<div class="wpg-element paragraph">
Van de veelgeroemde Nederlandse aanpak zal na sluiting van Kamp Holland niet veel overblijven. 
De Afghanen die in Uruzgan met Nederland samenwerken, zien de sluiting van Kamp Holland met angst en beven tegemoet. De afgelopen vier jaar werkte Nederland in de provincie samen met stammen die in de jaren daarvoor onderdrukt werden door de vorige gouverneur en warlord Jan Mohammed en zijn netwerk.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Nu al zijn er tekenen van verandering. Deze week werd de door de Nederlanders gesteunde drieëntwintigjarige districtsgouverneur Daoud Khan van Chora in zijn kantoor ontwapend door de lokale politie. De baas van die politie, Juma Gul, is een vertrouweling van Jan Mohammed. Het conflict ging over de controle over de weg tussen Tarin Kowt en Chora. Gul, Jan Mohammed en zijn mannen dulden niet dat Daoud Khan, die tot een andere stam behoort, iets te zeggen krijgt over de beveiliging van de weg en vooral ook over de inkomsten die daaruit voortvloeien.
Als de Nederlanders vertrekken uit Uruzgan, zal er een nieuwe machtsbalans ontstaan. De Amerikanen, die waarschijnlijk het commando zullen overnemen, hebben &#8211; ondanks alle grote woorden in Washington &#8211; minder oog voor goed bestuur en een eerlijke verdeling van de macht. Zij willen rust in de tent, en snel ook, en dus kiezen zij voor de machtige Jan Mohammed en zijn neef Matiullah Khan. 
Mensen als districtsgouverneur Daoud Khan (geen familie) die tot een andere stam behoren, maken in die nieuwe constellatie weinig kans. Hij en anderen die dankzij de Nederlanders machtige posities kregen, zullen naar verwachting worden ontslagen door de centrale regering in Kabul. Hoe dat kan? President Hamid Karzai is een oude vriend van Jan Mohammed en zal er alles aan doen hem en zijn croonies opnieuw in het zadel te helpen. De Nederlanders konden daaraan tot nu toe redelijk tegenwicht bieden en dat valt na hun vertrek weg.
Nederlandse diplomaten hebben de afgelopen vier jaar met engelengeduld gesleuteld aan het langzaam veranderen van de machtsbalans in Uruzgan.
Stamleiders werden uitgenodigd voor &#8216;vredes-shura&#8217;s&#8217;, bijeenkomsten waar conflicten over bijvoorbeeld landeigendom, toegang tot water of familierelaties die vaak tientallen jaren onbespreekbaar waren geweest, werden uitgesproken. In het verleden vloeiden uit dit soort kwesties vaak bloedige afrekeningen voort en de Nederlandse diplomaten slaagden er (meer dan de Britten, Canadezen en Amerikanen in de buurprovincies) in om knopen te ontwarren.
En net nu ze een beetje op weg zijn, is het dus afgelopen.
De afgelopen weken hebben vertegenwoordigers van de ministeries van Buitenlandse Zaken en van Defensie uit alle macht geprobeerd te redden wat er te redden viel. Ze vroegen de Australiërs, die ook in Kamp Holland zitten, én de Amerikanen of Nederlandse diplomaten door zouden kunnen gaan vanuit Kamp Holland. Voorwaarde was wel dat de Nederlanders beschermd zouden worden als ze poort uit wilden.
Het voorstel werd op hoongelach onthaald. Wie geen boots on the ground heeft in Afghanistan, heeft er niets te zoeken. Zo zit de NAVO in elkaar, zeggen betrokkenen moedeloos.
&#8216;Waarom kunnen wij niet doorgaan?&#8217; zegt Paul van den Berg van Cordaid en het Dutch Consortium for Uruzgan, het samenwerkingsverband van hulporganisaties in de Afghaanse provincie. &#8216;De Australiërs hebben meer dan genoeg infanterie om ons te beschermen. We kennen de Afghanen in Uruzgan goed. Ze vertrouwen ons. Alle NAVO-partners willen vrede en veiligheid in Afghanistan, op papier zouden we perfect met elkaar moeten samenwerken. Waarom lukt dat dan niet? Waarom kunnen wij niet de D van Diplomacy en Development doen, en de Australiërs of een ander land Defense?&#8217;
Het lijkt een mooi ideaal, maar voorlopig niet meer dan dat, vindt GroenLinks-kamerlid Mariko Peters. &#8216;De afgelopen vier jaar vond ik de militaire aanpak bij de Nederlanders ook al te dominant,&#8217; zegt ze. &#8216;Dat zal bij de Amerikanen en Australiërs nog veel erger zijn. Kijk naar de operatie die op dit moment gaande is in de buurprovincie Helmand, dat is een puur militaire aangelegenheid.&#8217;
Peters is helemaal voor meer Nederlandse diplomaten en kenners van het complexe stammensysteem in Afghanistan, maar vindt het zinloos ze in Uruzgan achter te laten als de Amerikanen het daar overnemen. &#8216;Wat kunnen ze uitrichten?&#8217;
En hoe zit het met de derde D, die van Development?
Pas sinds een jaar zijn ontwikkelingsorganisaties op volle sterkte aanwezig in de provincie. Het eerder genoemde Cordaid, maar ook HealthNet, ZOA Vluchtelingenzorg en Save The Children doen er projecten. Ze vragen zich hardop af hoe het zal zijn om verder te werken na december 2010 als mogelijk de Amerikanen de baas zijn.
&#8216;Uruzgan kan er instabieler van worden,&#8217; zei directeur René Grotenhuis van Cordaid deze week in NRC Handelsblad.
Save the Children lijkt zich minder zorgen te maken. &#8216;We zullen doorgaan met de projecten, of hier nou Nederlandse militairen zitten of niet,&#8217; zegt de woordvoerster van de organisatie. Maakt ze zich zorgen over de mogelijke komst van de Amerikanen? &#8216;Daar kunnen we nog geen uitspraken over doen. We wachten af wat er de komende tijd gaat gebeuren.&#8217;
</div>

Bette Dam

Alles wordt anders in Uruzgan

MAGA-miljoenen ontwrichten Europa

MAGA in Europa

Verhaal van de Week

'Een slimme rekenmachine'

Aritificial Intelligence

De zomer van de klimaatcrisis

Hannah Prins

Heinens denkfout

Hans against the machine

Publieke omroep

Onderzoek

Laurens Dassen

Essay 

Is het tijd voor een avondklok voor mannen?

Debat op dinsdag

Uit het strafkamp in Belarus: Martin

Kort verhaal

Dit moet je deze maand zien, lezen of bezoeken

Cultuurtips