<div class="lead">De helft van de zzp’ers draait nog geen 20.000 euro omzet per jaar. Bruto. Tijd om dat probleem op te lossen.</div>
Bedrijven kunnen de komende tijd weer vrijelijk gebruik maken van zzp’ers. De wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA), waarmee Wiebes dit jaar de schijnzelfstandige aan banden wilde leggen, gaat de ijskast in, zo liet de staatssecretaris van Financiën vrijdag weten. De lobby van bedrijven en zzp’ers was te sterk, het wetje (drie ondoordachte A4’tjes) te onnozel.
Goed dat de DBA dood is, maar het zzp-probleem is er niet mee opgelost. Wiebes schuift de sores door. Na de verkiezingen moet het dan alsnog geregeld worden: het einde van de zzp’er zoals we die kennen.
Er moet iets gebeuren, want het aantal zelfstandigen zonder personeel is de afgelopen jaren onstuimig gegroeid. Bijna nergens in Europa steeg het aantal zo hard: 1,3 miljoen Nederlanders verdienden vorig jaar het grootste deel van hun inkomsten als zzp’er. 
Hoe meer het er werden, des te schadelijker werd de zzp’er voor de economie. Serieuze bedrijven hebben steeds meer last van zelfstandigen die dankzij belastingvoordeel en het nauwelijks afdragen van sociale premies tegen afbraakprijzen klussen wegkapen. Valse concurrentie, ook op de arbeidsmarkt, waar op het minimumloonniveau zzp’ers voor werkgevers veertig procent goedkoper zijn dan werknemers in loondienst. Schadelijk ook voor onze verzorgingsstaat, want zzp’ers betalen daar te weinig aan mee.
Het naarste aan het zzp-fenomeen is dat het voor honderdduizenden mensen domweg niet loont. Natuurlijk zijn er tienduizenden succesvolle zzp’ers, maar voor het leeuwendeel is het ‘ondernemerschap’ geen keuze en geen pretje. In de onderhandelingen met hun opdrachtgevers staan deze zzp’ers te zwak om een fatsoenlijk tarief te vragen. Zaken die voor Nederlandse werknemers vanzelf spreken, zoals arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioen of opleiding, kunnen ze niet meerekenen in hun tarief.
Stelt u zich eens voor: de helft van de zzp’ers draait nog geen 20.000 euro omzet per jaar. Bruto. Die mensen overleven alleen dankzij fiscale voordelen als de zelfstandigenaftrek. Zonder deze zzp-subsidie, die de schatkist jaarlijks 1,7 miljard kost, hebben deze ‘zelfstandigen’ geen economisch bestaansrecht.
Nu de economie aantrekt en werkgevers weer personeel aannemen, kiezen veel van deze zzp’ers weer voor loondienst. In het derde kwartaal van dit jaar was voor het eerst in jaren sprake van een lichte daling van het aantal zzp’ers, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Steeds meer zelfstandigen gooien de handdoek in de ring, ook vanwege het gepruts van het kabinet met de DBA.
Dat Wiebes de DBA nu onschadelijk heeft gemaakt, lost de onzekerheid niet op. De juridische status van de zzp’er blijft dubieus. Wie maakt er straks een einde aan het zzp-probleem?
De verkiezingsprogramma’s lijken – om electoraal begrijpelijke redenen – de zzp’er nog alle ruimte te geven. Toch is in de politiek het pre-crisis enthousiasme over de zzp’er als flexibele aanjager van de Nederlandse economie voorbij. Met uitzondering van de liberalen van VVD en D66 is er geen enkele politieke partij meer blij met het zzp-fenomeen. En met uitzondering van de liberalen is er geen serieuze partij die de zelfstandigenaftrek niet wil om- of afbouwen.
Van links tot rechts zijn de programma’s het eens: het verschil tussen werknemers en zzp’ers moet verdwijnen. Voor links betekent dit dat zzp’ers dezelfde rechten moeten krijgen als werknemers, voor rechts dat werknemerscontracten net zo flexibel moeten worden als die van zzp’ers. Alle partijen willen de fiscale en juridische verschillen wegnemen, die hinderlijke papieren muren afbreken. De ervaring met Wiebes leert dat het nog even kan duren, maar het fenomeen zzp is passé. En dat is prima. Hoe eerder, hoe beter.

Kees Kraaijeveld

Het verschil tussen werknemers en zzp’ers moet verdwijnen

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips