Van ‘ravin, chattin, roamin’ tot een Tinder-swipe: het valt niet mee jongeren warm te krijgen voor het Brexit-referendum. Vooral de rol van Facebook kan cruciaal zijn.

Shoppen, koffie drinken, televisie kijken: wie een activiteit of gevoel op Facebook wil zetten krijgt van het netwerk altijd handige suggesties. En zo stond daar voor Britse Facebookers gisteren opeens ‘in favour of leaving the EU’ tussen, gelardeerd met een megafoontje. Tegenstanders van een Brexit konden nergens op klikken. Na een klein mediastormpje paste Facebook het systeem haastig aan en ontkende ze een bias te hebben. Maar de suggestie was voor de Remain-campagne al gewekt: Facebook is pro-Brexit. Manipulatie!

Zou het? Twee weken geleden werd Facebook er nog van beschuldigd de tegenstanders van een Brexit wind in de rug te geven.

Bovenaan de tijdlijn van Britse Facebookers stond op vrijdag 3 juni 24 uur lang een advertentie waarin ze gestimuleerd werden zich als kiezers voor het referendum te registreren. Het zorgde voor een explosies van registraties. Opvallend was echter vooral hun leeftijd. Van de 186.000 mensen die zich registreerden, zaten bijna 120.000 mensen van onder de 34, een kiezersgroep die daarvoor flink achterbleef in de registraties.

Links de piek in registraties, rechts gesplitst naar leeftijd.

Maar bovenal een kiezersgroep die cruciaal gaat zijn tijdens het referendum volgende week. Peilingen laten zien dat van de mensen onder de 35 maar liefst 69 procent bij de EU wil blijven, waar dat percentage onder mensen van boven de 50 slechts 38 is. Tegelijkertijd zijn het ook de jongeren die waarschijnlijk thuis zullen blijven. Slechts 51 procent van de jongeren overwoog onlangs überhaupt te gaan stemmen. Méér jonge stemmers betekent dus méér kans op een pro-EU uitkomst, en dus werd er in het Brexit-kamp flink gemokt om het effect van de Facebook-oproep.

Eerder kreeg David Cameron juist veel verwijten omdat hij te weinig deed om jonge mensen richting de stembus te krijgen. Een last-minute-campagne volgde, als ook een oproep aan jonge technologiebedrijven en mediabedrijven mee te helpen de opkomst omhoog te krijgen. Het werkte. Ook taxi-app Uber stuurde haar, voornamelijk jonge, gebruikers een herinnering. Datingapp Tinder maakte een speciale Swipe the Vote-campagne, die gebruikers informatie gaf over het referendum en opriep zich te registreren. Starbucks organiseerde democracy cafes en BuzzFeed en Facebook hielden samen een speciaal op jongeren gericht debat.

Vooral de actie van Facebook lijkt vooralsnog écht effect te hebben gehad, getuige de boom in registraties. Eenzelfde effect zou een oproepje op de verkiezingsdag zelf mogelijk kunnen hebben. Niet voor niets meldde Bloomberg gisteren al dat veel belangrijker dan de stellingname van tabloid The Sun, die zich deze week vóór de Brexit uitsprak, de rol van Facebook gaat zijn.

De grenzen bij het Brexit-referendum lijken, meer dan bij een gewone verkiezing, langs generaties te lopen. En daarom is de Brexit-case interessant, omdat het juist zo’n specifiek jonge, overwegend pro-Europese groep is die Facebook bereikt. Het is een zoveelste testcase voor Facebook’s politieke invloed. Sinds de ophef vorige maand over mogelijke beïnvloeding van het ’trending news’-lijstje in Amerika ligt het sociale netwerk onder een vergrootglas. Mensen alleen oproepen te gaan stemmen is in het Brexit-referendum al politiek.

Hoeveel jongeren ook daadwerkelijk zullen komen volgende week moet nog maar blijken. Tal van hippe campagnes doen in elk geval flink hun best. Zo is er de flitsende ‘ravin, chattin, roamin’-campagne van Stronger In.

https://twitter.com/StrongerIn/status/735109367809204225?ref_src=twsrc%5Etfw

Voorlopig hoogtepuntje is echter het Brexit and Chill-project van twee uitwisselingsstudentes op Instagram. Zij maakten deelbare illustraties waarmee je engagement kunt tonen, zonder je in het mijnenveld van de gepolariseerde discussie te hoeven begeven.  ‘The whole idea is an easy way to make a point on Brexit without “outing yourself”,’ aldus Guggenberger tegen The Huffington Post.

Je uitspreken zonder je uit te spreken: klinkt inderdaad ideaal. Misschien maakt het meer jonge mensen warm voor de discussie. Al moet er volgende week dan uiteraard alsnog een beslissing worden gemaakt.

https://www.instagram.com/p/BGbyDcdvxiR/?taken-by=brexitandchill

https://www.instagram.com/p/BGhViuevxhR/