Bestiarium van de literatuur<\/p>\n
AFTh de orang-oetan<\/p>\n
Met zijn machtige lijf houdt hij residentie in zijn kooi. Hij eet eens wat, hij drinkt eens wat, hij slaapt eens wat. Soms heeft hij last van literaire obstipatie, maar voor je het weet, ontlast de orang-oetan zich weer van een prelude, mijmering, sleutelboek, novelle, requiem, dagboek of een onderdeel van zijn almaar uitdijende Homo Duplex. Zodra het gerucht zich verspreidt dat de orang-oetan op poepen staat, stromen de recenserende oppassers en bezoekers van de dierentuin al dertig jaar lang toe om zich te laven aan de uitwerpselen van het dier. Tevreden ziet hij vervolgens toe hoe het gepeupel zich met de neus tegen het glas aan zijn bewegingen vergaapt. Maar pas op, maak hem niet boos: net als zijn Rotterdamse neefje is de orang-oetan in staat zijn imposante lichaam met een onvermoede sprongkracht over het hek te werpen om met machtige armbewegingen jobhoppende redacteuren, jubileumvergetende uitgevers en zwarte schapen die hem onder de gordel hebben geraakt (kom niet aan zijn jong!) – polemisch te vermorzelen.<\/p>\n
Harry Mulisch<\/p>\n
De paradijsvogel<\/p>\n
‘Paradijsvogels vari\u00ebren in grootte (\u2026), maar sommige soorten lijken aanmerkelijk groter vanwege de verlengde flank- en staartpluimen. (\u2026) De mannetjes van de meeste soorten zijn fel gekleurd en getooid met sluiers, capes, waaiers en dergelijke en zijn polygaam,’ aldus Wikipedia. De paradijsvogel werd in de jaren zestig uitgeroepen tot best geklede vogel van Nederland en pikte in die dagen wijfjes van diverse pluimage op in het naast de dierentuin gelegen Americain – maar die tijden zijn jaren her. De reputatie van de paradijsvogel steeg tot buitenaardse proporties na het verschijnen van De ontdekking van de hemel, die door de dierentuinbezoekers tot beste Nederlandse roman aller tijden werd verkozen. De lezers van het varken riepen het uit tot de meest Onuitgelezen Nederlandse Roman aller tijden. Hetgeen uiteraard meer zegt over de lezers van het varken dan over Dovdh. Alle andere dierenliefhebbers verslonden het 927 bladzijden lange magnum opus van de paradijsvogel. Toch?<\/p>\n
Jan Siebelink de golden retriever<\/p>\n
Al meer dan dertig jaar vergast dit vriendelijke dier het publiek op zijn kunsten, maar de doorsnee-bezoeker van de dierentuin liet zijn kooi links liggen. Toen hij, geheel tegen zijn zachtmoedige karakter in, expres een grote bah deed in het religieuze nest waarin hij opgroeide, bleek zijn faeces niet alleen in de smaak te vallen bij de jury van de AKO-literairdierprijs, maar ook de coming-out te zijn voor voormalig gristelijk Nederland: de golden retriever werd plotsklaps een Bekend Dier en sindsdien geniet onze allemansvriend zichtbaar van zijn nieuw verworven populariteit. Vrolijk kwispelend laat hij zich in een stationcar van bibliotheek naar boekhandel rondrijden, waarbij hij zich de strelingen van honderdduizenden, veelal flink gerimpelde handen laat welgevallen en voor iedereen een vriendelijke blaf overheeft.<\/p>\n
Herman Koch de dierenhandelaar<\/p>\n
Meedogenloze dierenhandelaar. Verkoopt in zijn dierenwinkel tegenover de dierentuin de kreeft, de gemsenlever, de kikkerbil, de haaienvin, het Duitse dier (seizoensgebonden), de fret en de vis, in dozen, met honderdduizenden tegelijk. Heeft zijn handel onlangs met een bestseller uitgebreid naar het Duitse rijk en boert daar zo goed van dat hij tegenwoordig dineert in restaurants waar de rekening je in de lach doet schieten.<\/p>\n
