Wie kaatst kan de bal verwachten

Als ‘uitdaging’, omschrijft de Van Dale het. Als: het ‘door woorden of daden uitdagen tot, uitlokken van ongeoorloofd gedrag.’ Ze komt dus vooraf, vóór de reactie, vóór het ongeoorloofde gedrag dat ze in werking zet. Pas als er gehapt wordt, als de tegenstander niet alleen op de kast zit maar daar ook woedend weer vanaf springt, is ze geslaagd.

Misschien lag het aan het carnavalsseizoen, dat ze dit weekend overal de kop op staken: provocaties. Maar waar de feestvierders het wat betreft outfits al dan niet op last van de organisatie beschaafd leken te houden, nam de rest van de wereld het gretig over. Een ‘ongehoorde provocatie’, noemde de Veiligheidsraad van de VN de raketlancering van Noord-Korea die gisterochtend plaatsvond. Volgens Zuid-Korea was de provocatie zelfs ‘onvergeeflijk’ en ‘een ramp voor de wereldvrede’.

Of er daadwerkelijk een waarnemingssatelliet in een baan om de aarde is gebracht, zoals Noord-Korea zelf claimt, doet er dan niet eens meer toe. Dat is het mooie van de provocatie: als er gehapt wordt, is het al geslaagd.

Voor een werkelijke expansieve bedoelingen van Noord Korea hoeven we volgens analisten niet te vrezen. Al Kim Jung-un’s plaagstootjes zijn slechts voor de bühne, om het eigen volk in de waan van wereldheerschappij te laten. Moet je het happen daarom beter laten? Sommige provocaties zijn, hoe kleinzielig ook, alleen zo, tja, provocerend, dat een reactie haast niet uit kan blijven. Wie kaatst kan de bal verwachten. Op actie volgt soms onvermijdelijk reactie.

Kenneth Vermeer liet zich dit weekend niet provoceren. Hij had ze gehoord: de verwerpelijke spreekkoren die gedurende de wedstrijd Ajax-Feyenoord door de Arena galmden. Hij had het gezien: de pop met zijn naam die aan een touw vanaf de tribune bungelde. ‘Breekt je hart dan niet?’ vroeg de NOS-verslaggever de keeper na afloop. ‘Wat moet ik erover zeggen?’ antwoordde Vermeer. ‘Niet zo veel.’

Zijn stoïcisme is bewonderenswaardig. Maar in het geval van hooligans mag de bal ondertussen ook wel wat harder gaan terugkaatsen. KNVB-directeur Bert van Oostveen liet aan de NOS weten strenger te willen gaan reageren op de ‘walgelijke en onacceptabele incidenten’ van de afgelopen tijd. Ook het strafrecht wordt daarvoor waarschijnlijk ingezet.

Tenslotte werd ook in het centrum van Amsterdam afgelopen weekend een wedstrijdje provoceren gedaan. Er werd geduwd en getrokken, gespuugd en geslagen, en uiteindelijk moesten Pegida-aanhangers die een demonstratie wilden houden na een half uur al in een busje worden afgevoerd. Weggeschreeuwd uit de hoofdstad. Laat je niet provoceren, werd hen door hun leiding nog via megafoons op het hart gedrukt. Misschien had die boodschap ook de tegenstanders, die de aanblik van een paar tientallen demonstranten kennelijk te onverdraaglijk vonden, geen kwaad gedaan.

Waar staan de carnavalvierders ondertussen? In de wind, hagel en regen, zo lijkt het. Heel het zuiden houdt de adem vanochtend in, nu veel optochten en feesten op losse schroeven lijken te staan vanwege de storm die over het land trekt. Laat je niet provoceren, zou je ze nog willen toeschreeuwen, maar het zal in de wind waarschijnlijk verloren gaan.