<div class="lead">
Gistermiddag besloot Duitsland de grens met Oostenrijk tijdelijk te sluiten. Het Schengenverdrag, waarmee grenscontroles werden weggenomen, lijkt steeds sterker onder druk te staan. Een gesprek met VN-columnist en directeur van het Clingendael-instituut Ko Colijn om de situatie te duiden.
</div>
Is dit inderdaad het einde van Schengen? 
&#8216;Nog niet. Het Schengenverdag staat landen toe om in een crisissituatie de grenscontroles tijdelijk weer in te voeren. Zo verkoopt Duitsland het nu ook nadrukkelijk: als iets tijdelijks. De Maizière (Duitse minister van Binnenlandse Zaken, CvdW) sprak het zelfs uit: dit is een signaal. Het valt onder de druk die Duitsland in aanloop naar de Europese besprekingen  uitoefent op vooral de Oost-Europese landen, om hun te dwingen akkoord te gaan met een verdeelsleutel van de vluchtelingen. Ook met sancties, of met een korting op de structuurfondsen kan Duitsland gaan schermen.&#8217;
De grenzen tijdelijk sluiten, kan dat zo eenvoudig? 
&#8216;Het kan vooral eenvoudig uit de hand lopen. Naast de grens met Oostenrijk, moet Duitsland nu ook de omleiding, dus de grens met Tsjechië, gaan bewaken. Het prolifereert heel snel. Want ook Tsjechië, Slowakije en Polen grijpen dit inmiddels aan voor verhoogde controles. Er ontstaat nu eigenlijk al een domino-effect, waarbij iedereen naar Duitsland wijst. Het taboe is doorbroken. Een tijdelijke sluiting van de grens is in die zin onmogelijk, want deze stroom vluchtelingen is niet tijdelijk. Duitsland koopt met deze sluiting een klein beetje tijd, maar er moet wel heel snel een Europees akkoord komen wil het dit volhouden.&#8217;
Is Schengen in deze tijd houdbaar? 
&#8216;Het probleem dat vanaf het begin in het verdrag zat zijn de buitengrenzen. Als daarin te veel wordt geprikt, stort het hele systeem in elkaar. En dat probleem lossen we niet zomaar op. In elk geval moeten we geld uittrekken om de toestand in opvangkampen in landen als Libanon drastisch te verbeteren. En ook onsmakelijke keuzes als een militair ingrijpen in Syrië zijn een serieuze optie. Maar hoe dan ook blijft dit een probleem dat een flinke tijd zal voortduren. Stel: er komt snel een nieuwe regering in Libië. Dan zal het nog steeds heel lang duren voor de Libiërs de kustcontrole weer op orde hebben. We moeten investeren in betere opvang. En bij de buitengrenzen moeten we snel met een methode komen vluchtelingen beter van elkaar te scheiden en direct te verdelen over de Europese landen.&#8217;
Is er onder het Europese publiek nog wel genoeg draagvlak voor open grenzen? Volgens Politico <a href="http://www.politico.eu/article/the-end-of-schengen-germany-border-controls-austria-check-points-temporary/" target="_blank">duiden</a> de nationalistische sentimenten op het tegendeel. 
&#8216;Ik vraag me dat zeer af. Als controles echt overal weer terugkeren zal de reactie snel zijn: maar dat was de bedoeling niet. Zonder dat we het beseffen is Schengen diep verankerd in het Europese bewustzijn. We kunnen eigenlijk al niet meer zonder.&#8217;

Clara van de Wiel

Ko Colijn: ‘Dit is nog niet het einde van Schengen’

Pop strijdt tegen AI-slop

Pop versus AI-slop

Verhaal van de Week

Woningnood

Jetten schiet tekort

Huisdieren als schaamlap

Hannah Prins

Het KNIL en de Molukken

Landverrader

Strijd op en onder het water

Slag om de Noordzee

Brussel in paniek

AI-wedloop

Ongelijke erfverdeling

Erftsunami

Amerika beschermt Israël

Aanval op het ICC

Homohaat ontleedt

Nicolaas Veul

Shakespear forever

Cultuurtip