<div class="lead">
De aanslagen in Brussel kwamen niet geheel onverwacht. En hoewel ze op het eerste gezicht een reactie lijken op de arrestatie van Abdeslam, past daar enige voorzichtigheid.
</div>
Een zelfmoordaanslag in de vertrekhal van vliegveld Zaventem nabij Brussel door iemand die volgens persbureau Belga een Arabische kreet slaakte. Kort daarop gevolgd door een bom op de trappen tussen vertrek- en aankomsthal. Nog een uur later een explosie in een propvol metrostel bij station Maalbeek onder het centrum van de stad. Met als resultaat tientallen doden, een veelvoud aan gewonden en heel veel angst.
Na Madrid, Londen en Parijs was Brussel vanmorgen de vierde Europese hoofdstad die in deze eeuw getroffen is door grootscheepse terreur van radicale moslims. De aanslagen zijn inmiddels opgeëist door IS. Ongericht geweld vanwege de willekeurige slachtoffers, maar tegelijkertijd zeer gericht omdat Brussel als hart van Europa van grote symbolische waarde is. En puur geografisch gezien komt het gevaar voor Nederland steeds dichterbij.
Over de achtergrond en de details van de aanslagen in Brussel staat nog erg weinig vast. Slechts mondjesmaat komt er harde informatie naar buiten. Maar op het eerste gezicht heeft de aanslag het meeste weg van de moordpartij in Londen in juli 2005. Toen waren reizigers in de spits in metro en bus het slachtoffer van terroristen die zichzelf opbliezen: 57 doden en honderden gewonden
De aanslagen in Brussel lijken in die zin betrekkelijk ‘ouderwets’ van opzet. Met de aanslagen in Parijs vorig jaar (zowel die bij Charlie Hebdo als bij theater Bataclan) was de terreur in Europa volgens nogal wat experts een nieuwe fase ingegaan: hier vielen de meeste doden door terroristen die met Kalasjnikovs om zich heen schoten. Maar alles is wat dat betreft betrekkelijk. Vanmiddag kwam het bericht dat de zelfmoordpleger in Zaventem mogelijk ook zo’n automatisch geweer bij zich droeg.
Zo onverwacht als destijds in Londen, kwamen de aanslagen vanmorgen echter niet. Brussel staat al maanden in het teken van terreur. Er is veel kritiek op de Belgische terreurbestrijding, wrang genoeg nog deze morgen vlak voor de aanslagen in de <a href="http://www.tijd.be/politiek_economie/belgie_federaal/Antiterreurorgaan_OCAD_zwaar_onder_vuur.9746477-3136.art?ckc=1&amp;ts=1458641889" target="_blank">Vlaamse pers</a> (€).
Meerdere aanslagplegers in Parijs in november bleken te bivakkeren in de Brusselse probleemwijk Molenbeek, waar ook nog al wat Syriëgangers vandaan kwamen. En een van de daders keerde ook weer naar Brussel terug. Dat leidde afgelopen maanden al tot grootscheepse belegeringen, huiszoekingen en dodelijke schietpartijen. Met als sluitstuk afgelopen vrijdag de arrestatie van hoofdverdachte Salah Abdeslam. Tegelijkertijd was al duidelijk dat nog meerdere verdachten uit diens netwerk konden ontkomen.
Het is verleidelijk in de aanslagen van deze morgen een terroristische reactie te zien op de arrestatie van Abdeslam. Maar daar past enige voorzichtigheid. Drie bomaanslagen op twee locaties vergen een hoop organisatie en planning. Het is de vraag of <a href="http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/regio/brussel/1.2608728" target="_blank">terroristen</a> daar in een enkel weekend toe in staat zijn. Deze aanslag moet haast al enige tijd geleden zijn voorbereid en is vanmorgen mogelijk versneld in werking gezet.

Jaco Alberts

De aanslagen in Brussel: niet onverwacht en met ouderwetse opzet

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips