{"id":99355,"date":"2009-01-16T15:48:00","date_gmt":"2009-01-16T13:48:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/willem-holleeder-nog-niet-terug-naar-af\/"},"modified":"2009-01-16T15:48:00","modified_gmt":"2009-01-16T13:48:00","slug":"willem-holleeder-nog-niet-terug-naar-af","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/willem-holleeder-nog-niet-terug-naar-af\/","title":{"rendered":"Willem Holleeder (nog) niet terug naar af"},"content":{"rendered":"
\n

Nederlands bekendste verdachte Willem Holleeder vindt dat hij geen \u2018eerlijk proces\u2019 heeft gehad bij de rechtbank Haarlem: een van de rechters die hem veroordeelde was niet onafhankelijk. Hij eiste daarom in Hoger Beroep een nieuw proces bij een nieuwe rechtbank. Het Hof wilde daarover vandaag nog geen uitspraak doen. Hoe zit deze juridische puzzel in elkaar? Vrij Nederland-medewerker Mr. J. Schaap legt het uit.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Het is een tweetrapsraket. Een verdachte heeft er recht op dat meerdere rechtelijke instanties zich \u2018feitelijk\u2019 over zijn strafdossier buigen. Ten eerste belandt zijn strafdossier bij een van de negentien rechtbanken die ons land kent. Als de betrokken procespartijen (verdachte en\/of Openbaar Ministerie) het niet eens zijn met het vonnis, wordt er hoger beroep aangetekend bij een van de vijf gerechtshoven: de tweede \u2018feitelijke\u2019 instantie dus. <\/p>\n

Pas daarna is er nog extra speeltijd ingelast: een beroep in cassatie bij de Hoge Raad der Nederlanden in Den Haag. Daar vindt geen feitelijke maar alleen een juridische beoordeling plaats. De extra verlenging, nog in letterlijke zin ook, is het instellen van beroep bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.<\/p>\n

Als in eerste aanleg vonnis is gewezen, zoals in het geval van Willem Holleeder, kan in hoger beroep het gerechtshof dat vonnis bevestigen of, als het hof het niet eens is met de rechtbank, het vonnis vernietigen en haar oordeel daarvoor in de plaats stellen. <\/p>\n

En nu begint de juridische puzzel. Wat dient het gerechtshof te doen als blijkt dat de rechtbank, bijvoorbeeld, niet onpartijdig is geweest, zoals de advocaten van Holleeder hebben gesteld? Dus eigenlijk geen vonnis had mogen of kunnen uitspreken? Is er dan in strijd gehandeld met dat rechtsbeginsel van behandeling in twee feitelijke instanties \u00e9n artikel 6 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM), dat een \u2018eerlijk proces\u2019 garandeert, onder andere voor een onpartijdige rechter?<\/p>\n

Het Nederlandse systeem gaat er van uit dat elke rechter, simpelweg door rechter te zijn, onpartijdig is. Het is niet zo dat de rechter \u2018partijdig\u2019 is omdat een verdachte dat vindt. Het is een precair onderwerp dat met de nodige mitsen en maren is vastgelegd. Er is (pas) sprake van rechtelijke \u2018partijdigheid\u2019, als zich uitzonderlijke omstandigheden voordoen die zwaarwegende aanwijzingen opleveren voor het oordeel dat een rechter tegenover de verdachte een vooringenomenheid koestert, althans dat de bij de verdachte dienaangaande vrees, objectief gerechtvaardigd is.<\/p>\n

Het ontbreken van onpartijdigheid komt voor, zo blijkt. Recent heeft niet alleen Willem Holleeder, maar ook een andere verdachte geklaagd over zijn vooringenomen rechters in eerste aanleg. Die hadden een verzoek van hem zonder enige motivering afgewezen. Het ging om Theo van den E. (vonnis: 11 jaar gevangenisstraf) die in hoger beroep in Den Bosch terecht stond. In tegenstelling tot de Amsterdamse raadsheren schortte dit gerechtshof zijn oordeel niet op. Hun uitspraak luidde dat sprake is van \u2018partijdigheid\u2019 van de rechtbank, het afwijzen van verzoeken dient te worden gemotiveerd. Daarom heeft Theo van den E. geen \u2018eerlijk proces\u2019 gehad.<\/p>\n

Maar daarmee is de strafzaak niet afgelopen. De wet geeft aan dat in dit soort gevallen, waarbij aan de verdachte berechting in \u00e9\u00e9n van de twee feitelijke instanties is onthouden, de hogere instantie de strafzaak (weer) verwijst naar de rechtbank. Terug naar af dus.<\/p>\n

En nu Willem Holleeder. Hij klaagt dat de Haarlemse rechter Rino Verpalen hem heeft veroordeeld op een oneigenlijke argument. Verpalen zou bij het vonnis van Holleeder diens vermeende betrokkenheid bij de liquidatie op Kees Houtman hebben meegewogen. Dat is volgens de verdachte \u2018partijdig\u2019. <\/p>\n

Het gerechtshof Amsterdam besloot vrijdag over deze klacht nog geen oordeel te geven. Dat oordeel komt bij de einduitspraak. Dus hoe nu verder? <\/p>\n

De Amsterdamse raadsheren zullen zich als tweede instantie feitelijk over het strafdossier van Holleeder buigen zoals dat voor hen ligt. Er komt nog wel iets bij. Een van de te behandelen onderwerpen zal de vermeende partijdigheid van Verpalen zijn. Hij zal waarschijnlijk als getuige worden gehoord. <\/p>\n

Maar er is meer. De verdediging van Holleeder heeft nog een pikanterie achterhaald. Rechtbankvoorzitter Verpalen had met De Telegraaf gesproken over zijn oordeel. In dit interview kwam de vermeende partijdigheid aan het licht volgens de advocaat van Holleeder. Daarna heeft de Haarlemse rechtbank geprobeerd de uitspraken van Verpalen te bagatelliseren. Het zou slechts gaan om persoonlijke bespiegelingen, geuit tijdens een informele bijeenkomst een half jaar nadat het vonnis was uitgesproken. <\/p>\n

Inmiddels beschikt de verdediging over emailverkeer tussen De Telegraaf en de rechtbank Haarlem waaruit des te meer zou blijken dat Verpalen wel degelijk partijdig was. Wat zal er nu kunnen gebeuren? Al valt het OM op dit punt niets te verwijten, het is wel verantwoordelijk voor het handelen van de rechters. De kans is dus groot dat de verdediging aan het eind van hoger beroep het Hof zal verzoeken om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren. En dat gaat nog nog veel verder dan terugverwijzen naar de rechtbank. Het betekent het einde van de zaak Holleeder. De Neus mag dan naar huis.<\/p>\n

Mr. J. Schaap<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Willem Holleeder vindt dat hij geen \u2018eerlijk proces\u2019 heeft gehad bij de rechtbank Haarlem: een van de rechters die hem veroordeelde was niet onafhankelijk. Hij eiste daarom in Hoger Beroep een nieuw proces bij een nieuwe rechtbank. Het Hof wilde daarover vandaag nog geen uitspraak doen. Hoe zit deze juridische puzzel in elkaar? Vrij Nederland-medewerker Mr. J. Schaap legt het uit.<\/p>\n","protected":false},"author":3380,"featured_media":99359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[125,181,123,59,183,121,1741],"tags":[2237],"acf":[],"author_name":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/99355"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=99355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/99355\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"AndorT","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/99359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=99355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=99355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=99355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}