’45 Years’ is een kleine film en een grote aanrader, met twee grootse acteurs in topvorm en een regisseur-scenarist met diep inzicht in de mechanismen van een lange liefde.

De Engelse acteergiganten Tom Courtenay en Charlotte Rampling spelen in 45 Years op de toppen van hun kunnen. Het precieze scenario en de delicate regie van hun landgenoot Andrew Haigh laten hen schitteren op een niveau dat je niet vaak ziet.

Wie graag onvoorbereid naar de bioscoop gaat moet hier genoeg aan hebben. De kans dat 45 Years tegenvalt is (zie ook de recensies die tot nu toe in Amerika, Engeland en Duitsland zijn verschenen) verwaarloosbaar.

Andrew Haigh maakte al eens indruk met een film over de alledaagse intimiteit en vanzelfsprekende vertrouwdheid van een liefdesrelatie. Maar in Weekend (2011) ging het om een two-night-stand van twee pril gekoppelde jongemannen; in 45 Years om twee pensioengerechtigden die het grootste deel van hun leven samen hebben doorgebracht.

Dat lijkt een groot verschil, maar er is een vergelijkbare gevoeligheid. Dat zit hem vooral in de details. ‘Hoe gedetailleerder je bent over een bepaalde ervaring, hoe universeler het gek genoeg wordt’, antwoordde Haigh op de vraag of hetero’s wel zouden willen kijken naar Weekend, een film over twee mannen. Hoe kleiner, hoe groter dus. Hij kreeg gelijk: de bescheiden film bereikte een uitzonderlijke cross-over naar een heteroseksueel publiek en won wereldwijd prijzen.

Net zo is 45 Years (met al twee Berlinale-acteerprijzen voor Rampling en Courtenay op zak) niet alleen voor ouderen. Met eenzelfde oor en oog voor details, in woorden, blikken en gebaren, wordt binnen no-time navoelbaar dat deze ouderen hetzelfde willen als de jongeren in Weekend en als wij allemaal: vertrouwen, erkenning, liefde.

Probeer maar eens níet mee te leven met Tom Courtenay, als de aimabele, beetje stuurloze echtgenoot, en Charlotte Rampling, die opnieuw, wat haar forte is, een vrouw speelt met diep verborgen kwetsbaarheid achter een kordaat en elegant uiterlijk.

En er is nog een overeenkomst tussen de twee films: een rigide afbakening in de tijd waardoor de spanning langzaam oploopt. Speelde Weekend zich af gedurende 48 uur; 45 Years speelt zich af in de week van het 45-jarig huwelijksfeest, met tussentitels die de dagen aftellen als de klok op een tijdbom. Een tijdbom die wordt aangezet als de echtgenoot onbevattelijk tragisch nieuws krijgt over een eerdere liefde, van meer dan 45 jaar geleden.

In beide films zien we intieme gesprekken in bed. Het is de relatie teruggebracht tot zijn essentie, de kleinste plek van ontmoeting, waar de subtielst mogelijke doorbreking van het verwachtingspatroon al de grootst denkbare impact kan hebben. Klein, dus groot.

Andrew Haigh is een naam om te onthouden; 45 Years een film om te gaan zien.

45 Years van Andrew Haigh draait vanaf 24 september 2015 in de Nederlandse filmtheaters.