Vrienden met kinderen zijn hinderen
Mijn vriend S. hield veel van zijn oude Volvo, een fijne grote bak waarmee wij nog eens door België hebben getoerd om bieren te proeven. Op een dag echter was de Volvo verdwenen. Op de oprit stond nu een Heel Lelijke Auto, in babyblauw, want S. was onlangs de gelukkige vader geworden van een zoon. Zijn vrouw, die al nooit veel ophad met de Volvo, had geconcludeerd dat een oldtimer niet geschikt was voor veilig en verantwoord zuigelingentransport. Of mijnheer zijn studentikoze rammelbak maar wilde inruilen voor een degelijk vervoermiddel.
Zo zag ik, als bewust kinderloze, alweer een vriend capituleren. Als er kinderen komen, betreden zowel de vaders als de moeders een emotionele dimensie die voor kinderlozen ontoegankelijk is. Het stel wordt een gezin, dat de prioriteiten opnieuw indeelt. Over het tijdperk waarin de vriendschap ooit ontstond en vorm kreeg, daalt een dichte mist neer.
Volwassenen zonder kinderen vormen een minderheid. Volgens socioloog Renske Keizer van de Erasmus Universiteit is twintig procent van de volwassenen kinderloos, waarvan dan weer tien procent bewust.
Waar het hardnekkige streven naar nageslacht door die grote meerderheid vandaan komt, is mij een raadsel. Zeker, kinderen kunnen schattig zijn, maar er zitten ook monsters tussen. Wat het demografische aspect betreft: 448 mensen per vierkante kilometer vind ik al best veel. Wellicht hopen mensen dat nog iemand naar ze omkijkt wanneer ze oud en ziek zijn. Dat die hoop niet zelden ijdel is, weet ik al sinds ik als portier in een bejaardentehuis werkte.
Ondertussen zie je vriend(in) na vriend(in) voor de bijl gaan. Je wilt die vrienden niettemin wel blijven zien. Dat is veelal niet eenvoudig, want hun tijd is erg schaars. Daarnaast brengt het kroost niet zelden tal van andere angels en voetklemmen met zich mee die de vriendschap danig onder druk kunnen zetten.
Hoe te voorkomen dat die vriendschap er werkelijk onder lijdt? Hieronder een lijst suggesties om een reeks vervelende en netelige situaties het hoofd te bieden. Ook aan te bevelen voor ouders met kinderloze vrienden.
1. De vriend(in) heeft een bakfiets gekocht
Strikt genomen is de bakfiets een goede uitvinding. Het ding biedt, althans op droge dagen, de mogelijkheid om op gezonde en milieuvriendelijke wijze kratten bier te verplaatsen.
De bakfiets is echter vooral een symbool, namelijk van totale calvinistische burgertruttigheid. En van conformisme bovendien,want in kinderbroedplaatsen als IJburg rijdt ieder­één op zo’n kreng (behalve alle allochtonen). De bakfiets is het ticket dat toegang verschaft tot een zogenaamd tole­rante, moderne, open gemeenschap van gezinnen, waarbinnen in werkelijkheid maar zeer beperkt plaats is voor anderslevenden.
Mijn vriend M. heeft er ook een gekocht. Ooit trof je de breedgeschouderde vrouwenmagneet aan in zijn jeep, op zijn Suzuki of onder zijn kitesurfscherm. Maar sinds hij, niet op zijn verzoek, vanaf een tropische kust met vrouw en kindjes remigreerde naar het land van mest en mist, conformeerde hij zich kameleontisch aan de normen van het bakfietsisme, met als sluitsteen de aanschaf van de bakfiets zelf.
Tja, hoe nu te reageren? Homerisch lachen? Je oprechte deelneming uitspreken vanwege het verscheiden van zijn leven als vrijbuiter? Of het gesprek op iets anders brengen en in stilte meeleven omdat hij in plaats van bij een kampvuur op het strand, naast zijn geharpoeneerde buit, zijn avonden nu in een doorzonkamer doorbrengt?
