Het Centraal Planbureau riep VVD uit tot winnaar van de formatie. De echte winnaar is echter nog een grotere verrassing.

Steeds belangrijker worden ze op het Binnenhof, de rekenmeesters van het Centraal Planbureau (CPB). De ‘doorrekeningen’ van de verschillende verkiezingsprogramma’s door het CPB is inmiddels een terugkerend hoogtepunt tijdens campagnes.

De lijsttrekkers slaan elkaar tijdens debatten ongeremd met de berekeningen om de oren. En de SP kreeg het heel moeilijk toen de partij door het CPB gedwongen aan de AOW-leeftijd ging sleutelen.

Toch blijkt het CPB nog een stap verder te kunnen gaan. Deze week presenteerden de rekenmeesters ongevraagd zelfs de winnaar van de formatie van het tweede kabinet Rutte: geheel tegen de heersende beeldvorming in werd dat niet de PvdA maar de VVD. Zo bracht het CPB het natuurlijk niet, maar voor bijna alle media spraken de gepresenteerde cijfers boekdelen: omgerekend naar omvang van de maatregelen is van het VVD-verkiezingsprogramma 77% in het regeerakkoord terechtgekomen, tegen ‘slechts’ 41% van de plannen van de PvdA. Winnaar: VVD.

Negen procent van de maatregelen is niet van coalitiepartijen VVD of PvdA is gekomen, maar van andere partijen.

Het zijn lastige vergelijkingen. Want waar je het meest aan hecht is niet altijd in geld uit te drukken. En wat is er binnenskamers allemaal niet afgesproken zonder het papier te halen? Interessanter aan het onderzoek is misschien nog wel dat 9% van de maatregelen niet van coalitiepartijen VVD of PvdA is gekomen, maar van andere partijen.

Je ziet het voor je. In de Stadhouderskamer aan het Binnenhof komen Mark Rutte en Diederik Samsom er nog niet helemaal uit. ‘Weet je wat’, zegt een van beiden plots: ‘laten we nog eens bij andere partijen gaan shoppen’. ‘Briljant’, roept de ander. En driftig beginnen beide heren door de het stapeltje verkiezingsprogramma’s te vlooien dat een van de informateurs uit zijn tas heeft gehaald. In het felrode boekwerkje van de SP vinden ze een beperking op de fiscale stimulering van innovatief ondernemen, tussen twee groene kaftjes van GroenLinks valt hun oog op het aftoppen van een toeslag op de AOW bij hogere inkomens. Helemaal opgewonden raken Mark en Diederik als ze een blauw boekje openslaan met de titel ‘Voor de verandering’. Van de Christenunie. Ze stoten elkaar aan: meer subsidie voor de productie van duurzame energie, het doorberekenen van het toezicht door De Nederlandsche Bank en de AFM, een verhoging van de accijnzen op tabak en alcohol. De maatregelen liggen bij de partij van Arie Slob voor het grijpen!

En zo roepen wij de ChristenUnie uit tot winnaar van de formatie. Want het is natuurlijk het allermoeilijkst om punten te scoren tijdens een wedstrijd waar je zelf niet aan meedoet.