Wie de nieuwe Agatha Christie wil zijn, moet wonderlijke namen kunnen verzinnen. Aan het begin van Het mysterie van de drie kwarten wordt Hercule Poirot door vier verschillende personages aangesproken over het verdachte levenseinde van een heerschap: allevier zijn ze in een brief beschuldigd van de moord op ene Barnabas Pandy. De reden dat ze verhaal komen halen bij de illuster besnorde speurneus is dat Poirot de brieven heeft ondertekend. Maar die weet van niets.
Dat de Christie-lezer meteen thuis is, komt niet alleen door de vrolijk makende naam van het slachtoffer. De derde moordzaak die Sophie Hannah voor Hercule Poirot heeft uitgestippeld, is een ingenieuze variatie op een Agatha Christie-bedenksel. In dit geval is het de vraag of er eigenlijk wel iemand is vermoord, want Barnabas Pandy blijkt een hoogbejaarde landheer die in zijn bad in slaap is gevallen, en niets wijst op geweld in het spel. Zodoende staat Poirot voor een mysterie zonder moord, maar met vier verdachten. En met iemand die hem uitdaagt: de geheimzinnige brievenschrijver.
Uitermate creatieve puzzelplotter
Opnieuw bewijst Sophie Hannah dat zij de aangewezen persoon is om in het voetspoor te treden van de grande dame van het moordmysterie. In haar zelfstandige werk – bij haar Poirot-boeken staat ook Agatha Christie als auteur op de cover – betoonde Hannah zich altijd al een uitermate creatieve puzzelplotter, maar ze bleek ook bereid en vaardig genoeg om zich de schrijfstijl van haar beroemde voorgangster eigen te maken.
Heerlijk zijn in Het mysterie van de drie kwarten de beschrijvingen van de figuren die op Poirots pad komen. De vier verdachten die zich achter elkaar met veel misbaar bij hem komen melden, zijn met veel plezier getypeerd; je ziet ze meteen voor je, maar krijgt ook de amusante tegenstelling mee tussen de onverstoorbare, welgemanierde speurder en deze opgewonden standjes. Geestig is de aanduiding van een overmatig met frutsels en franje gedecoreerd interieur als ‘angstaanjagend gemeubileerd’ (fijn vertaald ook door Yolande Ligterink). En het is genieten van het lichtvoetige commentaar op de tegenstrijdigheden in het menselijk gedrag: ‘“Het spijt me vreselijk dat ik u zomaar aanspreek.” Dockerill klonk vrolijk, helemaal niet spijtig.’
In het korset van Agatha Christie: de moord op Hercule Poirot.
Eerbied voor het oeuvre
Hannah voegt zich letterlijk in het universum van Agatha Christie door een leemte te vullen in Poirots biografie. In Christies drieëndertig detectives en meer dan vijftig korte verhalen over Hercule Poirot liet zij de jaren tussen 1928 en 1932 onbeschreven. Hannah heeft haar vierde ‘Agatha Christie’ al aangekondigd, maar als ze zich tot deze periode blijft beperken, is de aanwas van haar nieuwe Poirot-verhalen gelimiteerd.
Is dat jammer? Voor de erven Christie waarschijnlijk wel. Zij vonden in Hannah een ghostwriter met zoveel eerbied voor het oeuvre van Agatha Christie dat ze het onaangetast laat. Tegelijk bood De monogram moorden uit 2014 een hernieuwde kennismaking met Hercule Poirot. Bijna veertig jaar na de dood van Poirot (in Het doek valt uit 1975) bleek het moment aangebroken om hem te doen herleven. Slim gaf Sophie Hannah hem daartoe een nieuwe assistent: Edward Catchpool van Scotland Yard treedt in navolging van kapitein Hastings mede op als verteller, en hij beschrijft met grote verwondering het grillige optreden van het Frans-Belgische mannetje met het onnavolgbare speurdersbrein. Klassieke Christie-elementen, zoals een hotel of een landhuis vol verdachten, kregen van Hannah weer glans, en anders dan bij de opgepimpte Sherlock-televisiefilms is het hier aangenaam rustgevend om terug te zijn in een tijdperk zonder computers en mobiele telefoons.
Christie-rivival
Hannahs schrijfsels vallen samen met een heuse Christie-rivival. Haar boeken en verhalen gaan heruitgegeven weer grif van de hand, in Londen trekt het heropgevoerde toneelstuk Witness for the Prosecution volle zalen, Moord op de Oriënt-Express werd zojuist weer verfilmd en de BBC brengt momenteel samen met Amazon een keur van splinternieuwe tv-producties uit met een sterrencast.
Het mysterie van de drie kwarten zal net als Hannahs eerdere Christies wel weer op de bestsellerlijsten belanden. En in interviews vertelt de schijfster dat ze nu overal ter wereld over Christie mag komen vertellen. Maar haar derde Poirot-avontuur roept twijfels op over de zin van haar ghostwriterschap. Hoe ingenieus de puzzel ook is die ze Poirot deze keer laat oplossen, de uitwerking is ongeïnspireerd en doet gehaast aan. Aanwijzingen waaruit Poirot en andere personages belangrijke conclusies trekken, zijn niet te volgen. Locaties waar Poirot opduikt, zijn nauwelijks beschreven en van de situaties waarin hij optreedt, krijg je voornamelijk de dialogen mee, zonder dat je de sprekers in beeld krijgt. De verwonderde blik op Poirot is verdwenen, bij zijn assistent Edward Catchpool, maar ook bij Hannah. En meer dan bij De monogram moorden en De nieuwe erfgenaam bemerkt de lezer haar hedendaagse geest die thema’s van toen belicht: de doodstraf die in Poirots Engeland nog amper bediscussieerd werd, illegale abortussen, het slankheidsideaal en de positie van de vrouw.
Haar meest intrigerende personage is caféhoudster Euphemia Spring, die zich één hoofdstuk lang opwerpt als amateur-detective, en daarbij bedenkt hoe spijtig het is dat vrouwen geen rechercheur mogen worden. Daarna verdwijnt ze compleet uit de vertelling. In dit boek voelt het Christie-universum als een korset waar de schrijfster uit had moeten breken. Je voelt de hete adem van de erven Christie, die zelf achter de recente revival zitten omdat ze inzagen dat de grande dame van de detective in de vergetelheid dreigde te raken, maar die er nog altijd nauw op toezien dat er niks wezenlijks verandert aan Christies geesteskinderen. En nu Sophie Hannah zich niet met hart en ziel overlevert aan de reanimatie van Hercule Poirot, verwordt hij tot een tool in een marketingcampagne. De moord in dit mysterie wordt op hem gepleegd. Marijn van der Jagt
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.