Omdat M. (nog altijd) over een groot gevoel voor humor beschikt, heb ik het eerste gedaan.
2. De vriend(in) sjouwt de kinderen áltijd mee
Je kunt van mensen met kinderen niet verwachten dat ze ze altijd op de crèche of bij de oppas dumpen. Maar een gezellig samenzijn is niet meer hetzelfde met een kwijlende peuter aan tafel. Vlak nadat je van wal bent gestoken over je reis door India, zie je de blik in de ogen van je vriend(in) dof worden: Thijsje put andermaal uit zijn enorme repertoire aan aandachtvraagtechnieken. Gefrustreerd zet je je betoog stop – dit heeft geen zin.
Kleine kinderen hengelen voortdurend naar de aandacht van hun ouders. Die laten noodgedwongen hun aandacht heen en weer flitsen tussen hun vrienden en hun kroost. Begrij­pe­lijk, maar vernietigend voor elke poging tot conversatie en doodvermoeiend bovendien.
Mijn advies: niet doen alsof. Laat merken dat je Thijsje een schat vindt, maar dat je liever zonder hem erbij borrelt of dineert. Echte vrienden pikken dit op.
3. De vriendin praat alleen nog maar over kinderen
Rond de geboorte van een kind gaat er een flink aantal schakelaars om in het hoofd van een vrouw. Van haar omgeving mag welwillendheid en tolerantie worden verwacht.
Vervelend wordt het wanneer haar totale fixatie op haar kind, en kinderen in het algemeen, niet meer overgaat. Er is maar één manier om hier een mouw aan te passen: zelf kinderen krijgen. Zit dat er niet in, dan zit er in de vriendschap weinig toekomst. Laten verwateren is het devies.
4. De vriend(in) trekt sterk naar andere ouders
Dit kan het gevolg zijn van het vorige punt. Maar er zijn ook meer praktische redenen. Mensen met kinderen ontmoeten meer begrip bij andere ouders dan bij kinderlozen. Ze begrijpen elkaars hectiek en kunnen elkaar daarin steunen. Bovendien worden ze niet met scheve ogen aangekeken als ze hun kroost meenemen naar een borrel.
Zeker, het kan zuur zijn als je merkt dat goede vrienden zich plotseling sterk op anderen richten. Maar het biedt ook voordelen. Qua kindjesperikelen wordt de stoom nu elders afgeblazen. Bovendien verschaft het je vrienden meestal flexibele oppasmogelijkheden die de kindervrije kroegavondjes mogelijk maken waar menige ouder af en toe naar terugverlangt.
5. De vriend(in) stelt kinderen geen grenzen
Dit is alleen een probleem zolang de kinderen meegenomen worden en vervolgens je interieur slopen. Dat kun je gewoon niet toestaan. Voor de rest heb je niets met de opvoeding van andermans nageslacht te maken.
6. De vriend(in) is overbeschermend
De vrouw van vriend S. die haar zoontje in de antieke Volvo weigerde te stoppen, bleek na de bevalling evenmin nog overtuigd van de kwaliteit van het Amsterdamse leidingwater. Ze kocht een speciaal filter dat ze fanatiek gebruikte. Erger wordt het wanneer een ouder niet alleen de eigen omgeving, maar ook de rest van de wereld zijn/haar obsessie probeert op te leggen. Zodra ze opmerkingen gaan maken over je huisdieren of de hygiënische toestand van je keuken, moet je een grens trekken.
7. De vriend(in) schept op over de kinderen
