Het tijdperk van de openbare toiletten moet snel gaan aanbreken. Want niemand kan poepen in een plaskrul.

Er stond een kleine man aan het einde van mijn straat, leunend tegen een vuilnisbak. Zijn broek hing halverwege zijn dijen, zijn benen waren gekromd en hij maakte schokkende bewegingen. Toen ik dichtbij genoeg was om te begrijpen wat hij deed, was ik helaas ook dichtbij genoeg om het te ruiken: de man had in zijn broek gepoept. In een manmoedige poging de schade te beperken, stond hij nu met een stuk karton de stront tussen zijn billen vandaan te schrapen.

Het was een onsmakelijk, maar vooral treurig gezicht: jezelf in het openbaar bevuilen is misschien wel het meest beschamende wat je kan gebeuren. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat één op de vier buikpatiënten liever thuisblijft dan zo’n publieke vernedering te riskeren. Dit was de uitkomst van een recent onderzoek van de Maag Lever Darm Stichting. De stichting begon deze week een campagne voor meer openbare toiletten, geïnspireerd door Geerte Piening, de studente die in september haar wildplasboete in de in de rechtbank aanvocht omdat ze na sluitingstijd nergens terecht kon met haar volle blaas.

Piening verloor de zaak helaas, maar dankzij haar en de daaruit voortvloeiende Actie Zeikwijf kwam er landelijke aandacht voor het feit dat vrouwen buiten de deur vaak geen geschikte plek kunnen vinden om te plassen. Maar het zijn niet alleen vrouwen die lijden onder het gebrek aan publieke wc’s in Nederland. Want hoe lenig je ook bent, niemand kan poepen in een krul. Wie een overactieve darm heeft, of dat nou chronisch is of een tijdelijk gevolg van een smoezelige zeevrucht, kan niet zonder een pot op loopafstand. En die zijn in Nederland bijzonder slecht beschikbaar. In gemeente Helmond is er bijvoorbeeld maar één openbaar toilet per 6.900 inwoners, in Roosendaal één op de 6.400.

Papierdrab

In de discussie rond de openbare wc wordt vaak geopperd dat cafés en winkels hun toiletten gratis beschikbaar moeten stellen. Maar die oplossing gaat voorbij aan het feit dat een wc schoongemaakt moet worden, en dat het vloerpersoneel daar meestal verantwoordelijk voor is. In een café waar ik ooit werkte moest de wc op een drukke dag minstens één keer per uur worden schoongemaakt, anders kwam de geur van onderaf de deur de zaak inwalmen. Mensen zijn onvoorspelbaar achter een deur die op slot kan: voor elke keurige plasser is er iemand die alles nat piest, op de wc-bril gaat staan, of de hele pot uit smetvrees bedekt met toiletpapier dat vervolgens vertrapt wordt tot een papierdrab. Oh, en er zijn verbazingwekkend veel mensen die de noodzaak van het doortrekken niet inzien. Kortom: laten we dit mensen die al voor het minimumloon werken niet aandoen.

Er is een betere oplossing voor het tekort aan openbare toiletten. Laten we investeren in zelfreinigende toilethokjes en wc’s die bemand worden door bekwame schoonmakers. Want in een beschaafde samenleving moet er voor iedereen een beschut plekje zijn om te kunnen plassen én poepen.