Ronald Giphart de pandabeer<\/p>\n
Pandaberen zijn tien tot twaalf uur per dag bezig met het zoeken, bereiden en eten van voedsel en met het schrijven erover. In vroeger dagen leefde de pandabeer op soortgelijk monomane wijze, destijds op een dieet van literaire seks. Nu ja, literair, literair, daar waren de meningen van de oppassers van de dierentuin in die dagen over verdeeld, wat de pandabeer – zoals het dier uit de Podium-familie betaamt – overigens aan zijn behaarde reet roestte. De pandabeer hielp hele volksstammen van studenten en middelbare scholieren af van hun literatuurlijsttrauma. Eindelijk een schrijver die literatuur schreef die makkelijker behapbaar was dan de telefoongids van Shanghai. En er werd nog flink in geneukt ook, wat wil een mens nog meer. Na zijn literaire switch van cunilingus naar culinair werd de pandabeer zowaar salonf\u00e4hig.<\/p>\n
Susan Smit de zeemeermin<\/p>\n
De attractie van de dierentuin, ook voor bezoekers die nog nooit een boek van binnen hebben gezien. Half dier, half godin. Schijnt, behalve zwemmen, schrijven en recenseren, ook nog bezemsteel te vliegen en bezocht daarmee honderd spirituele plekken in de wereld. Kruipt in haar romans en verhalen graag in de huid van een man. Zolang het maar bij romans blijft, bidt de uitbater van de dierentuin.<\/p>\n
Joost Zwagerman Joost den Uyl<\/p>\n
De wijsneus van de dierentuin. Schreef op jonge leeftijd romans over coke, drank, stappen, hoeren en overspel, maar groeide met het vorderen der jaren uit tot een intellectueel dier dat zijn erudiete mening in essays, bloemlezingen, pamfletten, praatprogramma’s, ingezonden brieven en ach, nu ja, overal en aan iedereen verkondigt, ongeacht of het de culturele betekenis van Deep Throat, het belang van de ideale popsong of de dubbele moraal van links Nederland betreft. Doet dat met een nijverheid en productiviteit die doet vermoeden dat de uil mieren- of bijen-DNA in zijn genen heeft.<\/p>\n
Tim Koningskrabbe<\/p>\n
Het hoofdgerecht van de boekenweek. Leeft in grotten en onder de grond, maar is uitgegraven door het CPNB om deze week met eigen goedvinden levend gekookt en opgediend te worden aan 968.000 lezers. Romanticus. Schreef met Marte Jacobs een ode aan een girafje.<\/p>\n
Cees Nooteboom de condor<\/p>\n
De condor heeft een spanwijdte van meer dan dertig taalgebieden. Vooral in de Duitse Alpen zijn zijn broedselen zo gewild dat de kleuren van de paradijsvogel er bij verbleken. De condor zweeft afwisselend door het Nederlandse en Spaanse luchtruim. Hij broedt slechts eens per zoveel jaar een ei uit. Het laatste staat grotendeels in het teken van de dood. Condors worden zelf doorgaans zeer oud. Een geruststellende gedachte.<\/p>\n
Tommy Wieringa de dolfijn<\/p>\n
Met zijn gestroomlijnde lijf beweegt de dolfijn zich op gracieuze wijze door zee\u00ebn van zinnen en doorklieft hij het water der woorden alsof het hem geen enkele moeite kost. Aan zijn pretoogjes is te zien dat hij zijn populariteit als geen ander beseft, maar het beest komt slechts bij uitzondering boven water om zijn glimmende hoofd te tonen en de prachtigste geluiden voort te brengen. Bereisd dier, dat de wereldzee\u00ebn van Odessa tot Isfahaan heeft bezwommen. Met zijn schrijverij torent hij soms tijden hoog boven de golven van de literatuur uit. Over zijn nieuwe roman, Cesarion, doet het – door de dolfijn zelf verspreide – gerucht de ronde dat die briljant wordt. De dolfijn behoort met het zwarte schaap met de vijf poten nu al tot de Nieuwe Grote Drie van deze eeuw.<\/p>\n
