In dit toneelstuk gaan de acteurs halverwege ineens naar huis

Je kijkt raar op als de acteurs van een toneelstuk halverwege ineens naar huis gaan. In de nieuwe familievoorstelling van Theater Artemis doen ze dat. Over het schouwburgpodium zie je ze weglopen, met hun eigen kleren weer aan. Het publiek in de zaal lijken ze compleet te vergeten. Ze gedragen zich net zo onverantwoordelijk als de armoedige Middeleeuwse figuren die ze eerst in het decordorp hebben uitgebeeld, in passende kledij, met quasi-didactisch vertoon van Middeleeuws gedrag en live begeleid door Middeleeuwse blokfluitmuziek. Op zoek naar een beter bestaan vertrekken de dorpsbewoners. Stiekem, want hun kinderen, die in de huizen liggen te slapen, laten ze achter. Hoe de grote mensen weggingen en wat er daarna gebeurde, heet de voorstelling. Die grote mensen zijn de Middeleeuwse dorpelingen, maar dus ook de acteurs.

Echt iets voor regisseur Jetse Batelaan, om de spelregels van het theater te betrekken in het verhaal dat hij vertelt. Hij is een meester in het ondergraven van die spelregels, zodat er verwarrende en soms hilarische situaties ontstaan, die altijd te maken hebben met het thema. Sinds Batelaan zich heeft toegelegd op jeugdtheater, lijkt hij daar nog meer plezier en betekenis in te vinden. Bij een jeugdvoorstelling over materialisme haalde hij de publieksjassen die we vooraf in de garderobe moesten achtergelaten het toneel op, zodat de acteurs ze konden uitdelen aan ‘behoeftige’ toeschouwers. Bij een productie over het kopieergedrag van jongeren liet hij toeschouwers zinnen herhalen die de puberspelende acteurs uitspraken, zodat hun pogingen om origineel te zijn een echo kregen uit de zaal. Via teksten op een lichtkrant, die het publiek hardop voorleest, heeft hij zijn acteurs wel eens laten uitjouwen en wegjagen door de ‘protesterende’ jeugd in de zaal.

Deze keer vertrekken de acteurs uit zichzelf. Dan is het ineens héél stil in het theater. Wat er daarna gebeurt, is niet leuk om te verklappen. De kinderen nemen de boel over, en het is weer geniaal hoe Batelaan dat georganiseerd heeft.

Hoe de grote mensen weggingen en wat er daarna gebeurde is gemaakt in het kader van het Jeroen Bosch-jaar. Batelaan verhoudt zich vrijelijk tot de schilder en zijn tijd door van de Middeleeuwse ouder-kind-relatie een wreed sprookje te maken. De tekst daarvan komt deze keer van een schrijver: Simon van der Geest goot het verhaal in rijmverzen, heerlijk ronkend gedebiteerd door Marien Jongewaard als een licht vileine verteller. Voor Jetse Batelaan, die zijn voorstellingen meestal zelf uitdenkt en schrijft, iets ongewoons. Maar als de verteller samen met de dorpsbewoners is vertrokken, is het gedaan met de Middeleeuwse poëzie. En dan zijn het de kinderen van nu, die op hun manier het verhaal verder vertellen.