Interview

1. Wees aardig tegen slakjes

‘Ook al lijkt je leven totaal geen zin te hebben, het krijgt toch betekenis door alleen al vriendelijk te zijn tegen anderen. Als je bij de bakker staat: groet de mensen om je heen. Als je de buren tegenkomt: maak een praatje. Een simpele basishouding, maar erg belangrijk, want het maakt het leven gemoedelijk. En uiteindelijk draait het om dat soort dingen. Overigens gaat dit ook op voor de omgang met de slakjes in mijn tuin. Een eeuwig dilemma, want ze vreten alles op. Nu verplaats ik ze naar de groenstrook van de gemeente, maar ja, zíj wonen in mijn tuin. Dus toen ik laatst de basilicumplant vol slakken zag, heb ik ze maar laten zitten. Wie weet is dat een echte delicatesse voor ze, dacht ik. En ik koop zo een nieuw plantje.’

2. Bekijk het van de andere kant

‘Ik heb het al van jongs af aan, dat ik bij bijna alles wat ik hoor of zie, denk: wat zou de andere partij hiervan vinden? Ik vind het boeiender om te proberen in de schoenen te staan van iemand die je niet begrijpt, dan om iemand van je eigen gelijk te overtuigen. Ik heb ook niet zo’n sterke mening, ik hou meer van de gematigde mening. Je in iemand verplaatsen helpt je om zijn gedrag te verklaren. Dat heb ik een keer geprobeerd bij George Bush. Ik wou gewoon niet geloven dat die man alleen maar slecht is. Door in zijn schoenen te gaan staan, kon ik bijvoorbeeld bedenken dat hij is grootgebracht in een bepaald milieu, waardoor hij bepaalde dingen niet beter weet. Ik wil graag voor alles een verklaring, zodat ik het kan begrijpen.’

3. Doe rustig aan

‘Een paar jaar geleden kreeg ik last van mijn arm, rsi-achtig. Daardoor werd het aantal uren per dag dat ik kon tekenen beperkt en ik werd gedwongen het rustiger aan te doen. In het begin was dat heel moeilijk, want ik werkte eigenlijk altijd, wilde elk ideetje meteen uitwerken. Maar nu ik niet meer de hele dag met tekenen bezig kan zijn, moet ik veel efficiënter met mijn werktijd omgaan en dat heeft een groot effect. Er is tijd voor bezinning, om ideeën tot ontwikkeling te brengen, waardoor er meer verdieping in mijn werk is gekomen. Ik ben filosofie gaan lezen, en ik loop dagelijks een uur met de hond. Ik heb geen internet meer, dat levert zeeën van tijd op en dat wil ik ook, want ik wil praatjes met vreemden kunnen maken en wijn drinken met vrienden. Ik heb een gruwelijke hekel aan haasten.’

4. Tel je zegeningen

‘Mijn man en ik wilden kinderen, en toen kwamen ze niet. Na veel ingrijpende gesprekken hebben we besloten om niet zo’n circus in het ziekenhuis te gaan doen. Het idee van de maakbaarheid van het leven, daar ben ik het niet mee eens. Soms kun je je beter neerleggen bij tegenslagen dan koste wat kost je wensen na te jagen. Want het gekke is: vóór we ontdekten dat we geen kinderen konden krijgen, waren we hartstikke gelukkig. En er was niks veranderd, behalve dat er een wens niet in vervulling was gegaan. Dus leek het mij het beste om die wens dan maar wat te dimmen. Ik ging me focussen op de voordelen van het geen kinderen hebben; tel je zegeningen. Ik heb hierbij ook veel gehad aan de Griekse filosoof Epicurus, die zegt dat je nooit rijk kan zijn als je dat wat genoeg is, nooit genoeg vindt.’

5. Doe wat je doet zo goed mogelijk

‘Laatst kocht ik veters, maar die bleven niet gestrikt, ze waren van te glad materiaal gemaakt. Hoe kan je dat nou doen, een veter op de markt brengen die niet doet waar hij voor dient? Een veter moet gestríkt kunnen worden. Ik heb een grote hekel aan prutswerk, aan dingen die alleen voor de winst gemaakt worden zonder naar de kwaliteit te kijken. Zelf ben ik heel ambitieus met mijn strips, ik probeer altijd zo goed mogelijk werk te maken en me te blijven ontwikkelen. Ooit had ik een baan als journalist en fotograaf, toen was ik altijd gehaast, er was nooit tijd om iets mooi af te maken. Dat vond ik zo zinloos. Ik nam ontslag en ging verder met wat ik leuk vond, strips maken, dat is toen mijn beroep geworden.’