Tijd van leven

Hoe deelt u uw werktijd in?

‘Een beetje zoals een hond leeft: ik doe de dingen wanneer het mij schikt. En ik denk ook dat dat voor mij efficiënter is dan mezelf ergens toe dwingen. Met de belastingen wacht ik net zolang tot ik op een dag zo’n klusje eigenlijk wel zie zitten. Maar ook ideeën uitwerken of iemand opbellen: het is vaak beter om even te wachten tot ik er echt zin in heb. Dit gaat trouwens niet op voor draai- en montagedagen, dan is mijn dagindeling strak en duidelijk – en twijfel ik of ik niet altijd wat meer regelmaat zou moeten hebben.’

Welke rol speelt tijd in uw werk?

‘Voor mijn film sprak ik een vrouw wier tijdsgevoel was verbonden met haar maandelijkse bloedingen. Daarvan was ze zich nooit echt bewust geweest, ze realiseerde zich pas dat ze een maandelijks houvast miste toen haar baarmoeder werd verwijderd en de menstruatie stopte. Elke maand worden vrouwen geconfronteerd met de mogelijkheid leven te schenken, kinderen te baren. Maar vruchtbaarheid is tijdelijk en eindig. Mijn film gaat niet over menstruatie maar over vruchtbaarheid, over leven en dood en het ongeboren leven. Wat als je weet dat je geen kind meer zult krijgen, maar je lijf maakt zich elke maand op voor die mogelijkheid?’

Waar blijft de tijd?

‘Mensen met kinderen meten de tijd aan de leeftijd van hun kind, in mijn leven meet ik de tijd aan mijn films. Herinneringen zijn verbonden aan de fase van de film waar ik op dat moment mee bezig was. Een film is zelf ook een groeiproces, en zeker documentaires hebben tijd nodig om te rijpen. Vaak maak ik iets heel anders dan ik eerst van plan was, maar dat hele proces is noodzakelijk. Daarom is het zo jammer dat omroepen steeds vaker eisen dat je je aan een strakke planning houdt, zodat zij lang van tevoren hun uitzendschema kunnen vaststellen.’

Heelt de tijd alle wonden?

‘De kinderen die mijn man en ik tot ons verdriet niet hebben gekregen, die ongeboren levens, bestaan wel in mijn hoofd. Het verlangen ernaar zoekt een vorm in mijn verbeelding. Maar in onze cultuur zijn geen rituelen om ze te herdenken. In Japan noemen ze de doodgeborenen of ongeborenen ‘waterkinderen’ en bij tempels staan beeldjes waar ze worden herdacht, al eeuwenlang. Daar voelde ik verbondenheid met moeders van tweehonderd jaar geleden.’