Vorige week schreef ik al dat steden zich niet gedragen als landen, als het om veiligheid en welvaart gaat. De kans om rijk te worden in megasteden groeit, maar de kans op geweld ook, dus tel uit je winst. Ik word op mijn wenken bediend. Ivo Daalder van de Chicago Council on Global Affairs schrijft in de Financial Times dat in 2050 zes keer zo veel mensen in steden zullen wonen als in 1950, wel 6,5 miljard. En de 600 grootste steden ter wereld zorgen nu al voor bijna tweederde van de wereldproductie. Steden bedekken slechts 2 procent van het aardoppervlak, maar ze verbruiken samen 78 procent van onze energie, en stoten 60 procent van de broeikasgassen uit. Zó belangrijk worden steden, dat ze hun eigen buitenlandbeleid gaan voeren, ja ze zijn volgens Daalder de leading actors on the global stage geworden. Goodbye, landen.
Het kost ook een goed georganiseerd land als het onze de grootste moeite om stedelijke handelsmissies naar China te ontmoedigen: de burgemeesters van Meppel en Purmerend komen elkaar op de vliegtuigtrap in Shanghai tegen. Ze beconcurreren elkaar in het verleiden van grote bedrijven om zich binnen hun gemeentegrenzen te vestigen. Omgekeerd is zaken doen met veel landen onmogelijk zonder lokale aandacht. Sowieso is er in één van de drie landen op de wereld sprake van een falende centrale staat en zul je moeten dealen met de plaatselijke ‘autoriteit’ om iets voor elkaar te krijgen. Ook op politiek niveau geeft dat z’n eigen problemen. Stel dat de Nederlandse regering iets wil doen om een gegijzeld echtpaar los te krijgen uit een Jemenitische hut, dan is het waarschijnlijk effectiever om langs informele, althans lokale, lijnen te werken dan via de officiële regering in Sanaa, want die is er niet. Wie moeten we in zulke landen eigenlijk om toestemming vragen om een humanitaire interventie te mogen uitvoeren, als er een noodsituatie dreigt? Als de bevolking van Palmyra of Aleppo om zo’n operatie vraagt, moeten we dan wachten op de instemming van president Assad in Damascus? Zie Libië, waar de EU misschien aan land moet om mensensmokkelaars aan te pakken. De Libische ambassadeur bij de Verenigde Naties, hij bestaat, zei dat zijn land best toestemming wilde geven, keurig volgens de regels, maar ook dat zijn jawoord eigenlijk niks voorstelde want zijn regering zat in Tobroek en die andere in Tripoli, die de kuststreek beheerste waar de meeste vluchtelingen de zee op gingen. Wat hier en daar al de vraag doet ontstaan of volkenrechtelijke interventies voortaan niet net zo goed, of beter zelfs, op verzoek van stadsbesturen in plaats van landelijke autoriteiten zouden moeten mogen.
De burgemeesters van Meppel en Purmerend komen elkaar in Shanghai tegen
En zo zijn we weer terug bij steden als leading actors. Over veiligheid gesproken: het wordt ook steeds gebruikelijker om in dit opzicht met moordlijstjes per stad in plaats van per land te werken. Je kunt wel zeggen dat Brazilië, of El Salvador en Honduras levensgevaarlijke landen zijn, maar de werkelijke verschillen komen aan het licht als je landsgrenzen negeert en steden vergelijkt. Er worden jaarlijks bijna 500.000 moorden in de wereld gepleegd. Een derde daarvan in Latijns-Amerika en de Cariben, waarvan het overgrote deel weer in 120 steden. En daarvan weer een groot deel in noordoostelijke Braziliaanse steden, zoals Ananindeua, waar het moordgemiddelde 12 keer zo hoog is als het wereldgemiddelde. In grote West-Europese en Noord-Amerikaanse steden is het aantal moorden de laatste 20 jaar juist spectaculair gedaald, soms met wel 40 procent. Maar de leading actors? Ik zit niet op een wereld van steden te wachten. Mij lijken die steden vooral de lijdende voorwerpen van hun non driving states.
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.