Steeds vaker leidden filmpjes van agenten tot publieke ophef. Nu weer de arrestatie van Mitch Henriquez in Den Haag. Zorgen zulke beelden voor een revolutie in de rechtszaal?

Een petitie, demonstratie en officiële vragen van Arubaanse politici. De dood van de Arubaanse Mitch Henriquez afgelopen zaterdag in Den Haag leidt vandaag tot steeds meer ophef.

Op het Haagse festival A Night at the Park zou Henriquez volgens het Openbaar Ministerie geroepen hebben dat hij een wapen had, waarna hij door de politie werd ingerekend. Onderweg naar het bureau zou hij onwel zijn geworden en zijn overleden.

Ooggetuigen hebben een heel ander verhaal. Henriquez zou plotseling door agenten besprongen zijn en door klappen om het leven zijn gekomen; nog voor hij de politiewagen in werd geleid. Een door omstanders gemaakt filmpje plaatst in elk geval grote vraagtekens bij het verhaal van het OM.

Het is afwachten hoe de tragische zaak zich zal ontwikkelen. Zeker is in elk geval dat het filmpje een sleutelrol gaat spelen.

En dat gebeurt steeds vaker, overal ter wereld. De afgelopen maanden kende in Amerika een aantal zeer geruchtmakende zaken van politiegeweld, die door amateur videomateriaal van mobiele telefoons tot publieke opwinding leidden. Minderheden, zoals de zwarte gemeenschap in Amerika, geeft het een voorheen onbekende mogelijkheid excessen van de politie aan te kaarten. Denk aan de Texaanse agent die een feestje van voornamelijk zwarte jongeren gewelddadig onderbrak en de agent die de ongewapende Eric Harris neerschoot.

Ook in Brazilië, Israël en Jamaica zorgde smartphone-filmpjes eerder al tot een debat over politiegeweld. Op de site Witness.org wordt de manier waarop amateur videomateriaal zaken rond mensenrechten kan beïnvloeden in de gaten gehouden. De bij Witness werkzame Nederlandse jurist Yvette Alberdink-Thijm schreef onlangs nog over de mogelijkheden die het filmen van politiegeweld door omstanders biedt:

‘Without video, we might never have known what happened in the first place. Now it is upon us to ensure that videos can do more. This includes making sure video can better prove a crime or disprove a perpetrator’s false account, that evidentiary footage can be more easily authenticated, and that an accidental witness’ video account, or hundreds of them, can be fairly integrated into the criminal justice system so that video can truly catalyze justice.’

Tegelijkertijd blijft het de vraag in hoeverre de filmpjes in de rechtszaal ook daadwerkelijk tot andere uitspraken gaan leiden. Een onderzoek suggereerde vorig jaar dat filmmateriaal rechters maar zelden van mening doet veranderen. Sterker nog: mensen zien in een filmpje sowieso alleen wat ze willen zien en worden alleen maar gesterkt in hun reeds bestaande overtuiging.

Ook podcast On the Media boog zich onlangs over de stijging van het aantal filmpjes van politieacties. Deskundigen benadrukken het daarin nog maar eens: wat agenten je ook vertellen, het is en blijft legaal een arrestatie of ander politieoptreden te filmen.

Vorig jaar deed Vrij Nederland overigens al onderzoek naar politiegeweld in de Schilderswijk in Den Haag: ‘Hoe kwam Mustafa aan een hernia op het politiebureau?’