Heleen van roofvogel<\/p>\n
De aasgier en de roofvogel behoren tot dezelfde familie. Met dit verschil dat de roofvogel op levende, al dan niet fictieve prooi jaagt. Oudere minnaars, jongere minnaars, klein geschapen echtgenoten, groot geschapen negers, tweelingdwergen, huisartsen, psychiaters – geen enkel mannetjesdier is veilig voor de snavel van de provocerende roofvogel. Verliet enkele jaren geleden, na een dikke rob onherstelbaar te hebben verwond, zelf als aangeschoten wild de polderdierentuin en trok naar de zilte zeelucht van Zuid-Europa. In september komt haar nieuwe roman per luchtpost onze kant op. Titel: De mannentester.<\/p>\n
De Thrillertijgerinnen<\/p>\n
Onder aanvoering van Saskia Noort zorgen de blonde tijgerinnen voor de helft van de bezoekersaantallen in de dierentuin der boeken. Simone van der Vlugt, Esther Verhoef, Marion Pauw, Elle van Rijn – het grote publiek siddert bij het horen van de bloeddorstige verhalen over deze welgevormde tijgerinnen. Vooral rond voedertijd is het een drukte van belang rond de kooi van de thrillertijgerinnen en spat het bloed in het rond. Terwijl de recenserende oppassers hun blik gegeneerd afwendden, verdringt het publiek zich en blijft geobsedeerd toekijken tot ze hebben gelezen hoe deze prachtige dieren de laatste levende prooi voor hun ogen aan stukken hebben gereten.<\/p>\n
Bart Chabot de circusbeer<\/p>\n
De circusbeer bedrijft po\u00ebzie op zijn Haags: po\u00ebzie naar voooooren! Declameert druk gesticulerend zijn verhalen en gedichten met niet aflatende energie, daarbij niet gehinderd door zijn consumptiepatroon: de circusbeer leefde jaren op brood en niets anders dan brood, maar is van nature een obsessieve junkfood-eter, met of zonder (aantoonbaar) vlees. Heeft meer circusarena’s, theaters en zalen van binnen gezien dan alle andere dieren in de dierentuin bij elkaar.<\/p>\n
Adriaan van Dis de zilvermeeuw<\/p>\n
Was vroeger vooral te vinden in duingebieden, maar verliet bij gebrek aan duinvlees zijn natuurlijke habitat Bergen aan Zee. Leeft en wandelt nu in Parijs, waar de zilvermeeuw vriendschap sloot met een hond en literair leeft van de levensverhalen die hij uit vuilniszakken oppikt. Bij tijd en wijle slaat deze eloquente zilvergrijze vogel zijn vleugels uit naar het televisielandschap, waar hij zich als een meeuw in de duinen thuis voelt en immer zijn \u00fcberbeschaafde zelf blijft, of hij nu met Afrikanen, zomergasten of Raoul Heertje in gesprek is. Komt af en toe langs om een Nipkowschijfje mee te pikken en vliegt dan weer terug.<\/p>\n
Thomas Rosenboom de Yorkshire Terri\u00ebr<\/p>\n
Kleine, welopgevoede hond, in bezit van stamboom. Ziet zeer tot zijn ongenoegen het hedendaagse Hollandse straatbeeld gedomineerd worden door doorgefokte pitbull-achtigen die blaffen naar alles wat beweegt. Blijft zelf volharden in het bezigen van archa\u00efsche taal. Hoewel hij alleen gewassen vlees eet, is hij literair niet vies van een partij vunzigheid waar de honden geen brood van lusten. De Yorkshire Terri\u00ebr wordt om die reden in de volksmond niet zelden aangeduid als het kuttenlikkertje, een term die hij zelf te heumig vindt om in de mond te nemen.<\/p>\n
Arnon Grunberg het zwarte schaap met de vijf poten<\/p>\n
