{"id":97301,"date":"2009-03-07T15:54:00","date_gmt":"2009-03-07T13:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/crisismuziek-de-pineut-zingt\/"},"modified":"2009-03-07T15:54:00","modified_gmt":"2009-03-07T13:54:00","slug":"crisismuziek-de-pineut-zingt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/crisismuziek-de-pineut-zingt\/","title":{"rendered":"Crisismuziek: De pineut zingt"},"content":{"rendered":"
\n

07-03-2009
Door David Kleijwegt<\/p>\n

De economische crises van de twintigste eeuw hebben hun weerslag gehad op de populaire muziek. Neil Young is de eerste muzikant die zich uitspreekt over de crisis van nu.<\/b> <\/p>\n

De beeldkwaliteit van de videoclip is dusdanig dat de uitvinder van de webcam zich er nog voor zou schamen. Maar het is onmiskenbaar Neil Young die een koptelefoon in een eh… glimmend rode appel plugt als was het stuk fruit een iPod. Om vervolgens met snerpende stem zijn nieuwste liedje mee te zingen: ‘There is a bail-out coming but it’s not for you. It’s for all those creeps hiding what they do.’ Ondertussen zien we achter hem twee mannen zijn, kennelijk geconfisqueerde, plasma-tv het huis uit dragen.<\/p>\n

Tijdens zijn laatste wereldtournee bleef Young maar liedjes schrijven. Met als verbindend onderwerp de kredietcrisis. Deze maand verschijnt het album Fork In The Road<\/i> – de titel is in Amerika een staande uitdrukking voor een belangrijke beslissing die snel moet worden genomen. Young heeft er bar weinig vertrouwen in, zoals blijkt uit het bluesy titelnummer van de cd, te horen \u00e9n te zien op zijn website: de boeven komen ermee weg, en jij zult de pineut zijn.<\/p>\n

Neil Young is met dit nummer de eerste muzikant die zich uitspreekt over de crisis, maar er zullen er veel meer volgen.<\/p>\n

De economische crises van de vorige eeuw hebben ook zo hun weerslag gehad op de populaire muziek. ‘No future,’ sneerden The Sex Pistols met vooruitziende blik in 1976. Ze kregen gelijk toen eind jaren zeventig, begin jaren tachtig schoolgaande kinderen massaal moesten worden voorbereid op een wereld die geen werk voor ze had. Wat deden al deze adolescenten die niets te doen hadden, behalve hun uitkering incasseren? Muziek maken. Met zeer beperkte middelen en op hun eigen voorwaarden. En vaak ook nog op hun eigen platenlabels.<\/p>\n

Ondanks het feit dat weinigen hun instrument echt beheersten, raakten ze snel uitgekeken op het beperkte vocabulaire van de punk. Het moest spannender, avontuurlijker. Zo begon een generatie kids haar zoektocht in de muziek, geboekstaafd op obscure singletjes en elpees die destijds in gespecialiseerde platenwinkels werden verkocht. Later zou die periode post-punk gaan heten. Voor veel avontuurlijke muzikanten in de eenentwintigste eeuw is dat een onuitputtelijke bron van inspiratie gebleken.<\/p>\n

Doemdenkband<\/b>
Tegelijk met de economische crisis was er in de jaren tachtig altijd de dreiging van de bom. Het bracht Van Kooten en De Bie er toe de term doemdenken te introduceren. De archetypische doemdenkband was Joy Division, het Engelse kwartet waarvan zanger Ian Curtis nog voor het verschijnen van de tweede plaat Closer zelfmoord pleegde. ‘Ice Age’ heet een van de postuum verschenen nummers. Een nieuwe ijstijd – daarin leefden Curtis en zijn tijdgenoten. <\/p>\n

De muziek van Joy Division staat symbool voor de verinnerlijking van de crisis van eind jaren zeventig, begin jaren tachtig. Het nutteloos verklaarde (jonge) individu wordt langzaam maar zeker verbrijzeld door iets groters (de wereld, de maatschappij, de economie). In een van zijn mooiste songs, ‘Decades’, zingt Ian Curtis met gedragen stem: ‘Here are the young men, the weight on their shoulders…’ Dat gewicht kon hij zelf niet dragen.<\/p>\n

‘No Depression (In Heaven)’ is het bekendste liedje over de crisis van de jaren dertig. Algemeen wordt het toegeschreven aan The Carter Family, de meest invloedrijke countrygroep uit de geschiedenis, maar er bestaan eerdere opnamen, van James D. Vaughan bijvoorbeeld, een gospelcomponist uit het zuiden van de Verenigde Staten, die het in 1934 heeft opgenomen, twee jaar eerder dan de The Carter Family.<\/p>\n

Grote depressie<\/b>
Sindsdien heeft ‘No Depression (In Heaven)’ – in later jaren afgekort tot ‘No Depression’ – vele levens gehad. Begin jaren negentig werd het opgenomen door de jonge muzikanten van Uncle Tupelo die hun debuut ook maar meteen de titel No Depression meegaven. Door stokoude liedjes van nieuw elan te voorzien, wist de band eigenhandig te bewerkstelligen dat Amerikaanse muzikanten weer interesse begonnen te tonen in hun muziektraditie. <\/p>\n

Onder die titel begon ook een geruchtmakend undergroundtijdschrift, dat sinds vorig jaar ter ziele is. No Depression bestaat nog wel als een website voor alternatieve country.<\/p>\n

‘No Depression (In Heaven)’ is een buitengewoon slimme song die voor velerlei uitleg vatbaar is. Je zou het kunnen opvatten als een zelfmoordlied: alleen in de hemel kun je aan de Grote Depressie ontsnappen. Maar de opbeurende toon vertelt je tegelijkertijd iets anders. Ooit komt er een eind aan al het lijden, hoe groot en onontkoombaar het nu ook lijkt. In welvarender tijden kon je de betekenis van het nummer zelfs aanpassen door depressie in de zin van economische crisis te vervangen door depressie als psychische aandoening. Zonder het liedje op zich veel geweld aan te doen, overigens.<\/p>\n

Maar The Carter Family doelde zonder twijfel op de Grote Depressie. Eind jaren twintig was de groep een nationale attractie in Amerika geworden, maar door de financi\u00eble crisis was touren onmogelijk geworden. Uiteindelijk moesten ze er zelfs de muziek -tijdelijk – aan geven. De stress van de crisis was tevens oorzaak van de echtscheiding in 1932 van A.P. en Sara, het duo dat de kern van de band vormde. Kortom: The Carter Family wist heel goed waarover zij zong toen ze maandag 8 juni 1936 ‘No Depression (In Heaven)’ opnam.<\/p>\n

Volgens Neil Young zullen muzikanten nu ook de dupe worden van de kredietcrisis. ‘A big rock star, my sales have tanked,’ zingt hij ergens in ‘Fork In The Road’. En net voordat Young een grote hap uit zijn rode appel neemt: ‘Download this, it sounds like shit.’ Maar de crisis in de muziekindustrie is natuurlijk een verhaal op zich.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De economische crises van de twintigste eeuw hebben hun weerslag gehad op de populaire muziek. Neil Young is de eerste muzikant die zich uitspreekt over de crisis van nu.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[803,207,269],"tags":[783,2187],"acf":[],"author_name":"David Kleijwegt","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/97301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=97301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/97301\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"David Kleijwegt","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=97301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=97301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=97301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}