‘Mensendokter, moet ik falend kunstenaar blijven of de politiek in?’

Drie jaar geleden begon ik aan mijn studie filosofie op zoek naar antwoorden. Zoals iedereen die ooit met filosofie in contact is gekomen wel zal weten, is dit bij voorbaat een slechte reden om deze studie aan te vatten. Ook ik zit momenteel namelijk met meer vragen dan voordien. De voornaamste hebben te maken met mijn toekomst waar ik voor mijzelf twee mogelijke levenspaden zie: een permanent verder zoekend bestaan als (waarschijnlijk onsuccesvol) kunstenaar, of een leven voor het goede binnen de politiek of binnen een ngo (waarschijnlijk eveneens onsuccesvol). Wat kan u me aanraden? Welke keuze moet ik maken? – Laurens
U moet zich niet laten verleiden door deze ietwat oneigenlijke tegenstelling. Er zijn talloze levenspaden, zelfs voor u. Probeert u zich eens zes andere levenspaden voor te stellen waarmee u zou kunnen leven. Dan is uw formulering verraderlijk. Een onsuccesvolle kunstenaar of het goede nastreven (voor uzelf?) binnen de politiek. Ik herhaal maar weer eens wat Coetzee heeft gezegd: politiek haalt het slechtste in mensen naar boven. Probeer kunst en de politiek met elkaar te verenigen. Maak wat beelden en tekeningen en ga de lokale politiek in. Word burgemeester. Probleem is alleen dat je in Nederland altijd lid moet zijn van een partij. Wordt het niet tijd voor een ludieke politieke partij? De heer Rutte zelf is ludiek, maar zijn partij stukken minder. Doe eens onderzoek hoeveel amateur-schrijvers en amateur-kunstenaars in Nederland rondlopen. Probeer deze mensen via de politiek gelukkig te maken. Politiek is het bedienen van doelgroepen en dat vakkundig camoufleren door middel van charmante retoriek. Uw studie filosofie zal u behulpzaam zijn.

Wanneer moet je iemand met opvattingen die buiten de norm vallen een podium bieden? – Mirjam
Er zijn talloze redenen waarom mensen een podium aangeboden krijgen en tegenwoordig kan iedereen zichzelf een podium verschaffen. In een kapitalistische democratie bepaalt het verkoopcijfer en/of het kijkcijfer wie een podium zal krijgen en wie niet. Hieruit volgt al dat men juist podia biedt aan mensen wier opvatting enigszins buiten de norm vallen en die toch niet helemaal overkomen als Gekke Henkie. Het zou natuurlijk aardig zijn als sommige van die mensen betere speechschrijvers zouden hebben of retorisch gezien iets te bieden hebben dat werkelijk vernuftig is, maar hoeveel boeken die verschijnen zijn werkelijk goed? Wij moeten het onkruid laten woekeren om af en toe een mooie, wilde klaproos tegen te komen. Overigens (ik dwaal nu af): in tijden van robotisering is het zaak dat een op een mens lijkende robot de interviews afneemt. De menselijke interviewer heeft zijn langste tijd gehad. Een op Wim T. Schippers lijkende robot zou een goed begin zijn, maar ik denk dat ze in Silicon Valley iets kunnen maken wat niet onderdoet voor de intelligentie van Jeroen Pauw. Sterker nog: wat die intelligentie overtreft. Vervangen dus. Er is voor werkloze presentatoren vast wel werk te vinden in een nagel- of massagesalon.

Wat was de laatste keer dat u voor het grote geld heeft gekozen? Waarom bestaat er geen zuiverheid? – Anoniem
Als ik voor het grote geld had gekozen, leefde ik anders. Zuiverheid bestaat niet, omdat de mens onzuiver is. Ook ik ben onzuiver. Overigens zoek ik een bemiddelde dame over wie ik kan zeggen: ‘We zijn nog altijd samen, want haar geld is nog niet op.’ Kent u zo’n dame? Of heer? Mensen met een vermogen dat kleiner is dan tien miljoen hoeven zich niet bij Vrij Nederland te melden.

Zou schaamte verdwijnen als alles online zichtbaar wordt en moet worden? – S.
Het zou alleen maar erger worden. Vrees ik. De schaamte zou wellicht ook van aard veranderen, schaamte is ten dele toch altijd wat men wilde verbergen maar niet kon verbergen. Als men niets meer kan verbergen, wat mij een illusie lijkt, dan kan men zich vreselijk schamen over de eigen banaliteit: geen dubbelleven, geen schanddaden, geen excessen. Oftewel: het gebrek aan schaamte leidt tot zeer beschamende taferelen.