Het gesprek van de dag volgens de redactie. Met vandaag: ook ABN Amro komt voor in de Panama Papers. Even slikken voor Gerrit Zalm.

Het moet een moeilijke maandagochtend zijn voor bestuursvoorzitter van ABN Amro Gerrit Zalm. ‘We lezen de kranten elke dag met grote interesse,’ zei hij donderdag nog, over de toen al dagenlang durende onthullingen uit de Panama Papers. Eigenlijk net als de rest van de wereld dus, eerder gretig en verbaasd dan angstig, over wat er nu weer op zou duiken.

En dan zijn de krantenkoppen van vandaag toch wel even slikken. ‘ABN Amro verhult eigenaren van bedrijven in belastingparadijzen,’ brengen Trouw en het Financieele Dagblad vanochtend groots. Inderdaad: weer die verdraaide Panama Papers. ABN blijkt via dochterondernemingen in het buitenland particuliere klanten te helpen om te verhullen dat ze eigenaar zijn van vennootschappen in belastingparadijzen. Nominee shareholdership, heet dat, en het zorgt ervoor dat de werkelijke belanghebbenden van de bedrijven buiten beeld worden gehouden.

Weer zo’n constructie waar je als simpele fiscale ziel, die het zweet al uitbreekt bij het vakjes invullen van de eigen aangifte, geen idee hebt. Ook dat is een effect van de Panama Papers: we krijgen allemaal een spoedcursusje creatief bankieren. Alsof een week geleden de wereldtentoonstelling fiscale constructies werd geopend, en we vol bewondering en verbijstering de mysterieuze bouwwerken mogen aanschouwen. Net als Gerrit Zalm lezen we de krant elke dag met grote interesse en denken we: wow, dus dat kon ook!

Of nee, vandaag blijkt natuurlijk: niet net als Zalm. Bij onze verbijstering en verontwaardiging: daar start natuurlijk precies de verantwoordelijkheid van een grote bank als ABN, nota bene nog steeds grotendeels in handen van de Nederlandse staat. Dit soort constructies ontstaan alleen als iemand je – tegen rijkelijke betaling uiteraard – bij de hand neemt en met een blik van verstandhouding zegt: we’ll take care of that. Een bank die geen vragen stelt en het piekfijn voor je regelt, als je maar genoeg geld hebt.

Zalm zei trouwens nog iets over Panamagate donderdag: ‘Op het imago van de bankensector zal het naar mijn idee dus ook geen negatieve invloed hebben.’ Een moeilijke maandagochtend wordt het, inderdaad. Sorry zeggen dan maar?

Iemand die dat vandaag in elk geval níet deed is de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. Vannacht bezocht hij het oorlogsmonument in Hiroshima, de Japanse stad die in 1945 werd getroffen door een Amerikaanse atoombom. Meer dan 200.000 inwoners kwamen door die bom om het leven. Maar excuses maakte Kerry niet. ‘Dit gaat niet over het verleden, maar over het heden en vooral over de toekomst, en de kracht van de relatie die we hebben opgebouwd,’ zei hij.

Maar ach, misschien heeft Amerika gewoon nog wat meer tijd nodig, tot het verleden zo lang geleden is dat het in het heden niet meer zoveel zeer doet. Neem nou de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) die vandaag, 473 jaar na dato, afstand neemt van de anti-Joodse uitspraken van Maarten Luther. Hij speelde een ‘akelige rol’ en wat hij heeft geschreven ‘kon absoluut niet.’

Stevige taal. Wellicht kan Zalm er nog inspiratie opdoen?