Arnon Grunberg lost lezersproblemen op. Deze week: heeft zittenblijven zin? Zijn seks en geluk onlosmakelijk met elkaar verbonden? En groeien Vlaanderen en Nederland nu hard uit elkaar (en is dit erg)?

Moet je dit nou zien: een app die baby’s helpt hun familieleden te leren herkennen. – Joris

Dank, maar mijn petekind is al elf en ik heb volgens mij verder geen kinderen. Voor zover ik weet is mijn geliefde niet zwanger, maar omdat je nooit zeker weet hoe de dingen zullen verlopen: bent u beschikbaar als au pair?

U wordt hier vaak gevraagd naar hoe u uw grote productie volhoudt. Nog niet las ik u over wie uw voorbeelden, inspiratoren waren in dezen: van wie leerde u deze discipline en organisatie? Vast niet van een zelfhulpboek! – Floris, Johanna en Hubert (een vriendengroepje)

Mijn vader heeft me al vanaf mijn vroegste jeugd gemaand tot discipline. Hij zei weinig, maar wat hij vaak heeft gezegd, was: ‘Alleen werken helpt.’ Ik denk dat ik dat advies heb geïnternaliseerd. Verder moet u niet vergeten dat mijn ouders hoge verwachtingen van mij hadden. Bij sommigen leidt dat tot faalangst, bij mij leidde het dus uiteindelijk tot discipline, al zullen sommige mensen beweren dat ik een workaholic was of ben, maar gelukkig hoor je dat woord tegenwoordig weinig meer. De vriendinnen die zich daarover beklaagden zijn intussen met andere mannen die ongetwijfeld van alles zijn maar geen workaholic.

Ik heb geen schrijvers als voorbeeld als het gaat om discipline. Ik vind de discipline van een Thomas Mann bijvoorbeeld te rigide.

Waarom staat seks zo hoog aangeschreven als het gaat om geluk? – Tessa

Seks is net als Roemeens ook iets wat te leren valt. U kunt uw vriend of vriendin of uw ‘friends with benefits’ best een cursus vingeren cadeau doen.

De mededeling ‘ik ben seksloos en gelukkig’ is nog altijd een taboe, maar het staat u vrij dat taboe te doorbreken. Er zijn mensen die seksloos door het leven gaan en daar zelfs hun identiteit aan ontlenen. Ik heb in elk geval wel eens iemand ontmoet die beweerde seksloos verliefd te zijn. Volgens mij is geluk zonder seks dus niet uitgesloten, maar u moet zich ook de mogelijkheid gunnen om gelukkig te zijn mét seks, en vooral dient u ongelukkige seks niet op voorhand in de ban doen. Iemand met wie je ongelukkige seks hebt, bijvoorbeeld seks waarbij je jezelf belachelijk maakt, kan soms een leuk iemand zijn. Seks is net als Roemeens ook iets wat te leren valt. U kunt uw vriend of vriendin of uw ‘friends with benefits’ best een cursus vingeren cadeau doen.

Moet er geen nationaal debat worden georganiseerd met de insteek: we hebben nu bijna twee decennia lang onderzoek gedaan naar, en met elkaar overhoop gelegen over, de immigratie: wát hebben we daaruit geleerd nu we een nieuwe immigrantenstroom het land in krijgen? – Adriaan V

Afgezien van de vraag of er een debat over gevoerd moet worden weet ik niet of er wat geleerd is, maar er wordt wel nuchterder naar immigranten gekeken. De tijd van Janmaat en ook de lichte verheerlijking van de ander, in wezen een vorm van exotisme, is echt voorbij.

Hoe dan ook zouden we geleerd moeten hebben dat samenlevingen veranderen, ook door immigranten, en soms ten goede. We zouden eveneens geleerd moeten hebben dat hysterie niet helpt, dat gettovorming lastig tegen is te gaan en pas een probleem wordt als het getto verpaupert.

Heeft zittenblijven zin? Iemand beweerde laatste dat een kind niks meer leert van blijven zitten. – Maria, moeder van zittenblijvers, zelf zittenblijfster, getrouwd met een zittenblijver

Nee. Leerlingen zouden in één groep op verschillende niveaus aan verschillende taken moeten kunnen werken. Dat lijkt me gezonder.

Groeien Vlaanderen en Nederland nu hard uit elkaar en is dit erg? – Stefan (Let wel, ik ben geen Vlaming.)

Dat is niet zo erg. De Vlaming heeft jarenlang naar Nederland gekeken en op een gegeven moment is de gemiddelde Vlaming gaan inzien dat ze beter naar het zuiden of het oosten kunnen kijken. De Nederlander ging hooguit bier drinken in Vlaanderen. Dat zegt veel over Nederlandse zelfingenomenheid.