Abbas in Nederland, Israël steeds verder aan de kant

Het was een mooie scoop deze week van de NRC: Nederlandse ‘bijthonden’ worden ingezet tegen Palestijnen. Op gruwelijke filmpjes en foto’s is te zien hoe in Nederland getrainde honden hun tanden in Palestijnen zetten. Tony Boeijen van het bedrijf Four Winds K9 toont zich in de krant trots op wat zijn honden in Israël aan goede werken verrichten. Zijn bedrijf levert naar eigen zeggen negentig procent van de honden die het Israëlische leger gebruikt. Over de 16-jarige Hamzeh, die door twee honden werd gegrepen, zei Boeijen achteloos dat die inderdaad van hem kwamen: ‘Ze doen het goed hoor, ze hangen aan de riemen.’ Over Hamzeh: ‘Dat zal wel een terrorist zijn geweest.’

De verontwaardiging was dinsdag groot tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. Minister Lilliane Ploumen is van plan is de export te stoppen, en te onderzoeken of in andere Europese landen ‘ook dit soort kwesties spelen’. Maar ze hield ook een slag om de arm en wil ‘ook naar de uitvoerbaarheid kijken’.

De komende maanden zal er volop gelobbyd worden om de export van honden te laten doorgaan. De kleine rechtse partijen namen daarop alvast een voorschot. ‘Vijfennegentig procent van de honden wordt ingezet bij het opsporen van explosieven, daar doen ze goed werk,’ zei een vertegenwoordiger van de SGP. VVD’er Fred Teeven probeerde de kwestie te bagatelliseren (‘Blaffende honden bijten niet’) en spoorde de minister aan om ook de Palestijnse leiders aan te spreken over ‘de messenstekers’, als ze de met de Israëlische autoriteiten over de honden in gesprek zou gaan. Wat het verband tussen die twee was, werd niet helemaal duidelijk.

De ‘bijthonden’- kwestie is een volgend hoofdstuk in de steeds verder verzurende relaties tussen Israël, Nederland en de Europese Unie.

Brussel is klaar met de voortdurende uitbreidingen van nederzettingen, die het vredesproces met de Palestijnen bedreigen. De ministers van Buitenlandse Zaken van zestien EU-landen – onder wie Bert Koenders – schreven in april een brief aan de Hoge Commissaris voor Buitenlandse Relaties, Frederica Mogherini, waarin ze er op aandrongen reeds bestaande regelgeving over etikettering van goederen uit de bezette gebieden te gaan invoeren. Zo kunnen consumenten gaan kiezen tussen producten uit de bezette gebieden of uit Israël zelf. ‘De Europeanen moeten niet worden misleid door valse informatie,’ schreven de ministers.

Niet veel later stelde de overgrote meerderheid van het Europees parlement zich op achter de ministers en moedigde Mogherini aan ‘de leiding te nemen’ in het opstellen van regels met betrekking tot de etikettering van producten. Via de Israëlische legerradio liet een anonieme EU-ambtenaar weten dat ‘per 1 oktober’ de nieuwe regelgeving met betrekking tot de etiketteringen zou zijn ingevoerd, en dat het nog zou draaien om laatste technische details. Maar tot nu toe is er nog niets gebeurd. De anonieme ambtenaar dreigde ook dat als Israël door zou gaan met het bouwen van nederzettingen er ‘meer maatregelen zouden volgen, waarvan etikettering van producten slechts het begin is’.

De Israeli’s reageren woedend. De Israëlische premier Benjamin Netanjahoe haalde er meteen de Tweede Wereldoorlog bij: ‘We weten waar het naartoe gaat als Europeanen Joodse producten apart gaan merken.’ Minister van buitenlandse Zaken Avigdor Liberman maakte het nog bonter, wat hem betreft kunnen de producten uit de nederzettingen maar het beste meteen ‘met gele sterren’ worden beplakt.

De afgelopen maanden hebben de Israëli’s volop gelobbyd om de voorgenomen maatregelen te voorkomen. De belangen voor Israël zijn dan ook groot. Volgens berekeningen van de Israëlische overheid zou het land voor 150 miljoen dollar aan omzet verliezen als de Europese consument de keuze kan maken uit producten die wel of niet uit de bezette gebieden komen.

Het land heeft sowieso te lijden onder boycot- en desinvesteringsacties. Het Franse bedrijf Veolia trok zich terug uit de lightrail-verbinding tussen Jeruzalem en de bezette gebieden. De Israëlische defensie-industrie luidde de noodklok in een open brief aan premier Netanjahoe, waarin ze waarschuwde voor een daling van de export van 7,5 miljard dollar (in 2012) naar 4,5 miljard in 2015. Zo hebben 12 banken en pensioenfondsen de afgelopen tijd het wapenbedrijf Elbit Systems uit hun portfolio’s gehaald. Ook hebben landen als Noorwegen en Turkije gezegd niet langer Israëlische wapens te kopen.

Vandaag is de Palestijnse leider Mahmoud Abbas op bezoek in Nederland. Hij spreekt met premier Rutte en koning Willem-Alexander. Hij wordt ‘koel’ ontvangen, meldt de Volkskrant vandaag, omdat hij de ‘messenstekers’ bij de recente aanslagen weigert te veroordelen. Zijn bezoek valt samen met het Palestijns-Nederlandse Samenwerkingsforum, dat is opgezet om de banden tussen de Palestijnse Autoriteit en Nederland te versterken. Rond deze tijd zou er ook een Israëlisch-Nederlands Forum worden georganiseerd, maar dat gaat niet door. ‘Om agenda-technische redenen, de bijeenkomst is nu belegd in de tweede helft van 2016,’ verzekert een woordvoerder van Buitenlandse Zaken.

Ben benieuwd of het Forum dan wél doorgaat.