Interview

1. Wees bewust van vergankelijkheid

‘Het afgelopen jaar zijn twee mensen overleden die me heel dierbaar waren. Mijn opa overleefde het zestigjarige huwelijksfeest van hem en mijn oma niet. En een goede vriend van mij, filmmaker Abdi Ismael Jama, was wekenlang vermist voordat hij werd gevonden in de gracht – daar was hij ’s nachts na het uitgaan in gevallen. Die periode van onzekerheid was verschrikkelijk. Het heeft me aan het denken gezet, ik ben me veel meer bewust van de vergankelijkheid en de ervaring dat alles in constante beweging is en onderhevig aan verandering.’

2. Bewaar ruimte voor stilte

‘Sinds een aantal maanden woon ik in Berlijn. De eerste tijd had ik geen televisie, internet of telefoon. De tijd tikt dan anders, vooral de avonden zijn langer. Dat heb ik ook in Mongolië ervaren, tijdens het filmen van The Story Of The Weeping Camel waarbij ik regieassistentie deed. Als ik ’s avonds de tent uitliep om te plassen, de steppe op, hoorde ik alleen de wind en mijn eigen voetstappen. En elke ochtend werden we wakker van het gehinnik en gespatter van honderden paarden die door de rivier werden gedreven om naar de overkant te zwemmen. Dat was een bijna ontroerend geluid. Je gehoor wordt scherper, als er meer stilte is.

Toen ik heel emotioneel was na het overlijden van Abdi, kon ik absoluut niet tegen geluid. Dan valt het opeens op hoeveel lawaai en hectiek er in Amsterdam is, omdat alles zo dicht op elkaar staat. In Berlijn is het veel ruimer en daardoor ook stiller, je hoort vogels. En als ik ’s avonds het licht uitdoe, is het donker, in Berlijn.’

3. Kus elkaar vaker

‘Na 4 Elements heb ik anderhalf jaar als een nomade geleefd, rondgereisd in Spanje en Zuid-Amerika, de flamenco leren dansen en vloeiend Spaans leren spreken. De warmte en openheid van die landen trekt me. Toen ik in Argentinië met longontsteking in het ziekenhuis belandde, kwam de arts binnen en het eerste wat hij deed, was me twee kussen geven, op elke wang één. Aan een patiënt! Hij vond het heel normaal, dat ging blijkbaar de hele dag zo. We zouden hier ook best wat minder afstandelijk kunnen zijn, waarom altijd die afstandelijke hand, kussen is toch veel leuker?’

4. Leef samen

‘Berlijn is nieuw voor me, maar ik had verwacht dat ik me thuis zou voelen omdat ik van oorsprong Duitse ben en in München heb gewoond tijdens mijn studie. Niets is minder waar; ik voel me een allochtoon en weet stomme dagelijkse woordjes niet. Dat betekent niet dat ik het niet naar mijn zin heb. De wijk Kreuzberg waar ik woon, is links en geëngageerd, er is veel politiek bewustzijn. Soms tegen het extreme aan: mijn buurvrouw heeft een sticker met “Kapitalisten raus!” op haar deur. Maar in de graffitileuzen als “Wij betalen niet voor jullie crisis” kan ik me wel vinden. Er spreekt veel kracht uit deze wakkere wijk en een bewustzijn dat je als groep wel degelijk iets kunt veranderen. Het is mijn droom om met een groep vrienden buiten de stad te wonen. Kippen houden, zelf voedsel verbouwen, zelf stroom genereren. Samen ben je krachtiger.’

5. Durf de controle te verliezen

‘Mensen om mij heen vinden mij soms streng. Ik ben ook gecontroleerd, deels. Tijdens het filmen van 4 Elements was ik extreem gedisciplineerd en monomaan. De film zelf is ook vrij streng in vorm. Maar er zit een dualiteit in mij, want als iets statisch of perfect is, wil ik het doorbreken, dan verlang ik naar chaos en verfrissing. Het durven verliezen van controle is een belangrijk element in mijn leven. Natuurlijk plan ik veel en moet er structuur zijn. Maar het maken van een documentaire kun je per definitie niet helemaal plannen, je moet flexibel zijn. En ik zoek graag het avontuur op.’