Bladwijzers / De beste online bronnen bij het nieuws

New York Times; Progressieve inborst

Als alles volgens plan verloopt, horen 1,4 miljard Chinezen op 15 november dat Xi Jinping is benoemd tot secretaris-generaal van de communistische partij, het hoogste politieke ambt in China. Over Xi’s standpunten is weinig bekend. Hij komt een stuk vlotter over dan de huidige president Hu Jintao, schrijft The New York Times, maar die heeft dan ook de uitstraling van een houten klaas. De goedlachse Xi is getrouwd met volkszangeres Peng Liyuan, houdt van Amerikaanse oorlogsfilms en heeft een dochter die studeert aan Harvard. Op basis van zijn familiegeschiedenis vermoeden velen een progressieve inborst. Hij is de zoon van voormalig vicepremier Xi Zhongxun die tijdens de Culturele Revolutie door Mao werd ‘weggezuiverd’, maar na zijn rehabilitatie uitgroeide tot een van de drijvende krachten achter China’s economische hervormingen in de jaren tachtig. Xi senior steunde zelfs de studentenopstanden op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989, waarna het was gedaan met zijn politieke carrière.

Foreign Policy; Uit de gele klei

In een goed gedocumenteerd artikel met archieffoto’s in Foreign Policy belicht China-correspondent John Garnaut de mythe die Xi Jinping heeft gecreëerd rondom zijn jeugd. Toen zijn vader door Mao was afgezet, vertrok hij met zijn gezin voor zeven lange jaren naar ‘de gele klei’ in het barre noorden van China voor ideologische heropvoeding tussen de boeren. Xi Jinping presenteert een geromantiseerde versie van dit verleden om te laten zien hoe hij zich als goed communist omhoog heeft geknokt. Garnaut spoorde de dorpsbewoners van destijds op en schetst een minder idyllisch beeld van die tijd: Xi’s vader werd door de straten gesleurd en beschimpt door de massa’s, een halfzus pleegde zelfmoord en de aanstaande president zelf droeg ‘broeken met gaten’ en was broodmager door voedselgebrek. Xi schreef later dat hij er een afkeer van ideologie aan heeft overgehouden. ‘Mijn pragmatische denken stamt grotendeels uit die tijd.’

Business Insider; De mannen die meetellen

De intriges op Zhongnanhai, de compound van de regering in Peking, lijken voor de buitenwereld vaak abacadabra. Al was het maar vanwege de schijnbaar ingewikkelde structuur van China’s politieke systeem. Business Insider heeft een en ander in een overzichtelijk schema gestopt. De bijgaande boodschap: ‘Vergeet alles wat je hebt gehoord over hen die China besturen, het komt neer op negen mensen.’ Om precies te zijn: het machtige Centraal Comité van het Politburo, waarin onder meer de president, de vicepresident, de premier en de vicepremier zitting hebben. Om het nog gemakkelijker te maken bestaat het nieuwe Centraal Comité straks waarschijnlijk nog maar uit zeven man.

Reuters; Felle machtsstrijd

De afgelopen maanden woedde achter de schermen een felle strijd over de samenstelling van het Centraal Comité, waarbij de ‘kroonprinsjes’ (kinderen van revolutionaire politici uit de tijd van Mao) het opnamen tegen selfmade politici uit de Communistische Jeugd Liga, aangevoerd door de huidige president Hu Jintao. ‘Kroonprinsje’ Bo Xilai kwam ten val in een bloedstollend corruptieschandaal waarbij zijn vrouw werd veroordeeld voor de moord op een Britse zakenman. Via Reuters lekte deze week de vermoedelijke kandidatenlijst uit. Opvallende afwezige: de hervormingsgezinde politicus Wang Yang. Desalniettemin zag politicoloog David Zweig uit Hong Kong een progressief gezelschap van heren. ‘Ik geloof sterk dat deze groep snelle veranderingen gaat doorvoeren.’

The Party; ’s Werelds grootste Kamer van Koophandel

Een van de best ingevoerde westerlingen in het Chinese politieke systeem is Richard McGregor, voormalig correspondent van de Financial Times en schrijver van het onvolprezen boek The Party. In NRC stond een uitgebreide boekbe­spreking. McGregor tempert de verwachting dat China onder leiding van Xi Jinping veel ‘westerser’ zal worden. Zelfs de nieuwe president is niet meer dan een rader in de geoliede machine die enkel gericht is op het behoud van centralistische macht. In een adembenemende lezing op YouTube beweert hij dat veel westerlingen de communistische partij enorm onderschatten. Hij spreekt van ‘de grootste Kamer van Koophandel ter wereld’ die nog altijd een flink deel van de economie controleert. Ze beschikt over een eigen leger en een propaganda-departement. ‘De partij staat boven de wet.’ De vergelijkingen met de Cosa Nostra liggen voor het oprapen.

Bloomberg; Gevulde zakken

Ook Xi heeft geen schoon blazoen. Onderzoeksjournalisten van persbureau Bloomberg schetsten eind juni hoe zijn familie de afgelopen jaren miljoenen wist te verzamelen vanwege haar guanxi (‘goede contacten’). Het contrasteert pijnlijk met de oproep die Xi zelf in 2004 deed aan corrupte partijgenoten: ‘Hou je echtgenoten, kinderen, familieleden, vrienden en staf in bedwang en zweer je macht niet te gebruiken voor persoonlijk gewin.’

YouTube; Who is she

De naam van Hu, de huidige president van China, wordt uitgesproken als het Engelse woord who. Het gaf tien jaar geleden aanleiding tot een geslaagde internetsketch met president G.W. Bush die zich verslikte in de vraag ‘Who is the president of China?’ Twee jonge Chinese scholieren namen al een melig voorschot op de spraakverwarring rondom de nieuwe president Xi, wiens naam klinkt als het Engelse woord she. ‘Xi is the new leader of China’ – ‘Who is she?’ – ‘No, Hu is Hu and Xi is Xi.’

Ga voor deze bronnen naar vn.nl/xi