{"id":98527,"date":"2009-02-03T12:31:00","date_gmt":"2009-02-03T10:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/kat-in-het-nauw\/"},"modified":"2009-02-03T12:31:00","modified_gmt":"2009-02-03T10:31:00","slug":"kat-in-het-nauw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/kat-in-het-nauw\/","title":{"rendered":"Kat in het nauw"},"content":{"rendered":"
\n

Dat het kabinet-Balkenende nu de commissie-Davids heeft ingesteld, is mede te danken aan het Project for the New American Century. De neoconservatieve denktank werd in 1977 opgericht door journalist William Kristol en Robert Kagan, auteur van het boek De terugkeer van de geschiedenis. Eerste beleidsdaad was een open brief aan de toenmalige Amerikaanse president Bill Clinton. <\/p>\n

Onderwerp: Irak. De plaatselijke potentaat Saddam Hoessein beschikte over gevaarlijke massavernietigingswapens, signaleerden de ondertekenaars. De wapeninspecties van de Verenigde Naties waren niet meer dan een doekje voor het bloeden. Clinton moest leiderschap tonen door Irak de oorlog te verklaren: ‘We dringen er bij u op aan een strategie te ontwikkelen om het regime van Saddam ten val te brengen. Daarvoor moeten alle mogelijke diplomatieke, politieke en militaire middelen worden aangewend.’<\/p>\n

Clinton luisterde niet naar de haviken, zijn opvolger Bush w\u00e9l. Na de aanslag op de Twin Towers besloot die behalve het Taliban-regime in Afghanistan ook het Ba’ath-bewind in Bagdad op te ruimen. Wat meehielp, was dat heel wat ondertekenaars van de brief aan Clinton inmiddels zelf tot hoge verantwoordelijkheid waren geroepen. Richard Armitage was in 2001 tot onderminister van Defensie benoemd, John Bolton tot staatssecretaris voor wapenbeheersing. Richard Perle was voorzitter van het Defense Policy Board Advisory Committee, Donald Rumsfeld en Paul Wolfowitz bestierden het Pentagon. Zelden in de geschiedenis werden indieners van een petitie zo snel in staat gesteld hun idee\u00ebn ook daadwerkelijk uit te voeren. De afloop is bekend: Saddams chemische en biologische wapens bleken onvindbaar, de Irakezen wachtten de Amerikaanse troepen niet met bloemen op. Soennieten, Koerden en Shi’ieten raakten in lelijke schermutselingen verwikkeld. Een burgeroorlog kon met moeite worden afgewend. Duizenden doden en gewonden verder besloot een nieuwe president – Obama – zoetjesaan een eind te maken aan het Iraakse avontuur. De beoogde democratisering van het Midden-Oosten bleef een vrome neoconservatieve droom.<\/p>\n

De expeditie tegen Saddam Hoessein leverde intussen flink wat politieke collateral damage op. Binnen de Navo stond lang niet iedereen te applaudisseren voor de ferme koers van Bush. De Fransen en Duitsers weigerden hun medewerking aan de oorlog. Meer enthousiasme bestond er bij een handjevol christen-democraten en conservatieven die het net tot regeringsleider hadden gebracht: Berlusconi van Itali\u00eb, Aznar van Spanje, Barroso van Portugal, Rasmussen van Denemarken, Balkenende uit Nederland. Zij lieten zich niet voor het blok zetten door Chirac en Schr\u00f6der, verzekerden ze elkaar. H\u00fan sympathie ging uit naar George W. Bush. Door de kwestie-Irak waren de Amerikaanse bondgenoten in de oude wereld hopeloos verdeeld geraakt. Anders dan Aznar, Barroso en Berlusconi weigerde Balkenende een solidariteitsverklaring met Bush te ondertekenen. Begin 2003 was de premier in formatieonderhandelingen verwikkeld met de PvdA, die de oorlog afwees. Dat was ook de reden dat Nederland alleen politieke steun aan de Amerikanen wilde geven. Geen militaire.<\/p>\n

Negen jaar na dato stond de wekelijkse persconferentie van de premier nog altijd in het teken van Irak. Er viel ook voortdurend wat te vragen. De juristen van Buitenlandse Zaken hadden gewaarschuwd dat politieke steun \u00f3\u00f3k op gespannen voet stond met het volkenrecht, onthulde NRC Handelsblad. RTL kwam met het bericht dat de Amerikanen Nederland wel degelijk om een militaire bijdrage hadden gevraagd en dat het centrum-rechtse kabinet-Balkenende I daar niet onwelwillend tegenover stond. Alleen de onderhandelingen met de PvdA hadden dat scenario doorkruist. Zulke berichten leverden de journalisten zoveel munitie op dat de premier niet meer toekwam aan het beantwoorden van vragen over de kredietcrisis. Aanleiding tot het kruisverhoor van afgelopen vrijdag was het interview van GPD-correspondent Frank Hendrikcx met Richard Armitage, de oud-onderminister van Buitenlandse Zaken die ook een van de gangmakers was achter het Project for the New American Century. Armitage: ‘Er is absoluut een verzoek ingediend. Hoe iemand anders dat noemt, moet hij weten.’ Een dag later bleek dat Hendrickx nog een andere Bush Man had ge\u00efnterviewd: Douglas Feith, oud-onderminister van Defensie en net als Armitage een van de voormannen van de neoconservatieve beweging. Zijn verhaal: verschillende deelnemers aan de Coalition of the Willing hadden een militaire bijdrage geleverd maar durfden daar niet voor uit te komen. In zo’n geval gaf Washington toestemming een ander verhaal op te hangen.<\/p>\n

Zes jaar lang slaagde de meest koppige premier van Nederland sinds Hendrikus Colijn erin zich voorstanders van een parlementaire enqu\u00eate als Klaas de Vries en Alexander Pechtold van het lijf te houden. Maar nu ook de mannen rond Bush hun mond hebben opengedaan, werd de grond hem te heet onder de voeten.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nu ook de mannen rond Bush hun mond hebben opengedaan, werd het Balkenende te heet onder de voeten.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[749,747,445,595,171],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Max van Weezel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/98527"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=98527"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/98527\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Max van Weezel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=98527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=98527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=98527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}