waar mensen zich vrijwillig lieten keuren. Am I Hot or Not heette het fenomeen, en ordinairder, platter en curieuzer kon het natuurlijk niet. Die gekke Amerikanen, die zich vrijwillig als runderen op de veemarkt virtueel in de bek lieten kijken om een cijfer te krijgen. Wie liet zich daar nou toe verleiden? Natuurlijk werd de site een belachelijk groot succes, ook in Nederland.

Al snel spendeerde ik zelf met klasgenoten uren aan het zorgvuldig beoordelen van supermarktbediendes in iets te strakke badpakken en van haargel druipende kantoorklerken. AmIHotorNot schijnt zelfs de belangrijkste inspiratiebron te zijn geweest voor sociale netwerken als CU2, Hyves en natuurlijk Facebook, dat ooit begon als ratingsite Facemash, waar je medestudenten kon beoordelen.

Zestien jaar na AmIHotorNot is er sinds vandaag Peeple, een app waarmee je mensen op hun karakter kunt beoordelen.

‘Iedereen doet onderzoek als ze een auto kopen. Waarom zou je ook niet andere aspecten van je leven onderzoeken?’ aldus bedenkster Julia Cordray bij de aankondiging van de app, oktober vorig jaar. Het leverde destijds meteen al een mediahype op. The terrifying yelp for people, schreef de een, The internet’s most hated app, een ander. Op Twitter stak een kleine storm op en kreeg de account @WeHatePeeple al snel meer dan 10.000 volgers. Cordray werd door een online mob belaagd en bedreigd en nadat haar privé-adres werd gepubliceerd moest ze tijdelijk onderduiken. De lancering werd afgeblazen.

Nu wordt het écht intiem

Fascinerend, vond ik die blinde razernij ten aanzien van Peeple. De haat richting Cordray was een beetje als het snauwen van ‘Ik ben HELEMAAL niet boos.’ ‘Ik heb HELEMAAL geen slecht karakter, jij vieze, vuile &%$$#%#$%.’ Natuurlijk, ik zit ook niet direct te wachten op oude vrienden of verre kennissen die openlijk bespreken hoe slecht ik hun verjaardagen altijd onthield en hoe karig de rondjes zijn die ik uitdeel. Maar waarom nú opeens die paniek en woede?

Wie het op het privacy-argument gooit en vergelijkingen trekt met het, inderdaad doodenge, Chinese social credit systeem, kan ik uit de droom helpen. Bedrijven en overheidsdiensten die je profiel willen opstellen doen dat nu ook al met alle gemak. De mening van je buurvrouw Ria hebben ze daar echt niet voor nodig. Bovendien: over het beoordelen van iemands uiterlijk doet niemand meer moeilijk, getuige ook het succes van Tinder. Op internet is iedereen bovendien al restaurantcriticus, boekrecensent en stofzuigertester tegelijk. Nu wordt voor het eerst iets gevraagd waar mensen daadwerkelijk bekwaam zijn iets van te vinden – iemands karakter – en dan breekt opeens de hel los. Meer nog dan het lichaam, is de eigen persoonlijkheid kennelijk waar het écht intiem wordt.

Maar nu is Peeple er dus alsnog, zij het in een aangepaste versie. Alleen mensen die zelf ook aan de app meedoen kunnen beoordeeld worden, en in plaats van sterren geef je medegebruikers ‘recommendations.’ Negatieve oordelen over jezelf kun je bovendien verbergen. Althans: voorlopig, want in de toekomst volgt een betaalde variant waarbij je tegen een maandelijkse betaling wél in alle beoordelingen kunt spieken.

Het zou me niet verbazen als de app na vandaag een razend succes wordt, en de nieuwsgierigheid het wint van de aversie.In het vandaag gelanceerde persbericht benadrukken de makers dat er naast alle woedende haters, ook direct tienduizenden proefkonijnen waren die zich vrijwillig opgaven voor de pilot. Kennelijk staan er mensen in de rij zichzelf te laten raten. Het maakt de app nog net iets fascinerender, en het zou me ook niet verbazen als de app na vandaag een razend succes wordt, en de nieuwsgierigheid het wint van de aversie. Het is dezelfde nieuwsgierigheid waarmee je als kind een vriendenboekje uitdeelt, om het antwoord te krijgen op hyperconfronterende vragen als: wat ik zo leuk vind aan jou. Het is dezelfde onweerstaanbare drang te blijven luisteren, als je per ongeluk een gesprek over jezelf opvangt. De onmogelijkheid een sms’je of mailtje dat je abusievelijk ontvangt níet te lezen. De voortdurende hunkering naar likes heeft het taboe op de o zo menselijke hang naar zelfbevestiging allang weggenomen. Peeple is maar een klein stapje verder.

People who need Peeple are the loneliest in the world, schreef een Guardian-columniste in oktober. Was het maar zo. Misschien kunnen we de verleiding allemaal wel niet  weerstaan.