Het zwarte schaap ontsnapte na een vete met de orang-oetan uit de dierentuin, om zich – naar eigen zeggen – nooit meer op enig literair evenement te vertonen. Een gemis. Welk ander dier vaart met een geit aan boord over ‘s lands binnenwateren om een boek te promoten? Welk ander dier verschijnt ‘s avonds laat met als accessoire een aangenomen kind op een diner bij een literatuuruitreiking? Maar ach, wat deert het, het zwarte schaap met de vijf poten schrijft zich de poten van het lijf, waar hij zich ook ter wereld bevindt of van welke naam hij zich ook bedient. Zijn oeuvre aan columns, blogs, polemieken en briljante romans groeit met een gemak waarmee andere schapen wol produceren. Behoort, met de dolfijn, tot de Nieuwe Grote Drie dieren van deze nog jonge eeuw.<\/p>\n
Arthur JaPauw<\/p>\n
Schitterende vogel, zonder zichtbare literaire gebreken. Schrijft met hetzelfde gemak over grannies in het Wilde Westen en verminkte prostituees in achttiende-eeuws Amsterdam als over afgehakte negerhoofden in donker Afrika – zolang het maar lang geleden is. Schreef het dierenweekgeschenk voor het dierenbal van 2006 en verscheen daar als Herr Mozart.<\/p>\n
Connie Palmen de aasgier<\/p>\n
De een zijn dood is de ander zijn brood. Vraag maar aan Kluun. Of Giphart. Of A.F.Th. Van Royen. Thom\u00e9se. B\u00fcch. Connie de aasgier is de koningin van het karkas. Geduldig wacht ze tot haar prooi de laatste adem heeft uitgeblazen en begint deze dan liefdevol uiteen te rafelen tot hij ontdaan is van zijn literaire vlees en er een compositie van botten overblijft waarvan geen mens meer weet hoe het dier er ooit uit heeft gezien. Laat staan hoe het aan zijn eind is gekomen.<\/p>\n
Kader Abdolah de Iraanse walrus<\/p>\n
Fijnbesnord beest. Schrijft lief over de Koran, de moskee, Mohammad, Allah en andere streekgenoten. Krijgt zijn opdrachten ‘s nachts door vanuit de Nederlandse samenleving. Immer onberispelijk gekleed, spreekt en schrijft Nederlands met twee woorden (boze tongen beweren dat de Iraanse walrus zijn Duizend-en-een-nacht-Nederlands cultiveert). Heer van stand.<\/p>\n
Remco Campert de gelezen kat<\/p>\n
‘Ik heet Poef. Jawel, u leest het goed. Poef. Een naam als een spraakgebrek.’ Valse bescheidenheid. De gelezen kat produceert al sinds mensenheugenis kattenbakken vol vurrukkulluke literatuur, literette, po\u00ebzie en poezenverhalen. Zijn hapklare brokjes, soms verpakt in poezelige verhalen, dan weer in katterige columns, behagen van oudsher een gevarieerd publiek van dierenliefhebbers. De gelezen kat – sinds 1953.<\/p>\n
Bernlef de bulldog<\/p>\n
De bulldog vertoont gelaatstrekken die het midden houden tussen die van de Basset Hound (identieke oogopslag, zij het bij de bulldog meer melancholisch dan alcoholisch) en een voormalig Rotterdams bokskampioen (identieke neus- en oorpartij), maar is zachtmoediger. De Bulldog staat, meer nog dan de golden retriever, bekend als dier dat uitstekend met oudere mensen kan opschieten. Bij uitstek geschikt als geleidehond voor mensen met blinde vlekken in hun geheugen.<\/p>\n
Hafid Bouazza de Basset Hound<\/p>\n
‘De Basset Hound is in huis een rustige hond die weinig energiek overkomt en het heerlijk vindt om opgekruld op een warm plekje te liggen slapen, waarbij hij overigens kan snurken als een bootwerker. Toch is het geen hond die met weinig beweging toe kan,’ lezen we op www.basseteers.nl. De Basset Hound is van nature een prachtige, intelligente en actieve hond, maar is de laatste jaren minder productief. Gek op lange wandelingen door park en stad. Aan zijn ogen is door leken niet af te lezen of het hier zijn natuurlijke blik betreft of dat hij te veel van zijn waterbak heeft genuttigd. Kent op het podium momenten van afnemende scherpte en is dan amper meer te verstaan.<\/p>\n