Mijn vrienden zijn hoog opgeleid en die van u ook, anders las u dit blad niet. Dus ruim voor de bevalling lezen ze zich in over hoe ze het potentieel van hun kind optimaal tot bloei kunnen laten komen. Dientengevolge krijgen ze op hun derde de grammatica van het Engels medegedeeld en op hun vijfde de Kopenhaagse interpretatie van de kwantumtheorie. Zodra deze ijver vrucht lijkt af te werpen, kunnen en willen de ouders niet anders concluderen dan dat zoon of dochterlief hoogebegaafd is. Bij de borrel snijdt papa per glas enthousiaster op over Thijsjes opmerkelijke voorlijkheid. Het enige wat in werkelijkheid voorlijk is, is de sociale positie van Thijsjes ouders, die daarvoor uiteraard blind zijn. Maar omdat hun kind, ondanks verwoede pogingen van wereldverbeteraars, school gaat temidden van leeftijdsgenootjes met een sterk vergelijkbare sociale achtergrond, blijken de rapportcijfers al snel ook heel vergelijkbaar. De borstklopperij gaat dan vanzelf over. Erken zolang dat Thijs inderdaad een schrander ventje is, neem een slok en schakel uzelf op de mja-inderdaad-dat-is-knap-stand.
8. De vriend(in) met kinderen gaat vreemd
Wie de middelbare leeftijd bereikt heeft, maakt het van nabij mee: nadat de kinderen een zware wissel hebben getrokken op de ouders, verwordt menig huwelijk tot een gammel vlot op de woeste golven van wederzijds onbegrip. De spanningen die daaruit voortvloeien, hebben hun weerslag op de kinderen, wat pijnlijk is om als buitenstaander waar te nemen.
Nog pijnlijker kan het worden wanneer een vriend(in) in de kroeg onthult zijn/haar noden elders te lenigen dan in de echtelijke sponde. Daar kunnen brokken van komen, inclusief getraumatiseerd nageslacht. Niet dat je speciaal veel ophebt met Thijsje, maar dit gun je het kereltje ook weer niet.
Hoe zwaar deze wetenschap op je gemoed drukt, hangt natuurlijk mede af van je relatie met de partner van je vriend(in). Als je deze persoon graag mag en vaak ziet, kan de situatie onverdraaglijk worden. Vind je de partner een zakkenwasser/tuthola, dan kan zelfs de opgewekte hoop rijzen dat je straks je vrolijke vrijgezelle vriend(in) van weleer terugkrijgt.
Voor wie een dergelijk duister geheim krijgt medegedeeld, is het devies: niet moraliseren. Uw vriend(in) heeft het u verteld om stoom af te blazen, niet om te luisteren naar een hoorcollege over het zevende (voor katholieken: zesde) gebod. Dat de kinderen eventueel de dupe zullen worden van de situatie, snapt uw vriend(in) ook wel zonder andermans opgeheven vingertje.
9. De vriend(in) probeert je tot kinderen aan te zetten
Op het Griekse eiland waar ik graag kom, krijgen mijn partner en ik nog altijd wel eens de vraag wanneer er nu eindelijk kindjes komen. Mijn antwoord dat we daar toch zoetjesaan te oud voor worden, maakt nooit indruk. Wat ze ook niet lijken te beseffen, is hoe onbeschaamd zo’n vraag in feite is, want stel dat we wel zouden willen, maar niet kunnen?
In onze cultuur zijn dit soort vrijpostigheden gelukkig zeldzamer. Hier wordt hoogstens vagelijk iets gesuggereerd: ‘Ik vind het toch wel jammer dat zo weinig van mijn vriendinnen kinderen hebben&#8230;’ De beste reactie is doen alsof je neus bloedt: ‘Goh, ja, dat is best wel jammer voor je.’ Neem daarna vriendelijk afscheid, geef de kleine Thijs een aai over zijn bol, en keer terug naar dat heerlijke kinderloze universum.

Ed Croonenberg

Moderne ongemakken; Afl. 34: kinderen van vrienden

Vrouwen misbruikt binnen Forum

De zomerrel op links

Woke versus klasse

Verhaal van de Week

Normale mensen zijn eng

Teun van de Keuken

Wat betekent bescherming?

Leven in de Noordzee

Onzekere toekomst

Onrust in het Midden-Oosten

iPhone-apartheid

Chard van den Berg

Eigendomcrisis

Noordzee

Veilige social media

Megaboete Meta

Democratie leeft

Verzet in India

Mag je niet missen

Cultuurtip