Jan Cremer dinosaurus sex<\/p>\n
Velen dachten dat hij al was uitgestorven, maar zie, daar was ineens Jurassic Park 3. Dit is het beest dat, naar eigen zeggen (en wie zijn wij om daaraan te twijfelen) ‘het neuken in Nederland heeft uitgevonden’ en over wiens onverbiddelijke bestseller Ik, JC minister Joseph Luns in 1964 zei: ‘Dat kan ik niet lezen. Ik kan u wel zeggen dat ik het literair en qua inhoud een schadelijk boek vind.’<\/p>\n
De dierentuinbezoeker anno 2009 bleek niet warm te lopen, laat staan rode oortjes te krijgen van Ik, JC III. ‘Opa, vertel nog eens over vroeger, maar niet w\u00e9\u00e9r over neuken.’<\/p>\n
Renkse de Greef het girafje<\/p>\n
De grootste schrijfster van de dierentuin (1 meter 91). En de enige schijfster met een eigen pagina op www.mokkels.nl. Aandoenlijk jong dier. Schreef voor spunk.nl wekelijks haar column Lust (over seks), en blijft tot haar eigen verbazing maar gevraagd worden om in praatprogramma’s in Nederland en Vlaanderen te komen vertellen (over seks). Met boektitels als Seks in Afrika: tongzoenen, flirten, rites en aids, Lust: liefde, seks en bambihertjes niet heel vreemd. Laatste publicatie: Was alles maar konijnen. Gaat niet over seks en amper over konijnen.<\/p>\n
De Vlaamse apenkooi<\/p>\n
De Vlaamse apen scheppen er genoegen in de dierentuinbezoekers met hun capriolen te entertainen. Bij de apenkooi geen slapende of uitbuikende dieren, maar volksvermaak. Terwijl chimpansee Tom Lanoye als een bezetene op en neer springt, verkondigt de geschifte Brusselaap dat hij de Beste Beffer van Belgi\u00eb is en transformeert Christoph Vekeman, de Kuifmakaak, tot de rock ‘n’ roller der podiumdieren.<\/p>\n
Kluun het varken<\/p>\n
Eet de lezers die andere dieren niet lusten, en loopt zelf niet het risico gegeten te worden omdat zijn literaire vlees volgens de oppassers in de dierentuin onrein is en gemeden dient te worden als de pest. Kluun vaart er wel bij, wentelt nog maar een keer in zijn eigen vuil, laat af en toe een laatdunkende boer en raakt met zevenentwintig vertalingen, boekverfilmingen en theaterbewerkingen met het jaar meer vetgemest. Wie zei er dat je niet rijk kunt worden van schrijven? Burp.<\/p>\n
Jan Wolkers Koning der dieren (in ruste)<\/p>\n
De leeuw is niet meer. In de loop der jaren werd zijn gebrul minder hard, werden zijn manen almaar grijzer en trok hij zich terug uit het gezichtsveld van de bezoekers van de dierentuin, naar de eilanden aan de andere kant van het water. Daar ontpopte de leeuw zich steeds meer tot een echte Koning der Natuur en doopte zijn pen in liefde voor alles wat groeit en bloeit en ons altijd weer boeit, van spinnen tot spuugbeestjes, van varens tot vagina’s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
De Nederlandse literatuur is een dierentuin waarin een kakofonie van geluiden klinkt, afkomstig van een bonte verzameling fauna. Wie is wie? Een klein bestiarium, van pandabeer Giphart tot condor Nooteboom, van Heleen van Roofvogel tot het varken Kluun.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"kluun","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/97111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=97111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/97111\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"kluun","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=97111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=97111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=97111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}